39 minut temu
Nie tylko pomoc w kryzysie, ale też zajęcia dla dzieci, wsparcie dla seniorów, konsultacje ze specjalistami czy aktywizacja mieszkańców. Centra Usług Społecznych mają łączyć różne formy wsparcia i ułatwiać korzystanie z nich w jednym miejscu. W województwie śląskim działa już kilkanaście takich placówek, a cztery kolejne są przygotowywane.
W przypadku innych modeli wsparcia społecznego, mieszkaniec często musi sam ustalić, do której instytucji powinien się zwrócić, gdzie uzyska odpowiednie wsparcie i jakie formalności musi spełnić. Centra Usług Społecznych według założeń mają uprościć tę drogę. Zamiast rozdzielać poszczególne zadania między różne jednostki, integrują usługi i dopasowują ich zakres do sytuacji i potrzeb mieszkańców w konkretnej gminie. Nie oznacza to jednak, iż każde centrum działa tak samo. W jednym miejscu większe zapotrzebowanie może dotyczyć usług opiekuńczych, w innej natomiast zajęć dla dzieci i młodzieży, a w jeszcze innej wsparcia rodzin albo aktywności dla seniorów. Zakres CUS może obejmować również konsultacje ze specjalistami, warsztaty, zajęcia sportowe i edukacyjne. Według Regionalnego Ośrodka Pomocy Społecznej Województwa Śląskiego, ważne jest jednak, by odpowiadać na rzeczywiste potrzeby mieszkańców, a nie być jedynie zbiorem usług przygotowanych według jednego schematu.
Instytucje mają wychodzić do mieszkańców
Istotnym założeniem tego modelu wsparcia jest aktywne rozpoznawanie potrzeb lokalnej społeczności. Jak zaznacza Anna Zasada-Chorab, dyrektor ROPS, CUS nie powinien ograniczać się do przyjmowania osób, które same zgłoszą się po pomoc, a jego zadaniem jest również docieranie do mieszkańców, sprawdzanie, z jakimi problemami się mierzą i jakiego wsparcia brakuje w ich otoczeniu. Dyrektor zwraca również uwagę na konieczność zmiany podejścia instytucji publicznych – korzystanie z usług społecznych nie powinno być kojarzone wyłącznie z trudną sytuacją życiową czy korzystaniem z pomocy społecznej. Z centrów mogą bowiem korzystać osoby w różnym wieku i na różnych etapach życia.
Rolę w tym procesie mają również samorządy, które muszą odpowiadać na potrzeby starzejącej się populacji, ale jednocześnie zapewniać wsparcie rodzinom, dzieciom, młodzieży i osobom aktywnym zawodowo. Nie chodzi więc o jedną grupę odbiorców, ale o stworzenie lokalnego systemu.
Kolejne centra w przygotowaniu
W Polsce funkcjonuje 212 Centrów Usług Społecznych, a w województwie śląskim w tej chwili 13. Jak się dowiadujemy, przygotowaniu są następne cztery – w Gliwicach, Świerklańcu, Pawłowicach oraz Imielinie. Dotychczas na rozwój tej formy wsparcia w regionie przeznaczono ponad 70 mln zł.
Jednym z wyzwań, z którymi mierzą się w tej chwili samorządy, jest starzenie się społeczeństwa, a to zwiększa zapotrzebowanie na usługi opiekuńcze i pomoc w codziennym funkcjonowaniu. Jednocześnie widzimy, iż centra nie są jeszcze obecne we wszystkich samorządach, w których taki model mógłby znaleźć zastosowanie. Dlatego władze województwa podkreślają, jak istotne pozostają zarówno kolejne inwestycje, jak i możliwości ich finansowania.
Jak wygląda to w praktyce?
Jak tłumaczą dyrektorzy śląskich placówek, usługi starają się dopasowywać pod konkretne potrzeby, a korzystają z nich mieszkańcy w różnym wieku – od dzieci po seniorów. W większości ośrodków, wśród dostępnych form wsparcia są między innymi zajęcia sportowe i edukacyjne oraz działania aktywizujące.
źródło: opracowanie własne
