
Mieszkańcy województwa podlaskiego mogą skorzystać z nowego programu profilaktyki raka płuca finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Bezpłatne badania niskodawkowej tomografii komputerowej będą wykonywane w dwóch białostockich placówkach. Program skierowany jest do osób po 50. roku życia, które przez wiele lat paliły papierosy lub rzuciły palenie. Nie jest wymagane skierowanie.
Program realizują Białostockie Centrum Onkologii oraz Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku. Jego celem jest wczesne wykrywanie zmian nowotworowych w płucach, zanim pojawią się objawy choroby. Podstawowym badaniem jest niskodawkowa tomografia komputerowa (NDTK) klatki piersiowej, która pozwala wykryć choćby niewielkie zmiany w płucach.
Kto może skorzystać z badań?
Program przeznaczony jest dla osób w wieku od 55 do 74 lat, które mają za sobą co najmniej 20 tzw. paczkolat palenia i przez cały czas palą lub rzuciły palenie nie więcej niż 15 lat temu.
Z badań mogą również skorzystać osoby w wieku 50–54 lat, spełniające te same kryteria dotyczące palenia, u których występuje dodatkowy czynnik ryzyka. Może nim być m.in. zawodowe narażenie na szkodliwe substancje, takie jak azbest, krzemionka czy spaliny silników Diesla, występowanie raka płuca w najbliższej rodzinie, przebyta choroba nowotworowa lub przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP).
Paczkolata określają łączną ekspozycję na dym tytoniowy. Jedno paczkorok oznacza wypalanie jednej paczki papierosów dziennie przez rok. Przykładowo 20 paczkolat to jedna paczka dziennie przez 20 lat lub dwie paczki dziennie przez 10 lat.
Jak przebiega badanie?
Udział w programie rozpoczyna się od wizyty kwalifikacyjnej, podczas której lekarz ocenia, czy pacjent spełnia wymagane kryteria. Następnie wykonywana jest niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej.
Podczas kolejnej wizyty lekarz omawia wynik badania i przedstawia dalsze zalecenia. W zależności od wykrytych zmian pacjent może zostać skierowany na dodatkową diagnostykę lub kolejne badanie kontrolne.
Rak płuca najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych
Jak informuje Izabella Przewłocka, rzeczniczka podlaskiego oddziału NFZ, rak płuca odpowiada za około 20 proc. wszystkich zgonów nowotworowych w województwie podlaskim. Każdego roku w regionie diagnozuje się ponad 500 nowych przypadków tej choroby, a ponad 530 osób umiera z jej powodu.
Rzeczniczka, powołując się na dane Krajowego Rejestru Nowotworów, podkreśla, iż wczesne wykrycie zmian w płucach znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
Rak płuca pozostaje również najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych w Polsce. Szacuje się, iż od 85 do 90 proc. zachorowań ma związek z paleniem tytoniu. Według prognoz w 2029 roku liczba nowych przypadków tej choroby w kraju może sięgnąć około 32,5 tysiąca.
Gdzie można się zarejestrować?
W województwie podlaskim program realizują dwie placówki:
- Białostockie Centrum Onkologii – tel. 85 664 68 88
- Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku – tel. 85 831 83 11
Badania są bezpłatne i nie wymagają skierowania. Program nie jest objęty limitem liczby świadczeń, co oznacza, iż NFZ finansuje każde wykonane zgodnie z zasadami programu badanie. Warunkiem udziału jest spełnienie kryteriów kwalifikacyjnych.














