Społeczna mapa Polski – coraz więcej singli, coraz mniej rodzin

Polska gwałtownie zmienia się pod względem struktury gospodarstw domowych. Z najnowszych danych Eurostatu przeanalizowanych przez Polski Instytut Ekonomiczny wynika, iż coraz więcej osób decyduje się na życie w pojedynkę, a liczba rodzin z dziećmi systematycznie maleje.

Na koniec 2025 roku gospodarstwa jednoosobowe stanowiły już 35 proc. wszystkich gospodarstw domowych w Polsce. Dla porównania, w 2006 roku było ich 22 proc. Wzrósł również udział gospodarstw tworzonych przez pary – z 36 proc. do 40 proc.

Jednocześnie wyraźnie spada liczba gospodarstw domowych z dziećmi. Jeszcze niespełna dwie dekady temu dzieci mieszkały w 37 proc. polskich domów. w tej chwili odsetek ten wynosi już tylko 25 proc. Wśród rodzin z dziećmi przez cały czas dominują te wychowujące jedno dziecko, których udział utrzymuje się na poziomie około połowy wszystkich takich gospodarstw.

Zmiany dotyczą także relacji między pokoleniami. Coraz rzadziej spotykane są wielopokoleniowe domy, w których wspólnie mieszkają seniorzy i dzieci. W 2006 roku 15 proc. osób w wieku 65 lat i więcej mieszkało z dziećmi, podczas gdy w tej chwili jest to zaledwie 6 proc.

Rośnie również liczba młodych ludzi prowadzących samodzielne gospodarstwa domowe. W grupie wiekowej 18–24 lata odsetek osób zamieszkałych samotnie wzrósł z 3,5 proc. do 9 proc., a zamieszkałych w parach z 6 proc. do 11 proc. Eksperci zwracają jednak uwagę, iż realizację takich planów utrudniają wysokie koszty mieszkań i problem przeludnienia lokali.

Zdaniem analityków zmiany są efektem zarówno przemian kulturowych i rosnącej potrzeby niezależności, jak i procesów demograficznych, takich jak starzenie się społeczeństwa, migracje oraz spadek liczby urodzeń.

Eksperci podkreślają, iż nowe trendy będą wymagały dostosowania polityki społecznej i mieszkaniowej. Mniejsza liczba rodzin wielopokoleniowych oznacza bowiem większe zapotrzebowanie na publiczne usługi opiekuńcze dla dzieci i seniorów.