Środa Popielcowa rozpoczyna Wielki Post. Wierni uczestniczą w obrzędzie posypania głów popiołem

Tego dnia wierni uczestniczą w nabożeństwach pokutnych, a centralnym momentem liturgii jest symboliczny obrzęd posypania głów popiołem. Kapłan wypowiada przy tym słowa przypominające o przemijaniu człowieka i potrzebie nawrócenia. Gest ten ma charakter pokutny i nawiązuje do biblijnej tradycji, w której popiół był znakiem skruchy oraz refleksji nad własnym życiem.

Środa Popielcowa należy do dni ścisłego postu. Oznacza to ograniczenie liczby posiłków oraz rezygnację z pokarmów mięsnych przez osoby dorosłe, które nie są zwolnione z tego obowiązku ze względów zdrowotnych. Wierni zachęcani są także do modlitwy i jałmużny, czyli pomocy potrzebującym.

Wielki Post potrwa do Triduum Paschalnego i obejmuje sześć tygodni duchowego przygotowania do świąt Zmartwychwstania Pańskiego. W wielu parafiach w tym czasie realizowane są nabożeństwa Drogi Krzyżowej i Gorzkich Żali, a także rekolekcje wielkopostne.

Środa Popielcowa ma charakter skupienia i wyciszenia, będąc dla wiernych początkiem okresu refleksji nad codziennością i relacją z drugim człowiekiem.