1 godzina temu
W tym roku już po raz 20. spotkamy się na festiwalu Re:tradycja – Jarmark Jagielloński (21-23 sierpnia, Lublin), by znów wspólnie poznawać źródła i współczesne interpretacje muzyki oraz rzemiosła tradycyjnego. Motywem przewodnim wydarzenia będą dzieci i dzieciństwo. Główna scena festiwalu pojawi się tym razem na placu Dominikańskim.
– Re:tradycja – Jarmark Jagielloński od dwóch dekad przypomina, iż kultura tradycyjna jest żywa, inspirująca i wciąż potrafi łączyć różne pokolenia. Jubileuszowa edycja festiwalu, poświęcona dzieciom i dzieciństwu, pokazuje, jak ważne jest przekazywanie najmłodszym naszego dziedzictwa, lokalnych opowieści, muzyki, rzemiosła i dawnych zwyczajów. To właśnie dzięki takim spotkaniom tradycja staje się częścią współczesnego życia. Cieszę się, iż po raz kolejny Lublin będzie miejscem, w którym mieszkańcy i goście z Polski oraz z zagranicy mogą wspólnie odkrywać bogactwo kultury ludowej, uczestniczyć w koncertach, warsztatach i rodzinnych wydarzeniach oraz doświadczać wyjątkowej atmosfery naszego Starego Miasta. Serdecznie zapraszam do udziału w tegorocznej edycji wydarzenia – mówi Krzysztof Żuk, prezydent Lublina.
Obecność dzieci w tradycji znajdzie odzwierciedlenie w wielu punktach programu. – Będą one wzajemnie się uzupełniać i zbudują szersze tło kulturowe. W czasie Re:tradycji odnajdziemy zarówno wydarzenia przygotowane dla najmłodszych, jak i o nich opowiadające – mówi Karolina Waszczuk, dyrektorka festiwalu.
Zmiana lokalizacji sceny głównej i potańcówkowej oraz Podwórka Re:tradycji
Na czas rewitalizacji Błoni pod Zamkiem Lubelskim scena główna festiwalu będzie zlokalizowana na placu Dominikańskim. To właśnie tutaj piątkowy wieczór otworzy wyjątkowy koncert, którego wykonawcami będą zarówno doświadczeni muzycy, jak i dzieci kontynuujące rodzinne tradycje muzyczne. Kaja i Janusz Prusinowscy wraz z Przyjaciółmi oraz Muzykancką Kompanią Dziecięcą zabiorą publiczność, nie tylko tę najmłodszą, w muzyczną podróż przez cztery pory roku. Będzie to pełne śpiewu, tańca i wspólnej zabawy spotkanie z polską kulturą ludową, która w wielu aspektach związana jest z odwiecznym rytmem wyznaczanym przez Słońce.
Występ będzie podsumowaniem pracy, jaką wykonała grupa, przygotowując cztery płyty wypełnione po brzegi muzyką tradycyjną! Muzyką zimy, wiosny, lata i jesieni, przez które prowadzi Słońce. Młodzi i odrobinę starsi artyści przedstawią w Lublinie rozmaite utwory śpiewane niegdyś w kolejnych porach roku. Będą to kolędy – i te zimowe, i wiosenne – ale też starodawne zabawy, tańce, pieśni towarzyszące pracy, odpoczynkowi i świętom, pieśni polne, leśne, weselne, a także zupełnie nowe, autorskie piosenki.
Od hiszpańskiej Galicji po francuski region Berry
Sobota na scenie głównej festiwalu należeć będzie do duetu Caamaño&Ameixeiras. Artystki, czerpiąc z bogatego dziedzictwa hiszpańskiej Galicji, zaprezentują repertuar inspirowany lokalnym folklorem, a szczególnie jego wierzeniami i muzyką taneczną.
Po nich na scenie zamelduje się zespół Poolidor, którego znakiem rozpoznawczym jest… lira korbowa napędzana pedałem maszyny do szycia i kołem rowerowym. Zespół tworzą Clément Royo i Gabriel Bonnin, profesjonalni muzycy, którzy po wielu latach działalności postanowili zwrócić się w stronę dziedzictwa regionu Berry, z którego pochodził dziadek Gabriela. Podczas festiwalowego koncertu gościem składu będzie marokański śpiewak i perkusista Bachir Rouimi.
By jak najlepiej przygotować się do występu, organizatorzy zapraszają do udziału w warsztatach tańców balfolkowych, które poprowadzą Marta Tomczak i Krzysztof Rogulski.
W Teatrze Starym o Polesiu Lubelskim
W sobotę warto wybrać się też do Teatru Starego w Lublinie. W murach tego wyjątkowego, staromiejskiego obiektu usłyszymy poleskie melodie i pieśni w wykonaniu zespołu Zaświatycze. Duet, który tworzą Anna Jurkiewicz, artystka multidyscyplinarna i śpiewaczka oraz Paula Kinaszewska, skrzypaczka, śpiewaczka i badaczka folkloru, wykona melodie z najbliższych i dalszych okolic wsi Kolano na Polesiu Lubelskim. Koncert będzie wyjątkowym przedsięwzięciem, do którego Zaświatycze zaprosiły performerkę, scenografkę i artystkę wizualną Adę Iwanejko oraz kompozytora i reżysera dźwięku Bartłomieja Woźniaka.
Adrianna Iwanejko zbuduje wizualną narrację koncertu dzięki światła, cienia, kolorów, ruchu i obiektów, wydobywając z pieśni ich ukryte znaczenia i uwypuklając ich treść. Artystka gościnnie dołączy także do wykonania wokalnego. Z kolei Bartłomiej Woźniak połączy brzmienia elektroniki z instrumentami tradycyjnymi. Towarzyszyć przy tym będzie Pauli Kinaszewskiej, która wykonuje opracowane na skrzypcach melodie instrumentalne regionu.
Niedziela na Suwalszczyźnie i Bałkanach
Ostatniego dnia festiwalu za sprawą muzyki przeniesiemy się m.in. na Suwalszczyznę. Dzięki lokalnym pieśniom i melodiom Biele oraz fie.dronowicz opowiedzą o swoim regionie w zupełnie nowy sposób. Pierwszy ze składów tworzą Julita Charytoniuk, Ula Murawko i Piotr Fiedorowicz, drugi to solowy projekt ostatniego z wymienionych artystów.
Podczas festiwalu te dwie inicjatywy wyjątkowo połączą się, by zaprezentować nam pieśni, melodie i brzmienia zaczerpnięte z lokalnego dziedzictwa i by spotkać je z elektroniką, samplerami oraz współczesnymi formami rytmicznymi.
Niedzielny wieczór wypełnią również tradycyjne pieśni serbskie, otoczone wyrazistymi i gęstymi dźwiękami perkusji, gitary basowej oraz efektów elektronicznych. Zadba o to zespół Gordan, który łączy bałkański folklor z eksperymentalnym brzmieniem muzyki współczesnej. To niecodzienne tło dla tradycji tworzą austriacki perkusista Andi Stecher i niemiecki multiinstrumentalista, Guido Möbius. Ich współczesne interpretacje oplatają pełny i intensywny głos Svetlany Spajić, serbskiej artystki, która od ponad 30 lat zgłębia tajniki śpiewu tradycyjnego. Wykonuje ona pieśni z wielu regionów Serbii czy np. chorwackiej Dalmacji, gdzie można spotkać mniejszość serbską.
Na osoby, które chciałyby poznać tradycyjne serbskie pieśni, czekają warsztaty śpiewu ze Svetlaną Spajić. Zapisy na zajęcia przez stronę retradycja.eu rozpoczną się 11 sierpnia.
Potańcówki z muzyką pochodzącą z różnych regionów
Nie ma Re:tradycji bez potańcówek. W tym roku na wieczornym piątkowym i sobotnim parkiecie tanecznym zlokalizowanym na placu Dominikańskim będziemy bawić się do gry:
- Rodzinnej Orkiestry Burdalskich (muzyka północno-wschodniej Polski, rdzennych mieszkańców Warmii i Mazur, ludności przesiedlonej na te tereny po II wojnie światowej oraz Suwalszczyzny
i Podlasia) - Kapeli Fedaków (melodie śląskie oraz autorska muzyka inspirowana tradycją)
- Kapeli Murchole (zapomniana muzyka Pałuk leżących na pograniczu Wielkopolski i Kujaw)
- Kapeli Niwińskich (melodie z Radomszczyzny, Mazowsza Leśnego czy regionu Sannickiego)
- Orkiestry Jarmarku Jagiellońskiego (melodie zaczerpnięte z tradycji Lubelszczyzny)
- Kapeli Braci Dziobaków z Woli Destymflandzkiej (muzyka taneczna z Roztocza i Polski Centralnej)
- Bodej Kapeli (muzyka Kujaw)
- Kapeli Zwieże (głównie melodie z okolic Radomia, Opoczna i Rawy)
W nawiązaniu do tematu przewodniego festiwalu, każdy ze składów przygotuje jedną tradycyjną zabawę dziecięcą, do której zaproszeni będą też dorośli uczestnicy i uczestniczki potańcówek.
Dzieciństwo w obiektywie i w praktyce
Motyw przewodni odnajdziemy dodatkowo w wystawie „Dzieci Średniej Wsi w obiektywie Jukki Male”. Fiński fotograf po raz pierwszy przyjechał do wioski Średnia Wieś, leżącej w Bieszczadach, na południu Polski w 1979 roku. Przez 36 lat powracał tu do miejsc i ludzi. Dokumentował życie codzienne i uroczystości rodzinne, czas pracy i odpoczynku. Dzięki jego wieloletniej pracy możemy zobaczyć te zmiany – dzieci, które raz widzimy na zdjęciach czarno-białych, pojawiają się potem jako nastolatkowie na kolorowych fotografiach wykonanych już w „nowej Polsce”.
Podwórko Re:tradycji
Miejscem, które na pewno przyciągnie całe rodziny będzie Podwórko Re:tradycji. To przestrzeń, w której dorośli powrócą pamięcią do swojego dzieciństwa, a dzieci odkryją niesamowite bogactwo gier i zabaw tradycyjnych. Z powodu rewitalizacji Błoni pod Zamkiem także i ono zmieni swoją lokalizację. Tym razem odnajdziemy je w ogrodzie Domu na Podwalu (ul. Podwale 15, wejście od strony Błoni).
Jak co roku w trakcie Festiwalu nadarzy się okazja, by wprawić w ruch drewniane zabawki wykonane przez Jana Puka, lasowiackiego twórcę ludowego, ułożyć klockowe puzzle z obrazami wybitnego lubelskiego malarza Stanisława Koguciuka czy spróbować zagrać na kaszubskim burczybasie i diabelskich skrzypcach przygotowanych przez Tadeusza Makowskiego. Nie zabraknie też kolorowych koników, kurek na pochylni, karuzelek pochodzących ze Stryszawy oraz Pewli Wielkiej, które od lat słyną ze swoich zabawkarskich wyrobów.
Oprócz tego znajdziemy też specjalne stoły do gry w pchełki, błotną kuchnię, tory do zabawy w kapsle, będziemy grać w gumę i bierki lubartowskie. Poza zabawkami i grami, w przestrzeni tej odbywać się będą ponadto muzyczne warsztaty dla najmłodszych. W świat tradycyjnej muzyki, zabaw i tańców śląskich wprowadzi Was Kapela Fedaków, a Agnieszka Kontny i Teatrzyk Raz-dwa-trzyk zaproszą na spektakl, którego opowieść będzie przedstawiana dzięki sznureczków zaplatanych na palcach prowadzącej. Zobaczymy też przedstawienia przygotowane przez Katarzynę Jackowską-Enemuo i Mateusza Szemraja, a także grupę Kukaj Kukawko
Różnorodny moduł warsztatowy
Tradycyjnie już bogato zapowiada się program warsztatów. Jedną z propozycji jest otwarta sesja warsztatowa z Orkiestrą Jarmarku Jagiellońskiego, która powraca na festiwal po kilku latach przerwy. Zajęcia przeznaczone są dla osób grających na instrumentach takich jak skrzypce, akordeon, harmonia, wiolonczela, basy, instrumenty dęte, bębenek obręczowy czy baraban. Repertuar będzie przekazywany metodą gry ze słuchu. Uczestnicy i uczestniczki poznają polki, oberki, podróżniaki, marsze, walce, fokstroty i inne melodie pochodzące z nagrań archiwalnych, tradycji rodzinnych i nauki zarówno od muzykantów najstarszego pokolenia, jak i orkiestr, których tradycje sięgają początku XX wieku.
Odbędą się także warsztaty śpiewacze, taneczne, a także wiele zajęć prowadzonych przez twórców i twórczynie ludowe, biorące udział w tegorocznym Jarmarku Jagiellońskim. Dzięki nim poznamy m.in. zasady budowy słomianych pająków, wzory haftów bamberskich, dawne ozdoby choinkowe czy metody wycinania firanek z papieru. Zajęcia będą skierowane zarówno do osób dorosłych, jak i dzieci z opiekunami.
Jarmark Jagielloński z wyjątkowymi dziełami sztuki ludowej
Jedną z ważnych części Festiwalu Re:tradycja jest Jarmark Jagielloński. Trwające trzy dni targi sztuki ludowej i rzemiosła tradycyjnego znów pozwolą poznać dziedzictwo wielu regionów Polski, ale również Litwy, Ukrainy, Węgier, Rumunii czy Czech. Jak co roku nie zabraknie tradycyjnego tkactwa, pisanek, kwiatów z bibuły, pająków i innych ozdób ze słomy, zabawek, plecionkarstwa, ceramiki czy rzeźby.
Festiwal będzie okazją zarówno do zobaczenia oraz nabycia wyjątkowych dzieł sztuki ludowej, jak i do przekonania się, z jaką perfekcją i wprawą pracują zapraszani twórcy i twórczynie.
Ponadto w programie znajdą się spotkania, wystawy, kino i pokazy, które przybliżą lokalne tradycje polskie oraz te pochodzące z innych regionów Europy.
Źródło: Warsztaty Kultury w Lublinie
