Odkrycia pod remontowaną posadzką katedry na Wawelu

Zdjęcie: Odkrycia pod remontowaną posadzką katedry na Wawelu

Fundament średniowiecznego baldachimu nad nagrobkiem Władysława Łokietka oraz fundament ołtarza św. Wojciecha, a także nieznany pochówek i sporo pozostałości kości znaleziono podczas prac związanych z remontem posadzki w katedrze na Wawelu w Krakowie.

Jak poinformował Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa, który wspierał remont posadzki katedry wawelskiej ze środków Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa, prace prowadzone były w latach 2023-2025. Stały się one konieczne z powodu pofałdowania posadzki naw bocznych, zdradzającego obecność zapadlisk i pustych przestrzeni, a także skutki nie zawsze fortunnych napraw z ubiegłych stuleci.W 2025 roku prace objęły wschodnie i północne skrzydło ambitu. Posadzka była rozbierana, płyty kamienne były czyszczone, usuwano stare spoiny i zwietrzałe kity.

Zgodnie ze stanowiskiem konserwatora zabytków – przekazał SKOZK – odstąpiono od głębokich badań archeologicznych. Uporządkowaniu pod nadzorem archeologa podlegał jedynie zasyp do głębokości około 35 cm. Mimo to doszło do odkrycia kilku ważnych obiektów.

Do najciekawszych należy fundament nieistniejącego, średniowiecznego baldachimu nad nagrobkiem Władysława Łokietka oraz ściana komory grobowej przylegającej do nagrobka króla. Odnaleziono także fundament ufundowanego w 1349 roku ołtarza św. Wojciecha oraz pochówek niezidentyfikowanego na razie mężczyzny z XVII w. W zasypach było także sporo przemieszanego materiału kostnego.

„Dla specjalistów to akurat nie jest zaskoczeniem, bo w dawnych wiekach przy okazji remontów i przebudów kościołów z odnajdowanymi pochówkami obchodzono się często bezceremonialnie, mieszając ich zawartość z gruzem i zaprawami. Zwiedzając średniowieczne katedry pamiętajmy zatem, iż szczątki ludzkie spoczywają tu nie tylko w kryptach i sarkofagach, ale często także pod naszymi nogami” – wskazali specjaliści ze SKOZK.

Gotycka katedra wawelska pod wezwaniem świętych Stanisława i Wacława, trzecia z kolei na tym miejscu, została wzniesiona w latach 1320-1364. Konsekrował ją arcybiskup gnieźnieński Jarosław Bogoria Skotnicki.

Świątynia jest budowlą bazylikową, trójnawową, z trzema wieżami (Zygmuntowską, Zegarową i Srebrnych Dzwonów) oraz transeptem (nawa poprzeczna przecinająca nawę główną w kościele zbudowanym na planie krzyża) i ambitem (przedłużenie naw bocznych okalających prezbiterium). W trakcie budowy i później otoczono ją wieńcem kaplic, przebudowywanych w ciągu następnych stuleci.

„Duchowym sercem” katedry na Wawelu jest konfesja św. Stanisława (grobowiec z relikwiami męczennika znajdujący się wewnątrz kościoła), nazywana także Ołtarzem Ojczyzny. Znajduje się w niej srebrna trumna ze szczątkami męczennika, wykonana w latach 1669-1671 przez mistrza gdańskiego Piotra von der Rennen.