Renta rodzinna z ZUS po śmierci bliskiej osoby. Kto może ją otrzymać i od czego zależy wysokość świadczenia?

Renta rodzinna może stanowić ważne wsparcie finansowe po śmierci małżonka lub innego członka rodziny. Nie jest jednak przyznawana automatycznie – ZUS sprawdza, czy spełnione zostały warunki dotyczące zarówno zmarłego, jak i osoby składającej wniosek. Wyjaśniamy, kto może otrzymać świadczenie i jak obliczana jest jego wysokość.

Fot. Warszawa w Pigułce

Kiedy przysługuje renta rodzinna?

Prawo do renty rodzinnej zależy od dwóch grup warunków. Pierwsza dotyczy zmarłego. Świadczenie może zostać przyznane, jeżeli w chwili śmierci miał on ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy albo spełniał warunki do ich uzyskania.

Prawo do renty rodzinnej może również przysługiwać po osobie pobierającej m.in. świadczenie przedemerytalne, zasiłek przedemerytalny czy nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Kto może otrzymać świadczenie?

O rentę rodzinną mogą ubiegać się osoby wskazane w przepisach, m.in. wdowa lub wdowiec, dzieci oraz – w określonych przypadkach – inni członkowie rodziny.

W przypadku wdowy lub wdowca znaczenie mają m.in.:

• ukończenie 50. roku życia,
• niezdolność do pracy,
• wychowywanie uprawnionego dziecka,
• spełnienie ustawowych warunków w ciągu pięciu lat od śmierci współmałżonka lub zakończenia wychowywania dzieci.

Każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie przez ZUS.

Ile wynosi renta rodzinna?

Wysokość świadczenia zależy od liczby osób uprawnionych i jest wyliczana jako część emerytury lub renty, która przysługiwała albo przysługiwałaby zmarłemu.

Obowiązują następujące zasady:

• 85 proc. świadczenia – gdy uprawniona jest jedna osoba,
• 90 proc. – gdy uprawnione są dwie osoby,
• 95 proc. – gdy uprawnione są trzy osoby lub więcej.

Jeżeli do renty uprawnionych jest kilka osób, świadczenie dzielone jest między wszystkich uprawnionych.

Możliwa renta okresowa

Przepisy przewidują również możliwość przyznania renty rodzinnej na czas określony. Dotyczy to m.in. osób, które po śmierci małżonka znalazły się w trudnej sytuacji materialnej, nie ukończyły 50 lat i nie spełniają pozostałych warunków do otrzymywania stałego świadczenia.

Czy można pobierać rentę i emeryturę jednocześnie?

Co do zasady nie można pobierać jednocześnie pełnej renty rodzinnej i pełnej własnej emerytury. ZUS wypłaca świadczenie korzystniejsze dla uprawnionego, dlatego przed podjęciem decyzji warto sprawdzić wysokość obu świadczeń.

Dorabianie do renty

Osoby pobierające rentę rodzinną mogą podejmować pracę, jednak muszą pamiętać o obowiązujących limitach przychodów. Po przekroczeniu określonych progów ZUS może zmniejszyć wysokość świadczenia, a w niektórych przypadkach choćby zawiesić jego wypłatę.

Od decyzji ZUS można się odwołać

Jeżeli ZUS odmówi przyznania renty rodzinnej, wnioskodawca ma prawo odwołać się od decyzji do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W praktyce zdarzają się sytuacje, w których po ponownym przeanalizowaniu dokumentów świadczenie zostaje przyznane.

Źródła: Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.