Odkryją zapomniane dzieje Świdnicy. Wraca popularny cykl „Świdnickie Spacery z Historią”

Powracają „Świdnickie Spacery z Historią”. Po ubiegłorocznym sukcesie i ogromnym zainteresowaniu mieszkańców oraz turystów ponownie będzie można wybrać się na spotkanie z dziejami Świdnicy i okolic oraz odkryć ich ślady zachowane w architekturze i krajobrazie. Pierwszy spacer tematyczny tegorocznej edycji, który poprowadzi Sylwia Osojca-Kozłowska, odbędzie się już w niedzielę, 12 lipca, o godz. 15.00. Tym razem uczestnicy poznają pożydowskie dziedzictwo Świdnicy. Obowiązują wcześniejsze zapisy.

zdjęcie archiwalne

Fundacja Symbioza wraz z Sylwią Osojcą-Kozłowską zapraszają na spacer „Gwiazda Dawida nad Świdnicą. Zapomniane dziedzictwo żydowskie”, który zainauguruje tegoroczny cykl „Świdnickich Spacerów z Historią”.

Zapomniane pożydowskie dziedzictwo Świdnicy

– Żydzi byli obecni w Świdnicy niemal od początku jej istnienia. Otrzymywali książęce przywileje, prowadzili synagogi, szkoły, handel, zakłady przemysłowe, a nawet… lupanary. Bywali lekarzami, kupcami, bankierami i doradcami książąt. Gdy brakowało pieniędzy, pożyczano je właśnie od nich – często na wysoki procent – wyjaśnia Sylwia Osojca-Kozłowska z Fundacji Symbioza.

– Jednocześnie byli jedną z najbardziej prześladowanych społeczności średniowiecznej Europy. Także w Świdnicy. Wypędzano ich z miasta, palono na stosach, konfiskowano majątki i niszczono miejsca kultu… zabraniano się osiedlać, a po latach znów pozwalano im wrócić – dodaje.

– Przez stulecia współtworzyli historię, gospodarkę i kulturę Świdnicy, a tutejsza gmina żydowska należała w średniowieczu do najważniejszych na całym Śląsku. Dziś pozostało po niej całkiem sporo śladów. Problem w tym, iż większość mieszkańców choćby nie wie, gdzie ich szukać – zaznacza.

Spacer będzie próbą odpowiedzi m.in. na pytania:

• Gdzie znajdowały się żydowskie dzielnice Świdnicy i ile synagog działało w mieście?
• Która synagoga była najważniejszą świątynią Księstwa Świdnicko-Jaworskiego?
• Który książę nadał świdnickim Żydom najwięcej przywilejów?
• Jak bardzo zadłużony u żydowskich bankierów był książę Bolko II Mały?
• Kiedy i od kogo Świdnica otrzymała przywilej wieczystego zakazu osiedlania się ludności żydowskiej?
• Gdzie w świdnickiej architekturze można do dziś odnaleźć charakterystyczne kuczki?
• Ilu świdnickich Żydów spalono na stosie w wyniku dramatycznych procesów?
• Które świdnickie zakłady przemysłowe założyli żydowscy przedsiębiorcy?
• Gdzie można zobaczyć średniowieczne macewy z dawnego świdnickiego kirkutu?
• Kim byli najbardziej znani świdniccy Żydzi i z jakiego dziedzictwa korzystamy do dziś?
• Co wydarzyło się w Świdnicy podczas Nocy Kryształowej?
• Gdzie podczas II wojny światowej funkcjonowało getto?
• Dlaczego większość z około 2400 Żydów, którzy osiedlili się tutaj po 1945 roku, ostatecznie opuściła miasto?

Spacer ma pokazać historię Świdnicy z zupełnie innej perspektywy. Odsłaniać dzieje miasta również poznają tych, którzy przez wieki współtworzyli jego gospodarkę, kulturę i codzienne życie.

„Gwiazda Dawida nad Świdnicą. Zapomniane dziedzictwo żydowskie”
Kiedy: 12 lipca 2026 r. (niedziela), godz. 15.00
Zbiórka: Skwer Bolka II Świdnickiego
Prowadzenie: Sylwia Osojca-Kozłowska
Udział jest BEZPŁATNY. Liczba miejsc jest ograniczona.
Formularz zgłoszeniowy dostępny pod linkiem:

https://forms.gle/u3wiwjkUi3Jy4JK78

Jakie spacery zaplanowano w tym roku?

– Tegoroczna tematyka autorskich „Świdnickich Spacerów z Historią” ukazuje wielowymiarowość dziejów miasta – od wczesnych osad i zaginionej książęcej wioski Pisarzowice (Schreibensdorf), przez dziedzictwo żydowskie obecne w Świdnicy od średniowiecza, historię nowożytną, rozwój handlu i jarmarków na świdnickim Rynku oraz militarne losy miasta, aż po dynamiczne przemiany urbanistyczne okresu cesarstwa niemieckiego. Nie zabraknie także tematów społecznych i obyczajowych – historii miłości, skandali i codzienności dawnych mieszkańców, opowieści o muzeach i wystawach oraz spacerów po miejscach, które zniknęły z mapy miasta, ale wciąż pozostają ważnym elementem jego tożsamości – zapowiada inicjatorka i autorka cyklu Sylwia Osojca-Kozłowska.

W odpowiedzi na duże zainteresowanie organizatorzy powtórzą również – w rozszerzonej formule – trzy najpopularniejsze tematy ubiegłorocznej edycji: „Mroczna Świdnica”, „Odlotowa Świdnica. Pod skrzydłami Czerwonego Barona” oraz „Świdnickie namiętności”. Osoby, które nie miały okazji uczestniczyć w tych spacerach w 2025 roku, będą mogły nadrobić zaległości.

Tegoroczne spacery poprowadzą: Sylwia Osojca-Kozłowska – prezeska Fundacji Symbioza, miłośniczka Świdnicy i radna miejska, Sobiesław Nowotny – historyk, autor książek i licznych publikacji, oraz Marzena Zięba – nauczycielka historii, podróżniczka i edukatorka regionalna.

Program wakacyjnych spacerów

Spacery będą odbywać się od lata do późnej jesieni. W lipcu i sierpniu zaplanowano:

• 12 lipca (niedziela), godz. 15.00 – Gwiazda Dawida nad Świdnicą. Zapomniane dziedzictwo żydowskie – zbiórka przy Pomniku Księcia Bolka II Świdnickiego. Prowadzenie: Sylwia Osojca-Kozłowska.
• 18 lipca (sobota), godz. 16.00 – Jak zdejmowano gorset twierdzy? Rewolucja świdnickiej przestrzeni w okresie cesarstwa niemieckiego. Prowadzenie: Sobiesław Nowotny.
• 19 lipca (niedziela), godz. 16.00 – Pisarzowice – zaginiona książęca wieś i inne tajemnice Parku Centralnego. Prowadzenie: Sylwia Osojca-Kozłowska.\
• 25 lipca (sobota), godz. 16.00 – Świdnicki Gabinet Osobliwości w XIX i XX wieku. Prowadzenie: Sobiesław Nowotny.
• 26 lipca (niedziela), godz. 15.00 – Odlotowa Świdnica. Pod skrzydłami Czerwonego Barona. Prowadzenie: Sylwia Osojca-Kozłowska.
• 1 sierpnia (sobota) – Świdnica w mundurze – wojsko w centrum miasta. Prowadzenie: Sylwia Osojca-Kozłowska i Sobiesław Nowotny.
• 2 sierpnia (niedziela) – Pod okiem Hermesa – Świdnica jako kupiecka potęga. Prowadzenie: Marzena Zięba.
• 30 sierpnia – Mroczna Świdnica. Legendy, zbrodnie i tajemnice. Prowadzenie: Sylwia Osojca-Kozłowska i Marzena Zięba.

Organizatorzy zastrzegają sobie możliwość zmian w programie. Na każdy spacer obowiązują indywidualne zapisy poprzez formularz, który będzie uruchamiany tydzień przed wydarzeniem na fanpage’u Fundacji Symbioza: https://www.facebook.com/fundacjasymbioza/.

Projekt „Świdnickie Spacery z Historią” otrzymał w tym roku wsparcie finansowe Gminy Miasto Świdnica oraz Starostwa Powiatowego w Świdnicy.

/oprac. AN/
/Komunikaty, informacje – Sylwia Osojca-Kozłowska/