Samodzielne dochodzenie roszczeń pieniężnych przez jednego z kredytobiorców – aktualne orzecznictwo

Samodzielne dochodzenie roszczeń przez jednego z kredytobiorców

W sprawach dotyczących kredytów powiązanych z walutą obcą coraz częściej występują sytuacje, w których umowa kredytowa została zawarta przez małżonków pozostających we wspólności majątkowej, jednak po latach doszło do rozwodu lub trwałego zerwania kontaktów. W takich przypadkach kredytobiorcy często błędnie przyjmują, iż samodzielne dochodzenie roszczeń pieniężnych od banku jest niemożliwe bez udziału byłego małżonka lub bez zawarcia umowy cesji wierzytelności. Stanowisko to przedstawiają również banki, które kwestionują legitymację procesową czynną jednego z kredytobiorców.

Podstawa prawna w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym

Aktualne orzecznictwo sądów powszechnych jednoznacznie przeczy jednak takiej wykładni. Zgodnie z art. 36 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, a czynności zmierzające do jego zachowania obejmują również dochodzenie roszczeń pieniężnych, w tym roszczeń o zwrot świadczeń nienależnych spełnionych na podstawie nieważnej umowy kredytowej.

Stanowisko sądów powszechnych

Stanowisko to potwierdził m.in. Sąd Okręgowy w Poznaniu w wyroku z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. II C 1814/22, wskazując, iż w zakresie roszczeń pieniężnych nie zachodzi współuczestnictwo konieczne po stronie kredytobiorców. Podobnie Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 30 maja 2023 r., sygn. XXV C 1230/20, uznał, iż jeden z małżonków jest uprawniony do dochodzenia całości kwot uiszczonych w okresie trwania wspólności majątkowej, o ile brak jest sprzeciwu drugiego małżonka. Także Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. VI ACa 438/22, potwierdził samodzielną legitymację procesową kredytobiorcy wynikającą z art. 36 § 2 k.r.o.

Kontekst prawa unijnego i ochrona konsumenta

Powyższa linia orzecznicza pozostaje w zgodzie z dorobkiem Trybunału Sprawiedliwości UE, w szczególności z wyrokiem z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18 (Dziubak), który akcentuje konieczność zapewnienia konsumentom skutecznej i realnej ochrony przed nieuczciwymi warunkami umownymi, niezależnie od relacji pomiędzy współkredytobiorcami.

Znaczenie praktyczne dla kredytobiorców

Dla osób niemających kontaktu z byłym małżonkiem aktualne orzecznictwo stanowi realną szansę na samodzielne dochodzenie roszczeń pieniężnych wobec banku. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy prawnej. Korzybski Wojciński Kancelaria Radców Prawnych sp.k. od lat specjalizuje się w prowadzeniu spraw dotyczących kredytów powiązanych z walutą obcą, w tym również spraw o wysokim stopniu skomplikowania. Możesz liczyć na kompleksową analizę prawną, rzetelną ocenę szans procesowych oraz profesjonalne reprezentowanie klientów w sporach z bankami na każdym etapie postępowania.

Autor: apl. adw. Maciej Banaszek

Korzybski Wojciński Kancelaria Radców Prawnych sp.k.