2 godzin temu
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW-PIB) wydał pilne ostrzeżenia dla północnej i centralnej części województwa mazowieckiego, podnosząc alert do 2 stopnia. Intensywny spływ wód opadowych i roztopowych, połączony z niebezpiecznym zjawiskiem piętrzenia wody przez zalegający lód, sprawia, iż lokalne rzeki, takie jak Wkra i Mławka, gwałtownie przybierają na sile. W niektórych punktach pomiarowych sytuacja staje się na tyle poważna, iż woda może niedługo przekroczyć stany alarmowe, co bezpośrednio zagraża pobliskim posesjom i infrastrukturze drogowej. Jakie konkretnie działania musisz podjąć, jeżeli mieszkasz w rejonie objętym żółto-pomarańczowymi alertami hydrologicznymi?
Fot. Pixabay
Sytuacja hydrologiczna w regionie rozwija się bardzo dynamicznie, a komunikaty wydawane przez służby meteorologiczne wymagają natychmiastowej uwagi mieszkańców oraz lokalnych samorządów. Aktualne mapy pogodowe świecą się na pomarańczowo, co oznacza wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia zjawisk mogących powodować straty materialne oraz zakłócenia w codziennym funkcjonowaniu.
Zlewnia Wkry pod szczególnym nadzorem. Prawdopodobieństwo wynosi aż 90 procent
Zgodnie z najnowszym komunikatem hydrologicznym numer 35, opublikowanym 23 lutego 2026 roku o godzinie 07:40, obszar zlewni rzeki Wkry aż do ujścia Łydyni (województwo mazowieckie) został objęty ostrzeżeniem 2 stopnia. Alert ten dotyczy wezbrania wód z jednoczesnym przekroczeniem stanów ostrzegawczych. Ważność tego komunikatu rozpoczęła się 23 lutego o godzinie 07:41 i potrwa co najmniej do 24 lutego do godziny 10:00. Prawdopodobieństwo wystąpienia tego zjawiska synoptycy oceniają na bardzo wysokie, bo wynoszące aż 90 procent.
Główną przyczyną tak gwałtownego wzrostu poziomu wód jest nakładanie się na siebie 2 niebezpiecznych czynników pogodowych. Z 1 strony mamy do czynienia z intensywnym spływem wód opadowo-roztopowych – topniejąca pokrywa śnieżna zasila mniejsze strumienie i rzeki, które ostatecznie trafiają do głównego koryta. Z 2 strony, co jest charakterystyczne dla przełomu zimy i przedwiośnia, na rzekach wciąż zalega pokrywa lodowa. Pękający lód tworzy zatory, które działają jak naturalne tamy, piętrząc wodę i powodując jej niekontrolowane rozlewanie się na okoliczne pola i łąki, lokalnie tworząc rozległe strefy wody wysokiej.
Szreńsk na Mławce punktem krytycznym. Woda zbliża się do poziomu alarmowego
Eksperci z IMGW zwracają szczególną uwagę na sytuację w miejscowości Szreńsk, przez którą przepływa rzeka Mławka (prawy dopływ Wkry). Komunikat wprost ostrzega, iż w tym konkretnym profilu wodowskazowym spodziewany jest dalszy wzrost poziomu wody. Sytuacja jest na tyle napięta, iż przekroczenie stanu ostrzegawczego jest już faktem, a dynamika zmian wskazuje na realną możliwość przekroczenia stanu alarmowego w ciągu najbliższych kilkunastu godzin.
Przekroczenie stanu alarmowego to dla służb zarządzania kryzysowego sygnał do podjęcia bezpośrednich działań operacyjnych w terenie. Oznacza to, iż woda może występować z koryta rzeki, zalewając tereny zalewowe, lokalne drogi dojazdowe, a w skrajnych przypadkach podtapiać niżej położone piwnice i zabudowania gospodarcze. W takich warunkach patrole straży pożarnej i lokalne centra zarządzania kryzysowego muszą na bieżąco monitorować stan wałów przeciwpowodziowych oraz przepustów drogowych, które mogą być blokowane przez niesione z nurtem kawałki lodu i konary drzew.
Dodatkowy 1 stopień ostrzeżenia dla regionu. Sytuacja wymaga stałego monitoringu
Warto również zauważyć, iż oprócz ostrzeżenia 2 stopnia, w tym samym regionie obowiązuje również ostrzeżenie 1 stopnia (oznaczone kolorem żółtym), które dotyczy gwałtownych wzrostów stanów wody. Zostało ono wydane z wyprzedzeniem i obowiązuje od 22 lutego od godziny 10:00 do 24 lutego do godziny 10:00. Prawdopodobieństwo wystąpienia nagłych, lokalnych wzrostów poziomu wody oceniono na 80 procent. Pokazuje to, jak niestabilna jest w tej chwili cała siatka hydrologiczna północnego Mazowsza.
Gwałtowne wzrosty stanów wód są zjawiskiem niezwykle zdradliwym. Mogą pojawić się nagle, na przykład w wyniku nagłego pęknięcia zatoru lodowego w górnym biegu rzeki, co wywołuje falę wezbraniową przemieszczającą się z dużą prędkością w dół koryta. Dlatego też komunikaty IMGW są stale aktualizowane, a synoptycy podkreślają, iż w przypadku istotnych zmian w czasie lub samym przebiegu zjawiska, stopień ostrzeżenia może ulec zmianie, co zwykle oznacza podniesienie go do najwyższego, 3 stopnia.
Mechanizm tworzenia się zatorów lodowych jest fascynujący pod względem fizycznym, ale niszczycielski w skutkach. Gdy temperatura powietrza rośnie, lód pokrywający rzekę zaczyna pękać i spływać z nurtem (tzw. pochód lodów). jeżeli na drodze takiej kry znajdzie się zwężenie koryta, most, ostry zakręt lub płycizna, bloki lodowe zaczynają się piętrzyć, zahaczając o siebie i o dno. Powstaje nieprzepuszczalna bariera. Woda spływająca z górnej części zlewni nie ma ujścia, więc jej poziom gwałtownie rośnie przed zatorem, zagrażając terenom przyległym. Kiedy zator ostatecznie puszcza pod naporem wody, wyzwala niszczycielską falę, która zagraża obszarom położonym poniżej.
Co to oznacza dla Ciebie?
Obecna sytuacja hydrologiczna na Mazowszu, potwierdzona ostrzeżeniami IMGW, wymaga od mieszkańców zagrożonych terenów zachowania maksymalnej ostrożności i podjęcia konkretnych działań prewencyjnych. jeżeli Twój dom, działka lub miejsce pracy znajduje się w pobliżu rzeki Wkry, Mławki lub Łydyni, przygotuj się na rozwój wydarzeń w ciągu najbliższych 24 godzin.
- Zabezpiecz mienie: jeżeli posiadasz piwnicę, garaż podziemny lub budynki gospodarcze położone w obniżeniach terenu w pobliżu rzeki, natychmiast przenieś cenne przedmioty, sprzęt elektroniczny oraz substancje chemiczne (np. nawozy, farby) na wyższe kondygnacje.
- Przeparkuj pojazdy: Upewnij się, iż Twój samochód, maszyny rolnicze czy sprzęt budowlany są zaparkowane na wzniesieniach, z dala od wałów przeciwpowodziowych i bezpośredniego sąsiedztwa rzeki. Woda z wezbrań lodowych potrafi odciąć drogi ucieczki w zaledwie kilkanaście minut.
- Bądź w kontakcie ze służbami: Nasłuchuj komunikatów wydawanych przez lokalne władze i jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej. Śledź na bieżąco stronę www.hydro.imgw.pl, gdzie publikowane są aktualizacje z wodowskazów w czasie rzeczywistym.
- Zachowaj bezpieczny dystans: Pod żadnym pozorem nie zbliżaj się do brzegów wzbierających rzek, nie wchodź na wały przeciwpowodziowe i nie próbuj wchodzić na zalegający lód. Podmyte skarpy rzeczne są w takich warunkach skrajnie niestabilne i mogą osunąć się pod Twoim ciężarem.
- Zabezpiecz zwierzęta: jeżeli posiadasz zwierzęta gospodarskie przebywające w obiektach zlokalizowanych w strefie potencjalnego zalania, przygotuj plan ich ewakuacji lub przenieś je do bezpieczniejszych budynków już teraz.
Pamiętaj, iż ostrzeżenie 2 stopnia oznacza duże prawdopodobieństwo wystąpienia realnego zagrożenia dla Twojego mienia i bezpieczeństwa. Nie ignoruj sygnałów płynących ze środowiska – pękający lód i mętna, gwałtownie płynąca woda to znaki, iż rzeka nie wybacza błędów.
