Regularne badania mogą uchronić przed rakiem jajnika

5 dni temu

Zdjęcie: 08.05.2026. Kielce. Briefing z okazji Światowego Dnia Świadomości Raka Jajnika / Fot. Wiktor Taszłow - Radio Kielce

Bóle brzucha, uporczywe wzdęcia czy zgaga – to dolegliwości, które często mylimy z problemami żołądkowymi, a mogą być pierwszym sygnałem poważnej choroby. Rak jajnika, nazywany „cichym zabójcą” – to jeden z najbardziej podstępnych nowotworów kobiecych. Z okazji Światowego Dnia Świadomości tej choroby, dziś (8 maja) specjaliści ze Świętokrzyskiego Centrum Onkologii apelowali o czujność i regularne badania.

Doktor Marcin Misiek, kierownik Kliniki Ginekologii ŚCO mówi, iż rak jajnika nie daje oczywistych objawów i nie wykryje go zwykła cytologia, dlatego aż 70 procent pacjentek trafia do szpitala w stadium, w którym walka o życie jest niezwykle trudna.

– Najczęstsze sygnały, które powinny nas zaniepokoić, to objawy często mylone z problemami gastrycznymi. Pacjentki skarżą się na refluks, zgagę, bóle brzucha czy problemy z wypróżnianiem. jeżeli zauważymy zwiększony obwód brzucha, jest to już poważny sygnał ostrzegawczy. Regularne wizyty u ginekologa są niezbędne także po menopauzie, ponieważ ryzyko zachorowania na raka jajnika wzrasta właśnie z wiekiem – zaznacza.

Doktor Anna Dańska-Bidzińska, prezes Stowarzyszenia RAKMISJA, przypomina, iż podstawą ochrony zdrowia jest profilaktyka i uważne obserwowanie zmian w organizmie.

– najważniejsze jest prowadzenie zdrowego trybu życia: dbanie o dietę, aktywność fizyczną oraz unikanie przewlekłego stresu. Najważniejsza jest jednak umiejętność słuchania własnego ciała. jeżeli pojawią się dolegliwości, których wcześniej nie było, nie wolno ich ignorować ani zwlekać z wizytą u lekarza – zaznacza.

Ekspertka wskazuje najważniejsze badania, które mogą wykryć chorobę we wczesnym stadium.

– Bez względu na wiek, każda z nas powinna raz w roku przejść kontrolne badanie ginekologiczne połączone z USG dopochwowym. To badanie pozwala nam ocenić strukturę jajników i wykryć ewentualne zmiany, których nie da się wyczuć w zwykłym badaniu palpacyjnym. W sytuacjach wątpliwych lub przy obciążonym wywiadzie rodzinnym, raz w roku warto również oznaczyć poziom markera CA125 we krwi. Pamiętajmy, iż prawidłowy wynik USG sprzed pół roku nie zwalnia nas z czujności, jeżeli dziś pojawiają się nowe, niepokojące objawy – wyjaśnia.

Doktor Anna Dańska-Bidzińska wskazuje, iż szczególną czujność powinny zachować kobiety, u których w rodzinie występuje historia chorób nowotworowych.

– jeżeli w naszej rodzinie występowały problemy onkologiczne lub u matki potwierdzona zostanie mutacja dziedziczna, jej córka również powinna przejść diagnostykę genetyczną. W sytuacjach obciążenia mutacjami genetycznymi, po zakończeniu planów macierzyńskich, pacjentki mogą poddać się operacji profilaktycznego usunięcia jajników i jajowodów. Jest to radykalna, ale niezwykle skuteczna metoda zapobiegania choroby u osób z najwyższym stopniem ryzyka – mówi.

Doktor Anna Dańska-Bidzińska podkreśla, iż w przypadku kobiet, u których choroba została już stwierdzona, kluczowym jest rozpoczęcie terapii w oparciu o ekspercką wiedzę i metody.

– Szansę na sukces daje wyłącznie leczenie w wyspecjalizowanych ośrodkach, które oferują pełną diagnostykę i terapię pod jednym dachem. Rak jajnika wymaga niezwykle precyzyjnej chirurgii onkologicznej oraz współpracy genetyków i onkologów klinicznych. Rozpoczęcie drogi w małej placówce często kończy się niepowodzeniem. Tylko kompleksowe podejście i dostęp do nowoczesnych leków dają pacjentkom nadzieję. U nas w Świętokrzyskim Centrum Onkologii pacjentki mogą liczyć na pełną opiekę – od diagnostyki molekularnej po nowoczesne programy leczenia systemowego – zaznacza.

W Polsce w latach 2013-2023 rejestrowano średnio 3,6 tyś zachorowań na raka jajnika rocznie. Pod względem umieralności zajmuje on 5 miejsce (ok 5.4% zgonów w 2023 r.). Szczyt zachorowań przypada w wieku około 60-70 lat . 75% procent pacjentek trafia do lekarza, gdy choroba jest już w bardzo zaawansowanym stadium.