7 godzin temu
W reakcji na te dane wystartowała ogólnopolska kampania społeczna pod hasłem „Pan i Pani – przebadani? A Ty?”, której celem jest budowanie nawyków regularnej diagnostyki oraz promowanie wiedzy o czynnikach ryzyka.
Czynniki ryzyka i niepokojące sygnały
Na rozwój choroby wpływa szereg uwarunkowań. Część z nich ma charakter niezależny, do których zalicza się wiek, obciążenia rodzinne (występowanie raka piersi lub jajnika u krewnych) oraz uwarunkowania genetyczne, w tym dziedziczne warianty genów BRCA1 i BRCA2. Z kolei do czynników modyfikowalnych, związanych ze stylem życia, należą nadwaga i otyłość (szczególnie po menopauzie), niska aktywność fizyczna, palenie tytoniu oraz spożywanie alkoholu.
Służby medyczne przypominają, jak ważna jest znajomość własnego ciała i obserwacja piersi, brodawek oraz okolic pachowych. Do sygnałów alarmowych wymagających niezwłocznej konsultacji lekarskiej należą:
- nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą,
- zmiana kształtu, obrysu lub wielkości piersi,
- zmarszczenie, wgłębienie skóry lub jej struktura przypominająca „skórkę pomarańczy”,
- zmiana wyglądu brodawki (np. jej wciągnięcie) lub nietypowy wyciek, w szczególności krwisty,
- utrzymujący się obrzęk lub ból piersi.
Bezpłatna mammografia z NFZ – bez skierowania
Podstawowym badaniem przesiewowym pozwalającym wykryć bezobjawowe zmiany nowotworowe jest mammografia. W ramach programu profilaktycznego finansowanego przez NFZ z bezpłatnych badań mogą korzystać ubezpieczone kobiety w wieku od 45 do 74 lat. Standardowo badanie przysługuje raz na 24 miesiące, natomiast u pacjentek po leczenie chirurgicznym i stosujących hormonoterapię – co 12 miesięcy.
Na profilaktyczną mammografię nie jest wymagane skierowanie. Zapisy prowadzone są bezpośrednio w placówkach medycznych, mobilnych mammobusach oraz poprzez centralną e-rejestrację w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) lub w aplikacji mojeIKP. Uzupełnieniem diagnostyki obrazowej, dopasowywanym przez lekarza do wieku i budowy tkankowej pacjentki, jest badanie USG piersi. Pomocne w codziennej kontroli pozostaje również regularne samobadanie piersi, wykonywane kilka dni po miesiączce lub raz w miesiącu po menopauzie.
Zdrowy styl życia i akcja „Pan i Pani – przebadani? A Ty?”
Eksperci podkreślają, iż ograniczeniu ryzyka sprzyja zdrowy tryb życia: regularna aktywność fizyczna (spacery, pływanie, jazda na rowerze), zbilansowana dieta bogata w warzywa i produkty pełnoziarniste, unikanie alkoholu oraz dbanie o prawidłową masę ciała.
Prowadzona akcja „Pan i Pani – przebadani? A Ty?” ma zachęcić do otwartych rozmów o profilaktyce w gronie najbliższych i motywować do przełamania obaw przed wizytą u lekarza.
