Szczepienia z rekordowym zainteresowaniem

Dane Centrum e-Zdrowia dowodzą, iż polskie społeczeństwo wykazuje coraz większą mobilizację w kwestii szczepień ochronnych.

Tylko w tym sezonie liczba osób zaszczepionych przeciw grypie wzrosła o niemal 28% r/r, przekraczając próg 2,3 mln. Pierwszy rok refundacji szczepień przeciw RSV przyniósł również istotny postęp, gdyż skorzystało z niej już 6,6% seniorów, co eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych uznają za istotny krok w budowaniu systemowej profilaktyki.

Specjaliści zwracają jednak uwagę na wyraźny kontrast: tam, gdzie procedury są proste, odnosimy sukcesy, natomiast w obszarach takich jak pneumokoki wciąż utrzymują się bariery ograniczające powszechną ochronę pacjentów. To pokazuje, iż Polska jest dziś w momencie przejścia – między rosnącą świadomością społeczną a potrzebą stworzenia spójnego modelu profilaktyki chorób infekcyjnych, szczególnie w kontekście starzejącego się społeczeństwa.

Grypa – przełom w profilaktyce

W obecnym sezonie odnotowano ok. 1 mln. zachorowań na grypę, co stanowi pewien spadek w porównaniu z 1,13 mln przypadków w analogicznym okresie roku ubiegłego. Hospitalizacji z powodu powikłań pogrypowych wymagało prawie 22 tys. pacjentów, a zmarło 1061 osób.

Jak podkreśla prof. dr hab. n. med. Adam Antczak: „Dane z pierwszego kwartału 2026 roku potwierdzają, iż zachorowań na grypę jest wyraźnie mniej niż przed rokiem. Widzimy tu ogromną zmianę w podejściu Polaków, gdyż zaszczepiło się już ponad 2,3 mln osób, czyli prawie 28% więcej niż rok temu. To świetny dowód na to, iż wprowadzane ułatwienia po prostu działają. Kiedy uprościliśmy procedury i daliśmy pacjentom możliwość szybkiego zaszczepienia się w aptekach, społeczeństwo znacznie chętniej z tego skorzystało i skutecznie zabezpieczyło się przed infekcjami”.

Mimo tego niewątpliwego sukcesu i rosnącej chęci do szczepień, eksperci zaznaczają, iż to przez cały czas zdecydowanie za mało. Poziom wyszczepialności wynosi w tej chwili 6% w ogólnej populacji, a w grupie najwyższego ryzyka, czyli wśród seniorów powyżej 65. roku życia, jest to zaledwie 16%. To wciąż niewystarczający wynik, gdyż WHO rekomenduje, aby w grupie osób starszych wskaźnik ten sięgał poziomu co najmniej 75%. Przy tak niskich statystykach wciąż trudno o trwałą odporność populacyjną.

Zakażenia RSV

Analiza zachorowań wskazuje, iż w okresie 2025/2026 fala infekcji RSV uderzyła o dwa tygodnie później niż w poprzednich latach, pojawiając się po szczytach zachorowań na COVID-19 oraz grypę. W efekcie aktywność wirusa wyraźnie wzrosła na początku roku, osiągając najwyższe dotychczas poziomy w lutym i marcu.

Pneumokoki, czyli niewykorzystany potencjał profilaktyki

Podczas gdy uproszczone rozwiązania w walce z grypą i RSV przynoszą efekty, szczepienia przeciw pneumokokom wciąż pozostają w cieniu barier systemowych. Problem ten dotyczy najbardziej narażonej grupy, czyli seniorów.

Z danych za 2025 rok wynika, iż przeciw pneumokokom zaszczepiło się ponad 200 tysięcy osób dorosłych, w tym średnio co 5. senior z chorobami współistniejącymi. Główną przeszkodą jest obecny model refundacji, ograniczony do osób w wieku 65+ z rozpoznanymi czynnikami ryzyka. W praktyce wyklucza to znaczną część populacji seniorów z bezpłatnej ochrony, ponieważ proces kwalifikacji w aptece jest zbyt skomplikowany i czasochłonny.

Zdrowy senior to priorytet

Osoby po 65. roku życia to w tej chwili najchętniej szczepiąca się grupa w Polsce. Należy pamiętać, iż mimo rosnących wskaźników wyszczepialności, w kwestii budowania odporności populacyjnej wciąż pozostaje wiele do zrobienia.

To dowód na to, jak bardzo potrzebujemy dalszego poszerzenia i uproszczenia dostępu do szczepień. Taka całościowa ochrona jest niezbędna, ponieważ z perspektywy seniora każde powikłanie, np. zapalenie płuc, bez względu na to, czy jego przyczyną jest wirus RSV, grypa czy pneumokoki, jest dużym obciążeniem zarówno zdrowotnym dla pacjenta, jak i organizacyjnym dla personelu medycznego i oddziałów.

Ze względu na dynamikę starzenia się polskiego społeczeństwa, eksperci wskazują pilną potrzebę wdrożenia pełnej profilaktyki dedykowanej pacjentom starszym. Szczepienia to zatem nie koszt a inwestycja, szczególnie w kontekście osób starszych.

foto: pixabay
źródło: opzci