1 godzina temu
Dane Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ pokazują, iż od stycznia do końca lipca 2026 roku w programie profilaktyki raka szyjki macicy uczestniczyło 48,5 tys. pacjentek z regionu. Aż 46,5 tys. z nich skorzystało z diagnostyki molekularnej HPV. Około 42,5 tys. badań wykonano w poradniach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, natomiast kolejne 4 tys. w gabinetach położnych podstawowej opieki zdrowotnej. W tym samym okresie tradycyjną cytologię wykonało niespełna 2 tys. kobiet.
Od 1 sierpnia zasady programu uległy zmianie i w tej chwili stosowany jest w nim wyłącznie test HPV HR. Badanie przeznaczone jest dla kobiet w wieku od 25 do 64 lat i nie wymaga skierowania.
Zmiana ma istotne znaczenie dla sposobu prowadzenia profilaktyki. Klasyczna cytologia opiera się na ocenie pobranych komórek, natomiast test HPV HR pozwala wykryć materiał genetyczny wirusa brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka. To właśnie zakażenie HPV odpowiada za niemal wszystkie przypadki raka szyjki macicy. Nowa metoda pozwala więc poszukiwać czynnika prowadzącego do rozwoju choroby, zanim pojawią się jej zaawansowane następstwa.
W Wielkopolsce badanie można w tej chwili wykonać w 185 placówkach posiadających odpowiednią umowę z NFZ. Są wśród nich 165 poradnie ginekologiczne działające w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz 20 gabinetów położnych POZ. Dodatkowym ułatwieniem jest możliwość zapisania się przez Centralną e-Rejestrację dostępną na Internetowym Koncie Pacjenta oraz w aplikacji mojeIKP.
Sam wynik testu HPV HR decyduje o dalszym postępowaniu. jeżeli jest ujemny, kolejne badanie zalecane jest najczęściej po trzech lub pięciu latach. W określonych przypadkach lekarz może wskazać krótszy, 12-miesięczny termin kontroli.
Inaczej wygląda sytuacja po wykryciu wirusa. Przy dodatnim wyniku HPV HR nie ma potrzeby ponownego pobierania materiału – z tego samego wymazu automatycznie wykonywana jest cytologia płynna LBC. o ile nie wykaże ona nieprawidłowości, pacjentka powinna ponownie zgłosić się na badanie po roku.
Wykrycie zmian dysplastycznych oznacza natomiast konieczność pogłębienia diagnostyki. Pacjentka może zostać skierowana na kolposkopię, a w razie potrzeby również na kolposkopię połączoną z pobraniem materiału do badania histopatologicznego. Kolejnym krokiem, zależnie od wyników, może być dalsza diagnostyka lub rozpoczęcie specjalistycznego leczenia.
Nie każda placówka pobierająca materiał do testu prowadzi jednak drugi etap programu. Pogłębioną diagnostykę w Wielkopolsce realizują m.in. Szpital Wojewódzki w Poznaniu, NZOZ Klinika Promienista, Wielkopolskie Centra Medyczne Remedium, a poza Poznaniem także Amika Konsorcjum Medyczne – Przychodnia Specjalistyczna we Wrześni oraz Gemini-Med w Lesznie.
Rosnąca liczba wykonanych testów HPV HR pokazuje, iż nowa metoda była szeroko wykorzystywana przez Wielkopolanki jeszcze przed sierpniową zmianą zasad. NFZ przypomina przy tym, iż udział w programie jest bezpłatny, nie wymaga skierowania, a w wielu przypadkach wizytę można umówić bez wychodzenia z domu.
