1 godzina temu
Od północy w Wielką Sobotę aż do niedzielnej rezurekcji w całej Iłży koło Radomia słychać odgłosy bicia w bęben. Uderzeniami w baraban obwieszczane jest zmartwychwstanie Chrystusa.
Barabani od 45 lat
Obrzęd, który trzy lata temu trafił na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, jest powodem do dumy mieszkańców Iłży. Marian Rachudała należy do grona nestorów tej lokalnej tradycji. W wielkanocnym barabanieniu uczestniczy od 1981 r. i pełni rolę mistrza ceremonii. W 2025 r. otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Iłży.
Jako solista pan Marian nadaje cienkimi pałeczkami energiczny rytm. Dwóch innych mężczyzn trzyma instrument, aby się nie przewrócił pod silnymi uderzeniami, gdy ośmiu kolejnych bije leszczynowymi pałkami w baraban.
Iłżeccy barabaniarze, tak jak każe tradycja, wychodzą na ulice miasta w Wielką Sobotę o północy. Dźwięk barabanów przez sześć godzin roznosi się po całej Iłży. Nietypowa orkiestra rozpoczyna obchód miasta od ul. Wójtowskiej, a następnie przemierza około dziesięciokilometrową trasę, na której robi 32 przystanki.
Po raz ostatni uderzenia w baraban słychać tuż przed godzina szóstą w niedzielę, kiedy wierni idą na rezurekcję, a barabaniarze docierają do Kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Zgodnie z tradycją ostatnie uderzenia powinny pokryć się z biciem zegara na dzwonnicy.
Do Iłży przyjeżdżają ludzie z całej Polski, żeby zobaczyć ten unikatowy obrzęd. Dla mieszkańców miasta wychodzenie do barabaniarzy to wręcz obowiązek.
Co to jest baraban?
Baraban wygląda jak blaszany kocioł obciągnięty skórą. Wykonany jest z jednego płata blachy miedzianej. Ma średnicę około jednego metra i pięćdziesiąt centymetrów wysokości. Z kolei membrana zrobiona jest ze skóry cielęcej lub źrebięcej.
Instrument przechowywany w Iłży pochodzi z XVII w. Dokładna data jego powstania nie jest znana. We wnętrzu są cyfry, które prawdopodobnie wskazują rok 1638 lub 1683.
Iłżeckie barabanienie zostało w 2023 r. wpisane Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. W Polsce rejestr elementów niematerialnego dziedzictwa kulturowego, tworzony według zasad przyjętych w związku z konwencją UNESCO, powstaje od 2014 r. Listę prowadzi Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego we współpracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa.
