Rewolucja w stażu pracy od 2026 roku. ZUS potwierdzi działalność, zlecenia i inne okresy

To jedna z najważniejszych zmian dla pracowników od lat. Od 2026 roku do stażu pracy będzie można wliczać nie tylko etat, ale także prowadzenie działalności gospodarczej, umowy zlecenia i wiele innych form aktywności zawodowej. Kluczową rolę w potwierdzaniu tych okresów odegra ZUS, który będzie wydawał specjalne zaświadczenia „stażowe”.

Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać

Nowe regulacje wchodzą w życie etapami. Od 1 stycznia 2026 roku będą obowiązywać pracodawców z sektora finansów publicznych. Natomiast od 1 maja 2026 roku przepisy obejmą już wszystkich pozostałych pracodawców.

To oznacza, iż już w przyszłym roku wielu pracowników będzie mogło formalnie powiększyć swój staż pracy – a wraz z nim swoje uprawnienia.

Co teraz wliczy się do stażu pracy

Do stażu pracy będzie można doliczyć nie tylko okresy zatrudnienia na etacie, ale również inne formy aktywności zawodowej. Chodzi m.in. o:

– prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej,
– współpracę z osobą prowadzącą działalność gospodarczą,
– okres zawieszenia działalności z powodu osobistej opieki nad dzieckiem,
– wykonywanie umów zlecenia i innych umów o świadczenie usług,
– umowy agencyjne,
– pracę jako osoba współpracująca przy takich umowach,
– członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
– członkostwo w spółdzielni kółek rolniczych.

To duża zmiana szczególnie dla osób, które przez lata pracowały na zleceniach, prowadziły firmę lub łączyły różne formy zatrudnienia.

Dlaczego staż pracy ma tak duże znaczenie

Staż pracy wpływa bezpośrednio na wiele kluczowych uprawnień pracowniczych. Od jego długości zależą m.in.:

– wymiar urlopu wypoczynkowego,
– wysokość dodatku stażowego,
– prawo do odprawy,
– długość okresu wypowiedzenia.

Doliczenie nowych okresów może więc realnie przełożyć się na wyższe świadczenia i lepszą pozycję pracownika wobec pracodawcy.

Tylko zaświadczenia z ZUS potwierdzą nowe okresy

Potwierdzenie nowych okresów wliczanych do stażu pracy będzie możliwe wyłącznie na podstawie zaświadczeń wydanych przez ZUS. Służą do tego dwa rodzaje wniosków:

– USP – składany wyłącznie elektronicznie, dotyczący okresów od 1 stycznia 1999 roku,
– US-7 – dotyczący okresów sprzed 1999 roku.

ZUS będzie wydawał osobne zaświadczenie dla wszystkich płatnika składek wskazanego we wniosku USP. Dokument trafi na profil ubezpieczonego w systemie eZUS.

Powiadomienia i ważność dokumentów

Ubezpieczony otrzyma informację o wystawieniu zaświadczenia sms-em, e-mailem lub w aplikacji mZUS – w zależności od wybranych ustawień powiadomień.

Zaświadczenia „stażowe” z ZUS są w pełni ważnymi dokumentami choćby bez odręcznego podpisu. Zawierają nadruk imienia, nazwiska i stanowiska osoby upoważnionej do ich wydania. ZUS zapowiada także uruchomienie specjalnej usługi do ich weryfikacji.

Co warto zrobić już teraz

Eksperci radzą, aby już teraz sprawdzić swoją historię ubezpieczeniową i zgromadzić informacje o okresach działalności, zleceń czy współpracy, które w przyszłym roku będzie można doliczyć do stażu pracy.

Dla tysięcy pracowników to może być realna szansa na formalne „odzyskanie” lat pracy, które dotąd nie liczyły się do stażu. A to oznacza więcej urlopu, wyższe dodatki i lepsze warunki zatrudnienia.