Rak trzustki może długo nie dawać objawów. Ponad 5 tysięcy zgonów w Polsce. Lekarze apelują o czujność

4 godzin temu

Rak trzustki w Polsce. Dlaczego liczba zgonów jest tak wysoka?

Rak trzustki należy do nowotworów o szczególnie trudnym przebiegu. Wczesne stadia choroby często nie powodują jednoznacznych dolegliwości, dlatego postawienie diagnozy bywa opóźnione.

Z danych Krajowego Rejestru Nowotworów wynika, iż w 2024 roku w Polsce odnotowano 4547 nowych zachorowań i 5102 zgony związane z rakiem trzustki.

Nowotwór ten stanowi około 2 proc. wszystkich diagnozowanych nowotworów złośliwych, ale odpowiada za znacznie większy odsetek zgonów onkologicznych.

Sytuację utrudnia brak powszechnego badania przesiewowego, które pozwalałoby regularnie i skutecznie wykrywać raka trzustki u wszystkich osób bez objawów.

Dlatego szczególnie ważne jest odpowiednio wczesne reagowanie na niepokojące zmiany w stanie zdrowia.

Pierwsze objawy raka trzustki. Nie zawsze zaczyna się od bólu brzucha

Nie istnieje jeden objaw, którego wystąpienie oznaczałoby raka trzustki. Choroba może początkowo przypominać znacznie częstsze schorzenia układu pokarmowego.

Do sygnałów wymagających uwagi należą między innymi utrzymujące się bóle nadbrzusza, dolegliwości w środkowej części pleców, nudności i wzdęcia.

Niepokojące może być również szybkie uczucie sytości, brak apetytu lub spadek masy ciała bez wyraźnego powodu.

Szczególnie istotnym objawem jest żółtaczka, czyli zażółcenie skóry i białek oczu. Może jej towarzyszyć ciemny mocz, odbarwiony stolec i świąd skóry. W takim przypadku konieczny jest pilny kontakt z lekarzem.

Lekarze zwracają także uwagę na przypadki cukrzycy wykrytej po 50. roku życia, zwłaszcza gdy jednocześnie występuje niezamierzone chudnięcie.

Samodzielnie nie sposób ustalić, czy dolegliwości są związane z chorobą nowotworową. Nie powinno się jednak odkładać diagnostyki, o ile objawy są nietypowe, utrzymują się lub nasilają.

Lekarze ze Zgorzelca wyjaśniają, dlaczego pacjenci tracą szansę na operację

O znaczeniu szybkiego rozpoznania przypominają specjaliści Wielospecjalistycznego Zespołu Opieki Zdrowotnej „Bolesławiec–Zgorzelec”.

Dr n. med. Marcin Wolski, specjalista onkologii klinicznej i dyrektor medyczny szpitala w Zgorzelcu, wskazuje, iż objawy raka trzustki bywają mylone z dolegliwościami wynikającymi z innych przyczyn.

Pacjenci mogą przez dłuższy czas tłumaczyć ból pleców przeciążeniem, niestrawność dietą, a utratę wagi stresem.

W efekcie część chorych trafia do specjalistów dopiero wtedy, gdy nowotwór jest zaawansowany.

W przesłanej redakcji informacji prasowej dr n. med. Wojciech Hap, kierownik Oddziału Chirurgii Ogólnej z Pododdziałem Chirurgii Onkologicznej, podkreśla:

– Operacja daje choremu jedyną szansę na wyleczenie, ale można ją zaproponować tylko wtedy, gdy guz zostanie wykryty, zanim nacieknie duże naczynia i da przerzuty. O tym, czy pacjent zmieści się w tym oknie, często przesądza to, jak gwałtownie po pierwszych objawach wykonano u niego tomografię komputerową. Resekcje trzustki należą do najtrudniejszych zabiegów w chirurgii jamy brzusznej i powinny odbywać się w ośrodkach, które przeprowadzają ich wiele, dlatego zadaniem szpitala regionalnego jest sprawna diagnostyka i takie pokierowanie chorego, by nie tracił tygodni – podkreśla dr n. med. Wojciech Hap.

Kto jest bardziej narażony na raka trzustki? Znaczenie mają również codzienne nawyki

Nie wszystkie czynniki zwiększające ryzyko zachorowania są zależne od człowieka.

Krajowy Rejestr Nowotworów wymienia jednak kilka czynników, na które można mieć wpływ. Są to przede wszystkim palenie tytoniu, otyłość, zwłaszcza brzuszna, oraz dieta bogata w tłuszcze zwierzęce i przetworzone mięso.

Znaczenie ma także przewlekłe zapalenie trzustki.

Według danych przytoczonych przez specjalistów około 4–10 proc. zachorowań ma charakter rodzinny.

Osobom z obciążonym wywiadem rodzinnym może być zalecana konsultacja genetyczna. W określonych grupach wysokiego ryzyka stosuje się specjalistyczne badania kontrolne, takie jak rezonans magnetyczny trzustki czy endosonografia.

Nie oznacza to jednak, iż każda osoba powinna wykonywać takie badania profilaktycznie. O ich zasadności decyduje lekarz na podstawie indywidualnego ryzyka.

Szybka diagnostyka onkologiczna. Co zrobić, gdy pojawią się niepokojące objawy?

Pierwszym krokiem w przypadku niepokojących dolegliwości jest konsultacja z lekarzem rodzinnym.

Jeśli lekarz podejrzewa chorobę nowotworową, może zlecić badania i uruchomić szybką ścieżkę onkologiczną poprzez wystawienie karty DiLO.

Zgodnie z zasadami tego systemu czas przeznaczony na diagnostykę wstępną i pogłębioną nie powinien łącznie przekraczać siedmiu tygodni.

Samo podejrzenie raka nie jest równoznaczne z rozpoznaniem choroby. Karta DiLO ma jednak pomóc w sprawniejszym ustaleniu przyczyny objawów i zaplanowaniu dalszego postępowania.

19 listopada, podczas Światowego Dnia Raka Trzustki, organizacje pacjenckie i lekarze na całym świecie przypominają, iż świadomość pierwszych objawów oraz szybkie rozpoczęcie diagnostyki mogą mieć istotne znaczenie dla możliwości leczenia.

Źródło: Artykuł opracowano na podstawie materiału prasowego z 18 listopada 2026 roku przygotowanego przez Wielospecjalistyczny Zespół Opieki Zdrowotnej „Bolesławiec–Zgorzelec”, z komentarzami dr. n. med. Marcina Wolskiego oraz dr. n. med. Wojciecha Hapa. Statystyki pochodzą z Krajowego Rejestru Nowotworów.

Oficjalna strona placówki: www.szpitalzgorzelec.pl.

Idź do oryginalnego materiału