1 godzina temu
Od 1 stycznia 2027 roku wzrosną wypłaty dla części seniorów i opiekunów osób z niepełnosprawnościami. Renta wdowia będzie obejmowała większą część drugiego świadczenia, a świadczenie pielęgnacyjne osiągnie już oficjalnie ogłoszoną kwotę 3488 zł miesięcznie. Później przyjdzie czas na waloryzację emerytur, rent i dodatków. Są już 2 prognozy marcowych podwyżek, ale ostateczna stawka pozostaje nieznana.
Para seniorów przed laptopem. | Fot. Shutterstock.Świadczenie pielęgnacyjne wyniesie 3488 zł. Podwyżka jest już pewna
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosiło wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na 2027 rok w obwieszczeniu z 22 października 2026 roku, opublikowanym 27 października w Monitorze Polskim pod pozycją 1042. Nowa kwota to 3488 zł, podczas gdy w tej chwili uprawniony opiekun otrzymuje 3386 zł. Oznacza to wzrost o 102 zł miesięcznie, czyli o 1224 zł w ciągu 12 miesięcy, pod warunkiem zachowania prawa do wypłaty przez cały rok. Ta podwyżka nie zależy już od tego, czy marcowa waloryzacja emerytur wyniesie 3,96 czy 4,16 proc. Świadczenie pielęgnacyjne ma własny mechanizm corocznej zmiany wysokości, powiązany ze wzrostem płacy minimalnej, i jest waloryzowane od 1 stycznia.
Nie jest to dodatek dla wszystkich seniora ani świadczenie dla wszystkich opiekujących się starszym krewnym. Na zasadach obowiązujących od 2024 roku przysługuje wskazanym w ustawie opiekunom dzieci z niepełnosprawnością, które nie ukończyły 18 lat i mają wymagane orzeczenie. Opiekun może jednocześnie pracować, a świadczenie nie zależy od jego dochodów. Przy opiece nad kolejnym uprawnionym dzieckiem kwota może zostać zwiększona o 100 proc. W 2027 roku oznacza to 6976 zł przy dwojgu lub 10 464 zł przy trojgu uprawnionych dzieci, o ile spełniono warunki podwyższenia i złożono wymagany wniosek.
18. urodziny podopiecznego nie zawsze kończą świadczenie. Decyduje data nabycia prawa
Wiele rodzin żyje według zasad sprzed reformy, dlatego informacja o granicy 18 lat może być dla nich myląca. Osoby, które nabyły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego według przepisów obowiązujących do końca 2023 roku, mogą zachować je na zasadzie ochrony praw nabytych. Umożliwia to art. 63 ustawy z 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym. Takie świadczenie może więc przez cały czas pobierać opiekun dorosłego syna, córki lub innej osoby wymagającej opieki, o ile zachowuje uprawnienie według dawnych zasad. Nowa stawka 3488 zł obejmie także tę grupę. Pełnoletność osoby pozostającej pod opieką nie oznacza automatycznego cofnięcia wcześniej uzyskanego prawa.
Dawne i nowe zasady różnią się jednak zasadniczo. Opiekun korzystający z praw nabytych nie uzyskuje automatycznie możliwości łączenia świadczenia z pracą zarobkową, przewidzianej w nowym systemie. Musi też dopilnować ciągłości orzeczenia podopiecznego i terminów wymaganych do zachowania prawa do wypłat. Przyznanie dorosłej osobie świadczenia wspierającego może wpłynąć na dotychczasowe świadczenie jej opiekuna. Dlatego rodzinom, które od lat pobierają pomoc, nie opłaca się zmieniać podstawy wypłaty bez sprawdzenia wszystkich konsekwencji.
Renta wdowia od 1 stycznia wzrośnie z 15 do 25 proc. drugiego świadczenia
Drugą, bardzo istotną styczniową zmianą jest podwyższenie udziału drugiego świadczenia w tzw. rencie wdowiej. Osoby uprawnione do łączenia własnej emerytury lub renty z rentą rodzinną po zmarłym małżonku mogą w tej chwili otrzymywać 100 proc. jednego świadczenia i 15 proc. drugiego. Od 1 stycznia 2027 roku udział ten wzrośnie do 25 proc., co potwierdził ZUS w komunikacie z 16 października. Na przykład przy pełnej emeryturze 3000 zł i drugim świadczeniu wynoszącym 2000 zł dotychczasowa łączna wypłata to 3300 zł brutto, a od stycznia mogłaby wynosić 3500 zł. Różnica to 200 zł miesięcznie, o ile osoba spełnia warunki i nie ogranicza jej ustawowy limit.
Obowiązuje przy tym limit łącznej wypłaty równy trzykrotności najniższej emerytury. Do końca lutego 2027 roku jest to 5935,47 zł brutto, ale od marca granica wzrośnie wraz z waloryzacją. Osobom już pobierającym rentę wdowią ZUS i KRUS podwyższą styczniową wypłatę z urzędu. Kto jeszcze nie wystąpił o łączenie świadczeń, musi złożyć pierwszy wniosek. Trzeba też pamiętać, iż 25 proc. dotyczy części drugiego świadczenia, a nie podwyższenia całej emerytury o jedną czwartą.
Waloryzacja w marcu 2027 roku. Rząd zakłada 3,96 proc., nowe wyliczenia wskazują 4,16 proc.
Oficjalnym punktem odniesienia jest wskaźnik 103,96 proc., czyli podwyżka o 3,96 proc., przyjęty w prognozie finansowej ZUS na 2027 rok. Nowszy wariant 4,16 proc. przedstawił 2 listopada dziennik „Fakt”, uwzględniając prognozy inflacji. W pierwszym wariancie obecna emerytura minimalna 1978,49 zł wzrosłaby do 2056,84 zł brutto, w drugim do 2060,80 zł. Nie ma jednak oficjalnej decyzji o wysokości waloryzacji w marcu 2027 roku. Ostateczny procent poznamy dopiero po publikacji danych GUS za cały 2026 rok.
W praktyce im wyższa obecna emerytura, tym większa kwota podwyżki wyrażona w złotych. Przy świadczeniu 3000 zł wariant 3,96 proc. daje wzrost o 118,80 zł, a 4,16 proc. oznacza podwyżkę o 124,80 zł. Przy 5000 zł byłoby to odpowiednio 198 zł i 208 zł. Tabela przedstawia proste przeliczenie dotychczasowej kwoty brutto przez jeden z dwóch prognozowanych wskaźników, bez uwzględniania indywidualnych potrąceń, podatku i składki zdrowotnej. Pokazane wartości nie są jeszcze kwotami przyznanymi przez ZUS.
| 1978,49 zł – najniższa | 2056,84 zł | 2060,80 zł |
| 2500 zł | 2599,00 zł | 2604,00 zł |
| 3000 zł | 3118,80 zł | 3124,80 zł |
| 4000 zł | 4158,40 zł | 4166,40 zł |
| 5000 zł | 5198,00 zł | 5208,00 zł |
| 7000 zł | 7277,20 zł | 7291,20 zł |
| 10 000 zł | 10 396,00 zł | 10 416,00 zł |
Wzrosną również renty, dodatki pielęgnacyjne i świadczenie dla stulatków
Marcowa waloryzacja obejmie również renty rodzinne, renty z tytułu niezdolności do pracy, rentę socjalną oraz dodatki wypłacane przez ZUS. Szczególnie istotny dla seniorów jest dodatek pielęgnacyjny, w tej chwili wynoszący 366,68 zł. Przy waloryzacji 3,96 proc. wzrósłby do 381,20 zł, a przy 4,16 proc. do 381,93 zł. Nie należy mylić go ze świadczeniem pielęgnacyjnym wynoszącym od stycznia 3488 zł. Dodatek z ZUS przysługuje na odrębnych zasadach, między innymi uprawnionym emerytom i rencistom po ukończeniu 75 lat.
Wzrosnąć powinny także dodatek dla sieroty zupełnej i świadczenie honorowe dla stulatków, które w tej chwili wynosi 6938,92 zł brutto. Od 2025 roku świadczenie honorowe jest waloryzowane tak jak emerytury. Podobnie kwota świadczenia wspierającego dla dorosłych osób z niepełnosprawnością zmienia się wraz z rentą socjalną, ponieważ stanowi od 40 do 220 proc. jej wartości, zależnie od przyznanego poziomu potrzeby wsparcia. Waloryzacji podlega również dodatek dopełniający do renty socjalnej, w tej chwili wynoszący 2704,71 zł. Poniżej znajdują się symulacje wybranych wypłat.
| Najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy | 1483,87 zł | 1542,63 zł | 1545,60 zł |
| Dodatek pielęgnacyjny ZUS | 366,68 zł | 381,20 zł | 381,93 zł |
| Dodatek dla sieroty zupełnej | 689,17 zł | 716,46 zł | 717,84 zł |
| Dodatek dopełniający do renty socjalnej | 2704,71 zł | 2811,82 zł | 2817,23 zł |
| Świadczenie honorowe dla stulatków | 6938,92 zł | 7213,70 zł | 7227,58 zł |
Trzynastka i czternastka w 2027 roku też mogą być wyższe. Nie każdy dostanie pełną kwotę
Trzynasta emerytura ma wysokość najniższej emerytury obowiązującej po marcowej waloryzacji. Przy 3,96 proc. wyniosłaby 2056,84 zł brutto, a przy 4,16 proc. – 2060,80 zł. Taka byłaby również podstawowa kwota czternastki, chyba iż rząd ustaliłby ją na wyższym poziomie. Nie każdy otrzyma jednak pełną czternastkę. Według obecnych przepisów przysługuje ona w pełnej wysokości osobom ze świadczeniem do 2900 zł brutto. Powyżej tej granicy obowiązuje zasada „złotówka za złotówkę”, a kwot niższych niż 50 zł w ogóle się nie wypłaca.
Nie wszystkie świadczenia podlegają temu samemu mechanizmowi. Zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł, wypłacany na innych zasadach niż dodatek pielęgnacyjny ZUS, nie rośnie automatycznie w marcu. Nie ma też podstaw do zapowiadania powszechnej podwyżki 800 plus czy innych świadczeń o sztywnych stawkach. Waloryzacja minimalnej emerytury nie podnosi samej kwoty 500 zł świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, choć może zmieniać związane z nim progi. Dlatego każdą zapowiedź wzrostu trzeba sprawdzać osobno.
Co zrobić, żeby nie stracić podwyżki w 2027 roku? Najważniejsze dokumenty i terminy
Opiekunowie już otrzymujący świadczenie pielęgnacyjne, którzy przez cały czas spełniają warunki, nie muszą składać nowego wniosku tylko z powodu zmiany stawki na 3488 zł. Więcej uwagi wymaga sytuacja osób korzystających z ochrony praw nabytych. Powinny sprawdzić datę ważności orzeczenia podopiecznego i terminy potrzebne do kontynuowania świadczenia według dawnych przepisów. Przy przechodzeniu na świadczenie wspierające trzeba wcześniej ustalić, czy nie spowoduje to wstrzymania wypłaty dotychczasowej pomocy opiekunowi. Decyzja przyznająca świadczenie i aktualne orzeczenie są tu ważniejsze niż informacja o samej podwyżce.
Seniorzy już pobierający rentę wdowią mogą oczekiwać automatycznego podwyższenia udziału drugiego świadczenia od stycznia. Osoby ubiegające się o nią po raz pierwszy muszą sprawdzić ustawowe warunki i złożyć wniosek, bo sama podwyżka nie zastępuje przyznania prawa. ZUS przeprowadzi także marcową waloryzację emerytur i rent z urzędu. Warto zachować wcześniejszą decyzję i porównać później kwotę brutto z nowym zawiadomieniem. Dokładne wartości poznamy dopiero w 2027 roku, gdy dostępne będą pełne dane o inflacji i realnym wzroście wynagrodzeń za 2026 rok. Do tego czasu scenariusze 3,96 i 4,16 proc. są tylko prognozami.
