Praca podczas upałów. Obowiązki pracodawców

2 godzin temu

Praca w czasie upałów będzie podlegała nowym, znacznie bardziej precyzyjnym zasadom. Od 11 stycznia 2027 roku w Polsce zaczną obowiązywać maksymalne temperatury, po przekroczeniu których wykonywanie niektórych prac będzie niedopuszczalne. Najważniejsze limity wyniosą 35°C w pomieszczeniach oraz 32°C podczas ciężkiej pracy fizycznej wykonywanej na otwartej przestrzeni.

To istotna zmiana zarówno dla pracodawców, jak i pracowników. Dotychczas polskie przepisy nie wskazywały jednej maksymalnej temperatury obowiązującej we wszystkich pomieszczeniach pracy. Pracodawca miał obowiązek zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki, dostęp do napojów oraz reagować na zagrożenie dla zdrowia. Od 2027 roku pojawią się konkretne progi temperatur, których firmy nie będą mogły ignorować.

Nowe przepisy wynikają z rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 9 lipca 2026 roku, zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Dokument został ogłoszony 10 lipca 2026 roku w Dzienniku Ustaw pod pozycją 927.

35°C w pomieszczeniu – kiedy praca będzie musiała zostać wstrzymana?

Od 11 stycznia 2027 roku w pomieszczeniach pracy trzeba będzie zapewnić temperaturę nieprzekraczającą 35°C. o ile z powodu warunków atmosferycznych temperatura wzrośnie powyżej tego poziomu, wykonywanie pracy co do zasady nie będzie dozwolone.

Oznacza to, iż pracodawca nie będzie mógł ograniczyć się do ustawienia pracownikom dodatkowych butelek z wodą. Będzie musiał wcześniej podjąć działania techniczne lub organizacyjne, które nie dopuszczą do przekroczenia maksymalnego poziomu temperatury.

Próg 35°C dotyczy temperatury panującej w pomieszczeniu pracy, a nie temperatury wskazanej w prognozie pogody. o ile na zewnątrz będzie 36°C, ale dzięki klimatyzacji, wentylacji albo odpowiedniej izolacji w miejscu pracy temperatura pozostanie poniżej limitu, praca będzie mogła być kontynuowana.

Zakaz wykonywania pracy będzie obowiązywał w czasie, w którym temperatura na stanowisku przekracza dopuszczalny próg. Sam komunikat meteorologiczny zapowiadający upał nie będzie automatycznie oznaczał konieczności zamknięcia zakładu.

Limit 32°C podczas ciężkiej pracy na zewnątrz

Drugi istotny limit wyniesie 32°C. Będzie on dotyczył ciężkiej pracy fizycznej wykonywanej na otwartej przestrzeni, powodującej w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu przekraczający:

  • 1500 kcal, czyli 6280 kJ, u mężczyzn,
  • 1000 kcal, czyli 4187 kJ, u kobiet.

Może to obejmować między innymi część prac budowlanych, drogowych, przeładunkowych, komunalnych, rolniczych, leśnych oraz innych wymagających długotrwałego i intensywnego wysiłku fizycznego.

Po przekroczeniu 32°C taka praca co do zasady nie będzie mogła być wykonywana. Nie oznacza to jednak, iż każda osoba pracująca na zewnątrz zakończy pracę po osiągnięciu tej temperatury. Limit odnosi się do pracy związanej z określonym poziomem wysiłku fizycznego.

Pracodawca powinien wcześniej ustalić, które stanowiska spełniają kryterium ciężkiej pracy fizycznej. Ocena nie powinna być dokonywana przypadkowo. Wydatek energetyczny może wymagać określenia przy wykorzystaniu odpowiednich metod przez osoby posiadające wiedzę z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.

Pracodawca musi reagować już przy 28°C

Limit 35°C nie oznacza, iż pracodawca może pozostawać bezczynny aż do jego przekroczenia. Obowiązek reagowania pojawi się znacznie wcześniej.

Jeżeli temperatura w pomieszczeniu pracy, z uwagi na warunki atmosferyczne, przekroczy 28°C, pracodawca będzie musiał:

  • zastosować rozwiązania techniczne obniżające temperaturę albo ograniczające jej wzrost,
  • a o ile zastosowanie takich rozwiązań nie będzie możliwe, wprowadzić rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ wysokiej temperatury na zdrowie pracowników.

W przypadku pracy fizycznej powodującej wydatek energetyczny przekraczający 1500 kcal u mężczyzn albo 1000 kcal u kobiet obowiązek podjęcia działań pojawi się już po przekroczeniu 25°C w pomieszczeniu.

Przy pracy wykonywanej na otwartej przestrzeni pracodawca będzie musiał zastosować rozwiązania organizacyjne po przekroczeniu 25°C. Obowiązek ten będzie dotyczył nie tylko ciężkiej pracy fizycznej, ale pracy na zewnątrz w ogóle.

Jakie rozwiązania może zastosować pracodawca?

Rozporządzenie nie nakazuje każdej firmie zamontowania klimatyzacji. Pracodawca powinien dobrać środki odpowiednie do rodzaju działalności, budynku, stanowiska oraz poziomu zagrożenia.

Rozwiązaniami technicznymi mogą być między innymi:

  • klimatyzacja,
  • sprawna wentylacja,
  • wentylatory i urządzenia chłodzące,
  • rolety, żaluzje oraz osłony przeciwsłoneczne,
  • ograniczenie dopływu gorącego powietrza,
  • izolowanie źródeł ciepła,
  • zmniejszenie promieniowania cieplnego maszyn,
  • zapewnienie zacienionych i chłodnych miejsc odpoczynku,
  • dostosowanie odzieży roboczej i ochronnej do temperatury.

Rozwiązania organizacyjne mogą polegać między innymi na:

  • wprowadzeniu dodatkowych przerw,
  • przeniesieniu najcięższych czynności na chłodniejsze godziny,
  • wcześniejszym rozpoczynaniu pracy,
  • ograniczeniu pracy w pełnym słońcu,
  • rotacji pracowników,
  • zmniejszeniu tempa pracy,
  • czasowym skróceniu czasu pracy,
  • przeniesieniu pracownika do chłodniejszego pomieszczenia,
  • zmianie zakresu obowiązków,
  • częstszym kontrolowaniu stanu zdrowia pracowników,
  • zapewnieniu pracy zdalnej, o ile charakter obowiązków na to pozwala.

Nie każdy pracownik automatycznie uzyska prawo do dodatkowej przerwy albo krótszego dnia pracy po przekroczeniu 28°C. Pracodawca będzie wybierał konkretne rozwiązania, ale muszą one rzeczywiście ograniczać zagrożenie, a nie istnieć jedynie w dokumentacji.

Konsultacje z pracownikami

Rozwiązania organizacyjne związane z pracą podczas upałów trzeba będzie konsultować z pracownikami w ramach komisji bezpieczeństwa i higieny pracy.

Jeżeli w firmie nie została powołana komisja BHP, pracodawca będzie ustalał rozwiązania w trybie konsultacji przewidzianym w Kodeksie pracy oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.

Po zakończeniu konsultacji pracodawca powinien poinformować zatrudnionych o przyjętych zasadach w sposób stosowany w danym zakładzie. Może to nastąpić dzięki regulaminu, komunikatu elektronicznego, ogłoszenia, instrukcji albo przekazania informacji przez przełożonych.

Warto przygotować procedury przed rozpoczęciem sezonu letniego. Pracownicy powinni wiedzieć, kto mierzy temperaturę, gdzie jest ona mierzona, jakie działania uruchamia przekroczenie poszczególnych progów i komu należy zgłaszać objawy przegrzania.

Jak prawidłowo mierzyć temperaturę?

Pracodawca powinien korzystać z wiarygodnych pomiarów dokonywanych w miejscu, w którym rzeczywiście pracują ludzie. Odczyt z prywatnej aplikacji pogodowej nie informuje o temperaturze panującej w biurze, magazynie albo hali.

Termometr nie powinien znajdować się bezpośrednio przy klimatyzatorze, wentylatorze, otwartym oknie ani w miejscu, które nie odpowiada warunkom na stanowisku. W większych obiektach konieczne może być prowadzenie pomiarów w kilku punktach.

Warto zapisywać wyniki, godziny pomiarów i wprowadzone działania. Taka dokumentacja może pomóc w ocenie skuteczności zabezpieczeń, planowaniu pracy oraz podczas ewentualnej kontroli Państwowej Inspekcji Pracy.

Woda dla pracowników – obowiązek istnieje już teraz

Nowe przepisy nie zastąpią obecnego obowiązku zapewniania bezpłatnych napojów.

Pracodawca ma obowiązek zapewnić napoje, gdy temperatura na stanowisku pracy:

  • przekracza 28°C w pomieszczeniu,
  • przekracza 25°C podczas pracy na otwartej przestrzeni.

Napoje powinny być dostępne przez całą zmianę, bezpłatnie i w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników. Nie wystarczy jednorazowe wydanie małej butelki wody, o ile pracownik przez wiele godzin wykonuje ciężką pracę podczas upału.

Pracodawca nie może zastąpić napojów ekwiwalentem pieniężnym. Przekazanie kilku złotych i polecenie pracownikowi, aby sam kupił sobie wodę, nie realizuje obowiązku wynikającego z przepisów BHP.

Czy od nowych limitów będą wyjątki?

Tak. Rozporządzenie przewiduje wyjątki dotyczące między innymi niektórych prac, których przerwanie może być niemożliwe ze względu na technologię, bezpieczeństwo, ratowanie życia, ochronę osób i mienia, usuwanie awarii albo zapewnienie ciągłości podstawowych usług.

Szczególne zasady obejmą również wskazane w przepisach grupy, między innymi funkcjonariuszy i żołnierzy. Nie oznacza to jednak pełnego zwolnienia pracodawcy lub przełożonego z ochrony zdrowia. W dalszym ciągu należy ograniczać narażenie na wysoką temperaturę i reagować na zagrożenie.

Wyjątki nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Sama wygoda organizacyjna, brak przygotowania zakładu albo ryzyko opóźnienia zlecenia nie są tym samym co względy technologiczne.

Co pracodawca powinien zrobić przed 11 stycznia 2027 roku?

Firmy nie powinny czekać do pierwszej fali upałów. Przygotowania warto rozpocząć wcześniej.

Pracodawca powinien:

  • wskazać stanowiska szczególnie narażone na upał,
  • określić poziom wysiłku fizycznego,
  • sprawdzić działanie wentylacji i klimatyzacji,
  • ustalić miejsca wykonywania pomiarów,
  • przygotować procedurę reagowania na przekroczenie 25°C, 28°C, 32°C i 35°C,
  • zaplanować dostęp do napojów,
  • wyznaczyć chłodne miejsca odpoczynku,
  • przeszkolić osoby kierujące pracownikami,
  • skonsultować rozwiązania organizacyjne,
  • poinformować pracowników o objawach przegrzania,
  • przygotować zasady udzielania pierwszej pomocy,
  • uwzględnić upał w ocenie ryzyka zawodowego.

Szczególną ochroną praktyczną powinny zostać objęte osoby starsze, pracownicy z chorobami serca, układu oddechowego, nerek lub cukrzycą, kobiety w ciąży, osoby przyjmujące niektóre leki oraz pracownicy używający ciężkiej odzieży ochronnej.

Zagrożenia dla życia i zdrowia podczas pracy w upale

Wysoka temperatura nie jest wyłącznie przyczyną dyskomfortu. Może doprowadzić do poważnego zagrożenia życia i zdrowia.

Pierwszym problemem jest odwodnienie. Pracownik może odczuwać silne pragnienie, osłabienie, ból głowy, suchość w ustach, zawroty głowy oraz problemy z koncentracją. Może też oddawać mniej moczu niż zwykle.

Kolejnym zagrożeniem są skurcze cieplne spowodowane utratą wody i elektrolitów. Najczęściej dotyczą mięśni nóg, ramion albo brzucha.

Wyczerpanie cieplne może objawiać się obfitym poceniem, bladością, zimną i wilgotną skórą, nudnościami, wymiotami, przyspieszonym tętnem, bólem głowy, zaburzeniami równowagi, silnym osłabieniem oraz omdleniem.

Najpoważniejszym stanem jest udar cieplny. Może wystąpić wysoka temperatura ciała, gorąca skóra, przyspieszone tętno i oddech, splątanie, zaburzenia zachowania, drgawki oraz utrata przytomności. Udar cieplny stanowi bezpośrednie zagrożenie życia i może doprowadzić do uszkodzenia mózgu, nerek, serca oraz innych narządów, a choćby do śmierci.

Upał może także zaostrzać choroby układu krążenia, układu oddechowego, nerek i cukrzycę. Obniża koncentrację, wydłuża czas reakcji i zwiększa prawdopodobieństwo wypadku przy obsłudze maszyn, prowadzeniu pojazdu, pracy na wysokości lub używaniu elektronarzędzi. WHO wskazuje, iż obciążenie cieplne zwiększa również ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i dodatkowo obciąża serce.

Jeżeli pojawią się objawy przegrzania, pracę należy przerwać. Poszkodowanego trzeba przenieść do chłodnego, zacienionego miejsca, rozluźnić jego ubranie i rozpocząć schładzanie. Przytomnej osobie można podawać chłodną wodę małymi porcjami. Osobie nieprzytomnej, mającej drgawki lub zaburzenia świadomości nie wolno podawać płynów doustnie.

W przypadku podejrzenia udaru cieplnego należy natychmiast zadzwonić pod numer 112 albo 999. Nie wolno czekać, aż stan pracownika poprawi się samodzielnie.

Praca podczas upałów. Obowiązki pracodawców

Pytania i odpowiedzi

Czy od 11 stycznia 2027 roku każda praca zostanie przerwana przy 35°C?

Co do zasady przy temperaturze przekraczającej 35°C w pomieszczeniu praca nie będzie mogła być wykonywana. Przepisy przewidują jednak wyjątki związane między innymi ze względami technologicznymi oraz określonymi rodzajami działalności.

Czy 35°C na zewnątrz oznacza zamknięcie biura?

Nie. Liczy się temperatura panująca w pomieszczeniu pracy, a nie odczyt ze stacji meteorologicznej. o ile w biurze będzie mniej niż 35°C, sam upał na zewnątrz nie spowoduje automatycznego zakazu pracy.

Czy przy 28°C pracownik może sam zakończyć pracę?

Przekroczenie 28°C nie oznacza automatycznego zakończenia pracy. Uruchamia obowiązek zastosowania przez pracodawcę odpowiednich zabezpieczeń technicznych albo organizacyjnych.

Czy firma będzie musiała zainstalować klimatyzację?

Nie w każdym przypadku. Przepisy wymagają skutecznych rozwiązań ograniczających temperaturę lub jej wpływ na zdrowie. Klimatyzacja może być jednym z nich, ale możliwe są również inne środki.

Czy limit 32°C dotyczy każdego pracownika na zewnątrz?

Nie. Dotyczy pracy na otwartej przestrzeni związanej z wysiłkiem przekraczającym określony w rozporządzeniu wydatek energetyczny. Jednak już powyżej 25°C pracodawca musi stosować rozwiązania organizacyjne przy każdej pracy na otwartej przestrzeni.

Czy pracodawca musi zapewnić wodę?

Tak. Obowiązek istnieje już obecnie. Bezpłatne napoje trzeba zapewnić powyżej 28°C w pomieszczeniu oraz powyżej 25°C na zewnątrz.

Czy zamiast wody można wypłacić pieniądze?

Nie. Pracodawca powinien zapewnić napoje. Nie może zastąpić tego obowiązku ekwiwalentem pieniężnym.

Czy dodatkowe przerwy będą obowiązkowe?

Rozporządzenie nie wprowadza jednej jednakowej liczby przerw dla wszystkich zakładów. Dodatkowe przerwy mogą być elementem rozwiązań organizacyjnych dobranych do warunków i rodzaju pracy.

Czy praca zdalna może być rozwiązaniem?

Tak, o ile charakter obowiązków pozwala na wykonywanie ich zdalnie, a miejsce pracy zdalnej zapewnia bezpieczniejsze warunki. Nie będzie to jednak rozwiązanie możliwe na każdym stanowisku.

Gdzie pracownik może zgłosić naruszenie przepisów?

W pierwszej kolejności problem można zgłosić przełożonemu, służbie BHP, społecznemu inspektorowi pracy albo przedstawicielowi pracowników. Naruszenia można również zgłaszać Państwowej Inspekcji Pracy.

Jak rozpoznać udar cieplny?

Sygnałami alarmowymi są bardzo wysoka temperatura ciała, gorąca skóra, szybkie tętno, zaburzenia świadomości, nietypowe zachowanie, drgawki albo utrata przytomności. Jest to stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowego wezwania pomocy pod numerem 112 lub 999.

Podstawa prawna: Rozporządzenie opublikowane w Dz.U. 2026 poz. 927. Szczegółowe omówienie zmian opublikowała Państwowa Inspekcja Pracy. Informacje o zagrożeniach zdrowotnych i pierwszej pomocy pochodzą z materiałów Ministerstwa Zdrowia oraz Światowej Organizacji Zdrowia.

  • ŚWINOUJŚCIE: URZĘDNICY BIORĄ PENSJE – ROBOTĘ ROBI ZEWNĘTRZA FIRMA A ZA TO WSZYTKO AGATOWSKA PŁACI Z NASZYCH PODATKÓW
  • PREZYDENT JOANNA AGATOWSKA PRZESYPIA WIELKĄ SZANSĘ DLA ŚWINOUJŚCIA? PRZYLĄDEK POMERANIA JUŻ POWSTAJE
Idź do oryginalnego materiału