Pieniądze przepadną 30 kwietnia. Seniorzy muszą się pospieszyć, o ile chcą ocalić część pieniędzy

Trwają rozliczenia PIT za 2025 rok. Emeryci i renciści nie muszą składać zeznania podatkowego – ZUS robi to za nich. Ale jeżeli chcą przekazać 1,5 proc. swojego podatku wybranej organizacji pożytku publicznego, muszą złożyć osobny formularz. Czas mija 30 kwietnia 2026 r. Kto nie zdąży – traci.

Fot. Shutterstock

ZUS rozlicza, ale nie przekazuje 1,5 proc. za seniora

Zakład Ubezpieczeń Społecznych co roku rozsyła do emerytów i rencistów formularze podatkowe. Do skrzynek trafiły już PIT-40A, PIT-11A i PIT-11. To właśnie PIT-40A jest dokumentem, który dostaje większość osób pobierających świadczenia z ubezpieczeń społecznych – ZUS samodzielnie oblicza podatek, potrąca zaliczki i rozlicza rok podatkowy w imieniu świadczeniobiorcy.

Co to oznacza w praktyce? Emeryt czy rencista, który otrzymał PIT-40A, nie musi składać zeznania podatkowego. Ewentualną niedopłatę ZUS automatycznie potrąci ze świadczenia za kwiecień. Nadpłata z kolei wraca na konto lub jest wypłacana przy najbliższej wypłacie emerytury.

Jest jednak jeden istotny wyjątek. ZUS nie przekazuje 1,5 proc. podatku do żadnej organizacji pożytku publicznego – choćby jeżeli senior przekazywał ją w poprzednich latach. Żeby pieniądze trafiły do wybranej fundacji czy stowarzyszenia, trzeba złożyć odrębny wniosek.

Jeden formularz wystarczy – PIT-OP

Formularz, który umożliwia przekazanie 1,5 proc., to PIT-OP. Składa się go osobno – niezależnie od tego, iż ZUS rozliczył już podatek dochodowy za pośrednictwem PIT-40A.

W formularzu należy wpisać numer KRS wybranej organizacji pożytku publicznego. Można też wskazać cel szczegółowy – np. konkretny program prowadzony przez daną organizację. Co ważne: jeżeli senior chce przekazać pieniądze tej samej organizacji co w roku poprzednim, nie musi dołączać żadnej dodatkowej dokumentacji. Urząd skarbowy zapamiętuje wybór z poprzedniego roku i traktuje złożony PIT-OP jako wystarczające potwierdzenie woli podatnika.

PIT-OP można złożyć na 3 sposoby:

• elektronicznie – przez usługę Twój e-PIT na stronie podatki.gov.pl,
• papierowo – w urzędzie skarbowym adekwatnym dla miejsca zamieszkania,
• papierowo – wysyłając formularz pocztą na adres urzędu skarbowego (decyduje data stempla pocztowego).

30 kwietnia – twarda granica, bez wyjątków

Termin złożenia PIT-OP upływa 30 kwietnia 2026 r. – tak samo jak termin składania standardowych zeznań podatkowych PIT-36 czy PIT-37. Nie ma możliwości przedłużenia tego terminu. Wniosek złożony 1 maja lub później jest traktowany jako niedostarczony – 1,5 proc. podatku wraca wtedy do budżetu państwa, a nie do organizacji pożytku publicznego.

Warto też wiedzieć, iż samo złożenie PIT-OP nie wiąże się z żadną dodatkową opłatą ani z koniecznością dopłaty podatku. To wniosek o rozdysponowanie kwoty, która i tak zostałaby pobrana – chodzi tylko o to, do czyjej kieszeni trafi.

Ile to realnie wynosi?

Kwota przekazywana organizacji pożytku publicznego to 1,5 proc. podatku należnego wynikającego z rocznego rozliczenia – nie dochodu, ale samego podatku. Przy przeciętnej emeryturze brutto wynoszącej w 2025 r. około 3 700 zł miesięcznie, roczny podatek dochodowy seniora wynosi orientacyjnie kilkaset złotych. Przekazywana organizacji kwota to zwykle od kilkudziesięciu do ponad 100 zł.

To może nie brzmieć jak duże pieniądze, ale w skali całego kraju – kiedy z możliwości korzystają setki tysięcy emerytów – sumy przekazywane organizacjom pożytku publicznego sięgają dziesiątek milionów złotych. Dla wielu fundacji i stowarzyszeń to istotna część budżetu na cały rok.

Co z osobami rozliczonymi przez PIT-11A lub PIT-11?

Część emerytów i rencistów otrzymuje zamiast PIT-40A formularz PIT-11A lub PIT-11. Dzieje się tak m.in. wtedy, gdy dana osoba pobiera kilka świadczeń jednocześnie albo ma inne źródła przychodu poza emeryturą czy rentą.

W takim przypadku senior musi samodzielnie złożyć zeznanie podatkowe – najczęściej PIT-36 lub PIT-37 – i może w nim bezpośrednio wskazać 1,5 proc. dla wybranej organizacji. Nie jest wtedy potrzebny osobny PIT-OP – wniosek jest integralną częścią zeznania rocznego. Termin pozostaje ten sam: 30 kwietnia 2026 r.

Co senior powinien zrobić do 30 kwietnia

• Sprawdź, jaki formularz dostałeś od ZUS. jeżeli to PIT-40A – ZUS rozliczył podatek za Ciebie i nie musisz składać zeznania. jeżeli PIT-11A lub PIT-11 – samodzielnie złóż PIT-36 lub PIT-37 przez podatki.gov.pl lub w urzędzie skarbowym.
• Zdecyduj, czy chcesz przekazać 1,5 proc. Przy PIT-40A jedyną drogą jest złożenie formularza PIT-OP – bez niego pieniądze przepadają. Możesz to zrobić przez stronę podatki.gov.pl bez wychodzenia z domu.
• Znajdź numer KRS organizacji. Listę uprawnionych organizacji pożytku publicznego można sprawdzić na stronie podatki.gov.pl w zakładce „Wykaz OPP”. Organizacja musi figurować na tej liście – inaczej wniosek zostanie odrzucony.
• Nie czekaj na ostatnią chwilę. Systemy elektroniczne w okolicach 29-30 kwietnia są mocno przeciążone. Warto złożyć PIT-OP kilka dni wcześniej, żeby mieć pewność, iż wniosek dotarł i został przyjęty.
• Zachowaj potwierdzenie złożenia. W przypadku e-Pitu system generuje urzędowe poświadczenie odbioru (UPO) – warto je zapisać lub wydrukować jako dowód na wypadek ewentualnych wątpliwości.