Piotr Kuźniar, krakowski taksówkarz „Nawet gdybym był ufoludkiem, pasażerowie by tego nie zauważyli” (Nasza rozmowa)

Piotr Kuźniar od 2019 roku jeździ po Krakowie taksówką. Przez ten czas zdążył poznać miasto z zupełnie innej strony – tej widzianej zza kierownicy, w korkach, podczas nocnych kursów i spotkań z pasażerami, których historie potrafią zaskoczyć. Nie każdy przejazd przebiega spokojnie, nie każda rozmowa kończy się na wymianie kilku zdań, a czasem trzeba zdecydować, czy w ogóle zabrać kogoś do samochodu. Jak wygląda codzienność pracy taksówkarza? W rozmowie z KRKNews Piotr Kuźniar zdradza kulisy swojego zawodu.

Małgorzata Armada, KRKNews: Jak długo jeździ Pan taksówką po Krakowie i co skłoniło Pana do podjęcia właśnie tej pracy?

Piotr Kuźniar, krakowski taksówkarz: Zacząłem swoją przygodę z taksówką około 2019 r. i nie ukrywam, iż moją główną motywacją była chęć dorobienia. Zawsze lubiłem jeździć samochodem, więc to był dla mnie taki jakiś naturalny kierunek żeby spróbować. Tym bardziej, iż to praca, którą cechuje duża elastyczność – adekwatnie o każdej porze i każdego dnia tygodnia można wsiąść do auta i pojeździć.

Czy to w tej chwili jest dla Pana zajęcie na pełen etat?

W ostatnich latach zajmowałem się różnymi rzeczami. Czasem taksówka była dla mnie pracą na pełen etat, a czasem zajęciem dorywczym. W pewnym momencie zostałem również partnerem flotowym Ubera, Bolta i FreeNow. Nie tylko sam wożę więc klientów, ale współpracuję też z kierowcami, którzy jeżdżą w oparciu o moją licencję.

Pamięta Pan swój pierwszy kurs? Jak wyglądały Panapoczątki w zawodzie?

Jak najbardziej pamiętam, byłem wtedy bardzo zdenerwowany. Odbył się w okolicach Woli Justowskiej. Nie wiedziałen, czego się spodziewać. Stresowałem się przede wszystkim tym, jak zachować się wobec klienta: czy coś mówić, czy lepiej się nie odzywać. Ostatecznie wszystko przebiegło całkiem dobrze i bardzo gwałtownie się wdrożyłem w pracę.

Co do początków: kiedy zaczynałem, funkcjonowała jeszcze pewna szara strefa. jeżeli jeździło się przez aplikację, nie było się formalnie taksówkarzem. To był okres przejściowy – przepisy nie były jeszcze dokładnie określone i np. nie mogliśmy jeździć buspasem. Wystarczyło mieć zwykły prywatny samochód, którego numer rejestracyjny podawało się w aplikacji. Podjeżdżało się po klienta i adekwatnie tyle. Było to bardziej chaotyczne niż obecnie. Teraz zasady są bardziej przejrzyste.

Czy musiał się Pan specjalnie uczyć Krakowa, żeby dobrze wykonywać swoją pracę?

Nie, muszę powiedzieć, iż nie. Mieszkam w Krakowie i znam go dość dobrze, choć oczywiście nie wszystkie boczne uliczki. Od samego początku korzystałem z nawigacji, więc nie było potrzeby zapamiętywania wszystkich tras. Z każdym kolejnym kursem zdobywałem jednak doświadczenie i wiedziałem coraz lepiej, gdzie warto jeździć, a których miejsc lepiej unikać.

Przykładem są szlabany, których w Krakowie jest coraz więcej. W niektórych miejscach można wjechać i skorzystać z darmowego czasu postoju, w innych nie wolno tego robić. Trzeba po prostu mieć takie rzeczy z tyłu głowy. Z czasem człowiek się tego wszystkiego uczy.

Czy zawsze jeździ Pan zgodnie ze wskazaniami nawigacji?

To bardzo dobre pytanie, bo jest tu kilka aspektów. Przede wszystkim, jeżeli jedzie się przez aplikację, koszt i trasa są wstępnie obliczane na podstawie zaproponowanego przejazdu. Kierowca powinien więc jechać zgodnie z tym, co pokazuje nawigacja.

Z drugiej strony, bazując na doświadczeniu, mogę wiedzieć, iż gdzieś będzie korek. Wtedy można wybrać inną, korzystniejszą trasę. To jednak zawsze pewne ryzyko, bo klient może się na taką zmianę nie zgodzić. Staram się pytać pasażera, jeżeli rozbieżność jest istotna. Gdy tego nie zrobię, mogę mieć później z tego powodu problemy.

Czy Kraków, który poznał Pan na początku swojej pracy, bardzo różni się od dzisiejszego? Które części miasta zmieniły się najbardziej?

Z perspektywy taksówkarza najbardziej zmieniły się duże arterie komunikacyjne. Mam na myśli chociażby Północną Obwodnicę Krakowa, Trasę Wolbromską czy Trasę Łagiewnicką. To inwestycje, które mocno wpłynęły na sposób poruszania się po mieście. Zmienia się też zabudowa. Wielokrotnie po dłuższej przerwie w jeżdżeniu byłem zaskoczony, gdy okazywało się, iż powstało całe nowe osiedle. To dzieje się bardzo szybko.

Czy jest w Krakowie trasa, której szczególnie Pan nie lubi?

Nie mam takiej konkretnej trasy. Wiadomo jednak, iż miejsca, w których regularnie tworzą się korki, nie budzą sympatii, bo traci się w nich mnóstwo czasu, a to niestety przekłada się na zarobki.

W jakich godzinach najtrudniej jeździ się po Krakowie ze względu na korki?

Poranny szczyt przypada mniej więcej między godz. 8 a 10, ale mam wrażenie, iż nie są aż tak dotkliwy jak popołudniowy. Ten zaczyna się już około godz. 15, a największy ruch jest mniej więcej o 17, kiedy ludzie wracają z pracy. Wtedy miasto jest adekwatnie zatkane i trudno znaleźć alternatywną trasę. Buspasy czy skróty pomagają w takiej sytuacji tylko do pewnego momentu.

Co kierowcy mogą zrobić, żeby nie pogarszać sytuacji na drogach?

Przede wszystkim nie powinni blokować skrzyżowań. jeżeli ktoś zatrzyma się na środku, utrudni przejazd samochodom nadjeżdżającym z innych kierunków. Dlatego warto przewidywać sytuację na drodze i nie wjeżdżać za poprzedzającym samochodem, jeżeli nie ma pewności, iż uda się przejechać przed zmianą świateł. W ten sposób można zablokować również tramwaje. Ostatecznie wszyscy na tym tracą.

Czy zdarza się, iż kurs trwa znacznie dłużej, niż przewidywała aplikacja, na przykład dwa razy tyle, ile pierwotnie zakładano?

Jak najbardziej. Czas przejazdu pokazywany w aplikacji nie zawsze uwzględnia rzeczywistą sytuację na drodze. Podobnie jest z czasem oczekiwania na kierowcę. Pasażer widzi na przykład, iż samochód będzie za trzy minuty, a okazuje się, iż przez korki, światła czy wypadek musi czekać 10–15 minut. Te wskazania sprawdzają się raczej przy standardowym natężeniu ruchu.

Kto w tej chwili najczęściej korzysta z przejazdów zamawianych przez aplikacje? Czy coraz więcej osób wybiera taką formę transportu zamiast komunikacji miejskiej?

W tej chwili korzystają z nich adekwatnie wszyscy. Najbardziej aktywną grupą są osoby młodsze, które bardzo sprawnie posługują się telefonami. Dużo jest też osób pracujących, które wiedzą, iż w miejscu, do którego dojeżdżają, trudno znaleźć parking albo jest on bardzo drogi. Wolą więc zamówić przejazd, zamiast jechać własnym samochodem.

Jeśli chodzi o komunikację miejską, sytuacja bywa dość kuriozalna, bo zdarza się, iż kurs taksówką jest tańszy niż przejazd autobusem czy tramwajem. Szczególnie gdy jedzie kilka osób. Przy czterech pasażerach taki przejazd może okazać się bardziej opłacalny niż zakup biletów komunikacji miejskiej. Dochodzi do tego również kwestia wygody.

A jak dużą grupę pasażerów stanowią turyści?

Turystów jest bardzo dużo. Często znają daną aplikację ze swojego kraju czy miasta i po przyjeździe do Krakowa sprawdzają, czy mogą z niej tutaj skorzystać. Widać to szczególnie na dworcu i lotnisku. Ostatnio jeden z pasażerów opowiadał mi, iż zamówił przejazd przez aplikację, ponieważ taksówki stojące na postoju były kilkukrotnie droższe.

Struktura pasażerów zmienia się oczywiście w zależności od pory roku i pogody. Z aplikacji zaczynają korzystać także osoby starsze. Zdarza się, iż zamawiają przejazd samodzielnie, ale często robią to za nie dzieci lub wnuki.

Czy Krakowianie i turyści zachowują się w taksówce inaczej? Czy zauważa Pan różnice między pasażerami z różnych krajów?

Różnice widać przede wszystkim w tym, dokąd jadą pasażerowie. W przypadku turystów często są to kursy do Wieliczki, na lotnisko czy na Rynek Główny. Charakterystycznymi miejscami są też hotele. jeżeli chodzi o samo zachowanie, dużo zależy od narodowości. Są narody bardziej ekspresyjne i rozmowne, które chętnie nawiązują kontakt podczas przejazdu.

Którzy pasażerowie są w takim razie najbardziej rozmowni?

Na pewno mieszkańcy południa Europy – Włosi, ale też Hiszpanie. Często są bardzo otwarci. Powiedziałbym, iż w tym przypadku sprawdzają się więc dość uniwersalne stereotypy.

Czy pasażerowie chętnie rozmawiają z kierowcami? Jakie tematy najczęściej poruszają?

W dzisiejszych czasach w większości przypadków ludzie nie chcą rozmawiać. Wynika to przede wszystkim z tego, iż zamawiają przejazd przez telefon, wsiadają do samochodu i dalej patrzą w ekran. Często mają też słuchawki na uszach, więc trudno nawiązać z nimi kontakt. Śmieję się czasem, iż choćby gdybym był ufoludkiem, pasażerowie i tak by tego nie zauważyli.

Nie oznacza to jednak, iż w taksówkach w ogóle się nie rozmawia. Są osoby, które wystarczy zagadnąć, choćby na temat pogody, żeby rozpoczęła się długa rozmowa. Czasem widać, iż pasażer po prostu ma potrzebę się wygadać. Każdego dnia przewozimy różnych ludzi, więc od czasu do czasu trafia się ktoś z naprawdę ciekawą historią. Tematy tych rozmów bywają bardzo różne.

Czy jest jakaś rozmowa z pasażerem, która szczególnie zapadła Panu w pamięć?

Na pewno zapamiętuję sytuacje, w których widzę, iż ktoś przeżywa coś ważnego. Nie tak dawno odebrałem pasażerkę spod sądu. Jeszcze choćby nie zdążyłem się do niej odezwać, a ona sama powiedziała, iż wygrała sprawę. Okazało się, iż pracowała w sklepie i została oskarżona o kradzież pieniędzy. Te zarzuty bardzo zaszkodziły jej reputacji jako pracownika, dlatego mocno to przeżywała. Udało jej się jednak obronić i chciała się tym ze mną podzielić.

Oczywiście zdarzają się również przykre historie. Czasem, wioząc pasażerów, słyszę ich rozmowy telefoniczne. Bywają to na przykład trudne sytuacje związane z życiem uczuciowym, rozstania. Siłą rzeczy człowiek poznaje wtedy szczegóły i w pewnym stopniu też go to dotyka.

Czy często wozi Pan osoby wracające z imprez? Zdarzają się jakieś nietypowe historie?

Jeśli pracuje się wieczorami lub nocą, powroty z imprez są na porządku dziennym. W większości przypadków nie są to jednak spektakularne historie. Pasażerowie często są pijani albo po prostu nie mają siły na rozmowę. Zdarza się, iż zasypiają w taksówce i adekwatnie nie ma z nimi większego kontaktu.

Sporadycznie zdarzają się osoby tak pijane, iż trzeba odmówić ich przewiezienia. To zbyt duże ryzyko. Za taki kurs kierowca nie zarabia wiele, a jeżeli pasażer coś zniszczy albo zanieczyści samochód, problem i koszty mogą być znacznie większe.

Czy podczas pracy zdarzają się sytuacje niebezpieczne, na przykład agresywni pasażerowie? Jak Pan wtedy reaguje?

Takie przypadki się zdarzają, szczególnie gdy pasażerowie są pod wpływem alkoholu, a czasem być może również innych środków, choć trudno to jednoznacznie stwierdzić. Bywają osoby agresywne albo wyjątkowo nieprzyjemne. jeżeli widzę, iż pasażer szuka zaczepki, staram się nie wdawać z nim w dyskusję. Wiem, iż cokolwiek powiem, może zostać odebrane jako pretekst do kłótni. Wypracowałem sobie taką strategię i całkiem dobrze się sprawdza.

Czy odmowa przewiezienia takiej osoby może wiązać się z problemami dla kierowcy, na przykład gdy pasażer opłacił już kurs przez aplikację?

Oczywiście mogą pojawić się z tego powodu problemy, ale zawsze mogę odmówić przewozu, jeżeli obawiam się o własne bezpieczeństwo. To argument, którego można użyć w takiej sytuacji.

Zdarzyła się Panu sytuacja, w której nie udało się wcześniej przewidzieć zagrożenia?

Tak, miałem kiedyś taką historię. Ktoś zamówił przejazd na hasło „Monika”. Przyjechałem pod wskazany adres na osiedlu i do samochodu wsiadł mężczyzna. To się zadarza, bo często ktoś zamawia przejazd dla innej osoby.

Od razu powiedział, iż jest wkurzony i żebym się nie odzywał, bo dostanę w ryja. Poprosił jeszcze o włączenie radia i nastawił je na maksymalną głośność. Nie czułem się komfortowo, ale chciałem po prostu bezpiecznie skończyć kurs.

W pewnym momencie pasażer się uspokoił. Zajchaliśmy na miejsce. Było to gdzieś na obrzeżach Krakowa, w dość odludnej okolicy. Wysiadł i poprosił, żebym zaczekał. Zostawił mi pieniądze, więc uznałem, iż poczekam. Po chwili wrócił i powiedział, iż jedziemy z powrotem. W trakcie drogi poprosił, żebym się spieszył, bo zaraz może przyjechać policja.

Zaczął mi wtedy opowiadać, co się wydarzyło. Okazało się, iż pojechał do swojej partnerki – nie wiem, czy byłej, czy obecnej – z którą najwyraźniej miał jakiś konflikt. Kobieta wezwała służby, więc chciał się stamtąd gwałtownie oddalić, zanim funkcjonariusze przyjadą. Ostatecznie odwiozłem go do domu. To pokazuje, jak dziwne sytuacje potrafią się zdarzyć podczas pracy taksówkarza.

Jak to jest w Waszym przypadku z napiwkami? Czy pasażerowie często je zostawiają?

Niestety, napiwki w tej branży wciąż nie są powszechnym zwyczajem. Kierowcy mają stosunkowo niskie stawki, więc żeby dobrze zarobić, muszą spędzać za kierownicą bardzo dużo czasu. Znam osoby, które jeżdżą po 12 godzin dziennie, a są pewnie i tacy, którzy pracują jeszcze dłużej. Uważam, iż to już niebezpieczne, bo po tylu godzinach koncentracja spada, a w tym zawodzie trzeba mieć oczy dookoła głowy.

Dlatego choćby niewielkie napiwki mają dla kierowców duże znaczenie. Można je zostawić również przez aplikację – po zakończeniu kursu, przy ocenie kierowcy, pojawia się taka możliwość. choćby symboliczna złotówka, która pojedynczo nie jest dużą kwotą, w skali dnia czy tygodnia może już zrobić różnicę. Oczywiście nie jest to obowiązek, ale jeżeli ktoś jest zadowolony z usługi i chce docenić kierowcę, taki gest jest mile widziany.

Trzeba pamiętać, iż przy obecnych cenach paliwa i kosztach utrzymania samochodu znaczna część zarobku kierowcy jest przeznaczana właśnie na te wydatki.

Gdyby miał Pan pokazać komuś nieoczywisty Kraków, dokąd by go Pan zabrał?

Kraków, jak na polskie warunki, jest dużym miastem i ma wiele nieodkrytych miejsc, o których nie wiedzą choćby jego mieszkańcy. Ja wybrałabym Przegorzały. To bardzo urokliwe miejsce na zboczu, z którego rozciąga się piękna panorama na Wisłę i Tyniec. Szczególnie warto się tam wybrać, kiedy trafia się taka piękna, złota polska jesień.