Od śląskich korzeni do własnej gazety. Trzy dni z literaturą i dziennikarstwem w Opolu

Spotkanie z niemieckim pisarzem o śląskich korzeniach, warsztaty tłumaczeniowe i dwa dni praktycznej nauki dziennikarstwa. Od 17 do 19 listopada Centrum Dokumentacyjno-Wystawiennicze Niemców w Polsce przy ul. Szpitalnej 11 w Opolu zaprasza na dwa wydarzenia poświęcone literaturze, mediom i polsko-niemieckim związkom. Pierwsze jest otwarte dla miłośników książek, drugie skierowane do młodych autorów w wieku od 14 do 24 lat. Udział w obu wydarzeniach jest bezpłatny.

Czy można mieć dwie ojczyzny i w żadnej nie czuć się do końca u siebie? A może ojczyzna to nie miejsce na mapie, ale język, rodzinne wspomnienia i historie opowiadane przy stole? Na Opolszczyźnie, gdzie polskie i niemieckie losy od pokoleń splatają się ze sobą, takie pytania nie są wyłącznie literacką abstrakcją.

Właśnie dlatego spotkanie z Paulem Bokowskim, niemieckim pisarzem o śląskich korzeniach, może okazać się szczególnie interesujące. A dzień później rozpocznie się inne przedsięwzięcie – warsztaty, podczas których młodzi ludzie przekonają się, jak powstaje gazeta i czy łatwo zostać dziennikarzem.

Paul Bokowski. Śląsk, którego nie da się zostawić za sobą

We wtorek 17 listopada do Opola przyjedzie Paul Bokowski, urodzony w 1982 roku w Moguncji pisarz, którego rodzinna historia związana jest ze Śląskiem.

Jego powieść „Schlesenburg” opowiada o uchodźcach i ich dzieciach urodzonych już w nowym kraju. O tęsknocie za miejscami, których czasem choćby nie zna się z własnego doświadczenia. O próbach odnalezienia się pomiędzy kulturami, językami i rodzinnymi wspomnieniami.

To opowieść o poszukiwaniu małej ojczyzny. Takiej, której nie zawsze można przypisać jeden adres.

Bokowski należy do rozpoznawalnych autorów niemieckiej sceny literackiej. Jego debiutancka książka „Hauptsache nichts mit Menschen” gwałtownie stała się bestsellerem. Jest także autorem „Alleine ist man weniger zusammen” oraz „Bitte nehmen Sie meine Hand da weg”. Współtworzył berliński PEN-Klub i klub literacki „Fuchs & Söhne”. Mieszka w Berlinie.

Powieść „Schlesenburg” ukazała się w 2022 roku. Jej tematyka może być szczególnie bliska mieszkańcom regionu, w którym emigracja, rozłąka i życie pomiędzy Polską a Niemcami są częścią historii wielu rodzin.

Najpierw tłumaczenie, potem spotkanie z pisarzem

Organizatorzy przygotowali nie tylko rozmowę z autorem, ale również otwarte warsztaty tłumaczeniowe.

Od godziny 13.00 do 16.00 dr Iga Nowicz poprowadzi zajęcia poświęcone literaturze, która nie doczekała się jeszcze polskiego wydania.

Uczestnicy przekonają się, iż tłumaczenie książki to coś więcej niż zastępowanie niemieckich słów polskimi. Trzeba jeszcze przenieść emocje, poczucie humoru, kontekst kulturowy i styl autora. A czasem zdecydować, czy ważniejsza jest dosłowność, czy sens wypowiedzi.

Warsztaty odbędą się w języku polskim.

O godzinie 17.30 rozpocznie się spotkanie autorskie z Paulem Bokowskim, które poprowadzi dr Monika Czok. Rozmowa będzie prowadzona po niemiecku i tłumaczona na polski. Publiczność będzie mogła zadawać pisarzowi pytania.

Młodzi dziennikarze zrobią własną gazetę

W środę 18 listopada Centrum zmieni się w coś na kształt redakcji. Rozpoczną się dwudniowe warsztaty komunikacji medialnej pod hasłem „Twój punkt widzenia”. To propozycja dla młodych ludzi w wieku od 14 do 24 lat, którzy lubią pisać, interesują się mediami albo po prostu chcieliby spróbować swoich sił w dziennikarstwie.

Warsztaty poprowadzi Ewa Stolz, dziennikarka i moderatorka.

Uczestnicy poznają lokalny rynek medialny, dowiedzą się, czym wyróżniają się czasopisma dwujęzyczne, jak wybierać tematy, konstruować teksty i przyciągać uwagę czytelników. Będzie też okazja, żeby zobaczyć, jak wygląda droga od pierwszego pomysłu do gotowego numeru czasopisma. Bo napisać coś w internecie może dziś niemal każdy. Znacznie trudniej napisać coś, co jest interesujące, zrozumiałe, rzetelne i warte przeczytania.

A jeszcze trudniej przygotować całe czasopismo. Trzeba wybrać tematy, napisać teksty, poprawić błędy, zadbać o ich układ i przygotować publikację do druku. Właśnie z takim zadaniem zmierzą się uczestnicy. Efektem ich pracy będzie własne czasopismo.

Niemiecki się przyda, ale nie trzeba mówić perfekcyjnie

Warsztaty będą prowadzone dwujęzycznie. Organizatorzy podkreślają jednak, iż nie wymagają biegłej znajomości niemieckiego. Wystarczy, iż uczestnik się go uczy. W programie znalazło się również zwiedzanie nowoczesnej wystawy poświęconej historii Niemców w Polsce i relacjom polsko-niemieckim.

Zajęcia potrwają dwa dni, od 18 do 19 listopada, codziennie od godziny 9.00 do 13.30.

Dwa wydarzenia, jeden wspólny mianownik

Literatura i dziennikarstwo mają więcej wspólnego, niż mogłoby się wydawać. W obu przypadkach chodzi o umiejętność dostrzegania tego, co innym umyka, słuchania ludzi i opowiadania ich historii. Różnica jest taka, iż pisarz może sobie bohatera wymyślić, a dziennikarz musi go znaleźć. I jeszcze sprawdzić, czy mówi prawdę.

Spotkanie z Paulem Bokowskim może pomóc lepiej zrozumieć skomplikowane losy ludzi żyjących pomiędzy dwiema kulturami. Warsztaty dziennikarskie mogą z kolei pokazać młodym ludziom, jak samodzielnie opowiadać o świecie.

Kto wie, może przy Szpitalnej 11 pojawi się przyszły reporter, który za kilka lat będzie zadawał niewygodne pytania opolskim politykom?

Oby. Bo dobrych dziennikarzy nigdy za wielu. Zwłaszcza takich, którzy wiedzą, iż zanim coś napiszą, warto najpierw zapytać i posłuchać.

Oba wydarzenia organizuje Centrum Dokumentacyjno-Wystawiennicze Niemców w Polsce, oddział Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Opolu. Spotkanie literackie i warsztaty tłumaczeniowe realizowane są w ramach projektu „Das Buch im Zentrum 2.0”, a warsztaty dziennikarskie w ramach „DMi macht Medien”. Przedsięwzięcia finansowane są przez Instytut Stosunków Kulturalnych z Zagranicą (ifa) ze środków niemieckiego Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Ojczyzny (BMI), za pośrednictwem Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce.