Rodzice z nowymi obowiązkami. Fałszywe oświadczenie może oznaczać odpowiedzialność karną

Najbardziej znaczącą zmianą jest wydłużenie okresu ważności dowodu osobistego dla osób, które ukończyły 70 lat. w tej chwili dokument tożsamości dla obywateli powyżej 12. roku życia wydawany jest zasadniczo na 10 lat. Projekt przewiduje, iż w przypadku seniorów okres ten zostanie wydłużony o dodatkowe 5 lat, co oznacza, iż dowód osobisty dla seniora będzie istotny aż 15 lat.

Resort spraw wewnętrznych wskazuje, iż zmiana ma ograniczyć konieczność ponownego składania wniosków przez osoby starsze, które często mają trudności z osobistym stawiennictwem w urzędzie. W uzasadnieniu podkreślono: „Przedmiotowa zmiana ma na celu ograniczenie konieczności ponownego ubiegania się o wydanie dokumentu tożsamości przez osoby starsze, co zmniejszy obciążenie administracyjne i zwiększy komfort seniorów”.

W praktyce oznacza to rzadszy kontakt seniorów z administracją publiczną w sprawach formalnych. Jednocześnie zmniejszy się liczba wniosków obsługiwanych przez urzędy gmin, co ma odciążyć system administracyjny.

Odbiór dowodu osobistego w innym urzędzie gminy – nowe procedury administracyjne

Projekt wprowadza również długo oczekiwaną zmianę dotyczącą odbioru dokumentu. w tej chwili obowiązuje zasada, iż dowód osobisty musi zostać odebrany w tym samym urzędzie gminy, w którym złożono wniosek. Po zmianach obywatel będzie mógł wskazać inny urząd gminy jako miejsce odbioru dokumentu.

Warunkiem skorzystania z tej możliwości będzie złożenie odpowiedniej deklaracji już na etapie składania wniosku. Nie będzie możliwe dokonanie zmiany po rozpoczęciu procedury wydania dokumentu.

Nowe rozwiązanie ma szczególne znaczenie dla osób, które często zmieniają miejsce pobytu lub pracują w innej miejscowości niż ta, w której składają wniosek. Ułatwi to odbiór dokumentu bez konieczności podróżowania do oddalonego urzędu, co dotychczas stanowiło istotne utrudnienie.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazuje, iż celem tej zmiany jest zwiększenie elastyczności systemu i ograniczenie niedogodności związanych z obowiązkową wizytą w konkretnym urzędzie, choćby jeżeli obywatel nie przebywa już w tej miejscowości.

Dowód osobisty dla dziecka – nowe obowiązki rodziców i odpowiedzialność karna

Projekt przewiduje również istotne zmiany dotyczące wydawania dowodu osobistego dla małoletniego. Nowe przepisy doprecyzują, iż wniosek o dowód osobisty dla dziecka będzie mógł złożyć wyłącznie rodzic posiadający władzę rodzicielską, która nie została ograniczona w sposób uniemożliwiający wykonanie tej czynności.

Jednocześnie zmieni się formularz wniosku. Rodzic będzie musiał złożyć formalne oświadczenie, iż sprawuje władzę rodzicielską nad dzieckiem bez ograniczeń uniemożliwiających złożenie wniosku. Oświadczenie to będzie składane pod rygorem odpowiedzialności karnej.

We wzorze dokumentu znajdzie się wyraźna klauzula: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”. Oznacza to, iż podanie nieprawdziwych informacji może skutkować konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa karnego.

Zmiana ma zapobiegać sytuacjom, w których dokument tożsamości dla dziecka byłby wydawany bez wiedzy lub wbrew prawom drugiego rodzica albo wbrew obowiązującym orzeczeniom sądowym dotyczącym władzy rodzicielskiej.

Zgłoszenie utraty dowodu osobistego dziecka przez internet – nowe usługi elektroniczne

Projekt wprowadza także rozwiązania cyfrowe dotyczące zgłaszania utraty lub uszkodzenia dowodu osobistego dziecka. Rodzice będą mogli dokonać takiego zgłoszenia dzięki specjalnej usługi elektronicznej udostępnionej przez ministra adekwatnego do spraw informatyzacji.

Warunkiem skorzystania z tej możliwości będzie zgodność danych w rejestrze PESEL, w szczególności obecność numeru PESEL rodzica przy danych dziecka. Tylko wtedy system pozwoli na dokonanie zgłoszenia online.

Obecnie zgłoszenie utraty lub uszkodzenia dowodu osobistego dziecka wymaga bezpośredniego udziału urzędnika, co wydłuża czas reakcji i wymaga osobistej wizyty w urzędzie. Po zmianach rodzic będzie mógł podjąć działania natychmiast, bez konieczności oczekiwania na obsługę administracyjną.

W uzasadnieniu projektu wskazano: „Rozwiązanie to stanowić będzie ułatwienie dla rodziców, umożliwiając im natychmiastowe działanie w przypadku utraty lub uszkodzenia dowodu osobistego dziecka, bez konieczności realizacji czynności przez urzędnika. (…) W chwili obecnej zgłoszenia takie są obsługiwane manualnie przez urzędnika”.

Nowe przepisy mają przyspieszyć reakcję na utratę dokumentu i ograniczyć ryzyko jego wykorzystania przez osoby nieuprawnione.

Zmiany w dowodach osobistych i zarządzaniu dokumentami – cyfryzacja administracji publicznej

Projekt ustawy jest elementem szerszego procesu modernizacji administracji publicznej w Polsce. Zakłada optymalizację procedur związanych z wydawaniem, unieważnianiem i zarządzaniem dowodami osobistymi.

Zmiany mają zmniejszyć obciążenie urzędów gmin, przyspieszyć obsługę obywateli oraz zwiększyć dostępność usług administracyjnych w formie elektronicznej. Wprowadzenie nowych rozwiązań wpisuje się w strategię cyfryzacji państwa i ograniczania konieczności osobistego kontaktu z urzędami w sprawach formalnych.

Nowe regulacje dotyczą zarówno seniorów, rodziców, jak i wszystkich obywateli składających wnioski o dowód osobisty. Ich celem jest uproszczenie procedur, zwiększenie bezpieczeństwa danych oraz poprawa funkcjonowania systemu dokumentów tożsamości.