1 godzina temu
Po latach do Krakowa wrócił jeden z cennych zabytków utraconych podczas II wojny światowej. Pierścień przypisywany królowi Zygmuntowi I Staremu ponownie trafił do Muzeum Książąt Czartoryskich, gdzie od 2 lipca został udostępniony zwiedzającym.
Powrót zabytku do Krakowa jest efektem zakończonego procesu restytucji. Pierścień został oficjalnie przekazany stronie polskiej 17 czerwca podczas Forum Polsko-Niemieckiego w Berlinie. Odebrała go ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska. Wraz z nim do Polski wróciły także fragment średniowiecznego rękopisu z hymnem „Gaude Mater Polonia” oraz jedenaście miniaturowych eksponatów kolejowych pochodzących z przedwojennego Muzeum Komunikacji w Warszawie.
W uroczystości uczestniczyli również dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie prof. dr hab. Andrzej Szczerski oraz kuratorka Muzeum Książąt Czartoryskich dr Katarzyna Płonka-Bałus.
Jak podkreśliła Marta Cienkowska, odzyskany pierścień wraca do miejsca, które od lat jest ważnym elementem polskiego dziedzictwa narodowego. Zaznaczyła, iż celem restytucji jest nie tylko odzyskiwanie utraconych obiektów, ale również przywracanie im adekwatnego miejsca i historii oraz ponowne udostępnianie ich społeczeństwu.
Z królewskiego grobu do krakowskiego muzeum
Według przekazów źródłowych pierścień należał do króla Zygmunta I Starego. W 1791 roku został wydobyty z królewskiego grobu w katedrze na Wawelu przez Tadeusza Czackiego, który zabezpieczał królewskie klejnoty przed ich utratą. Razem z nim wyjęto również inne cenne pamiątki związane z polskimi monarchami.
Przedmioty trafiły następnie do księżnej Izabeli Czartoryskiej, fundatorki pierwszego polskiego muzeum historycznego – Świątyni Sybilli w Puławach. Przechowywano je w tzw. Szkatule Królewskiej. Po otwarciu Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie w 1876 roku skrzynia została przewieziona do miasta i pozostawała pod opieką Czartoryskich jako narodowy depozyt.
Zaginął podczas wojny
Tuż przed wybuchem II wojny światowej najcenniejsze muzealne zbiory przewieziono do pałacu Czartoryskich w Sieniawie. Miały tam zostać zabezpieczone przed spodziewaną grabieżą.
We wrześniu 1939 roku pałac został zajęty przez wojska niemieckie, które rozgrabiły znajdujące się tam kosztowności. Wśród utraconych obiektów znalazł się również złoty pierścień przypisywany Zygmuntowi I Staremu. W 1963 roku trafił do zbiorów Schmuckmuseum Pforzheim.
Powrót po latach
Informację o odnalezieniu pierścienia w niemieckich zbiorach opublikowała dr hab. Ewa Letkiewicz, prof. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, w monografii „Klejnoty w Polsce. Czasy ostatnich Jagiellonów i Wazów”.
Po analizie dokumentacji oraz oględzinach przeprowadzonych przez polskich ekspertów w 2022 roku potwierdzono, iż zabytek stanowi polską stratę wojenną. W marcu 2023 roku stronie niemieckiej przekazano wniosek restytucyjny, rozpoczynając procedurę zwrotu. Ostatecznie 12 maja 2026 roku Rada Miasta Pforzheim podjęła uchwałę o przekazaniu pierścienia Polsce.
Od 2 lipca zabytek ponownie znajduje się w Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie i jest dostępny dla zwiedzających.
Te artykuły mogą Cię zainteresować:
Turyści zapłacą więcej? Kraków apeluje o nową opłatę
W Krakowie stoi zabytkowy amerykański wóz strażacki. Mało kto wie o tym miejscu [ZDJĘCIA]
Rewolucja w MPK Kraków. Pierwsze autobusy wodorowe rozpoczęły regularne kursy
fot. Artur Rakowski
fot. Artur Rakowski
fot. Artur Rakowski
