Początek roku dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych to czas wzmożonej pracy. Wśród największych wyzwań jest przeliczenie emerytur czerwcowych czy tzw. przepisów stażowych, w związku z którymi do ZUS przychodzą mieszkańcy m.in. Płocka, licząc na zwiększenie emerytur.
Jak się okazuje, to błędne przeświadczenie. O tym rozmawiamy z Przemysławem Siemieniakiem, dyrektorem ZUS w Płocku.
PortalPłock: Zacznijmy od dużej sprawy – przeliczenie emerytur czerwcowych to jedno z największych wyzwań, przed jakimi stanął ZUS na początku 2026 roku?
Przemysław Siemieniak: Początek 2026 roku faktycznie przynosi sporo wyzwań. Przeliczanie emerytur czerwcowych jest jednym z nich. Dwa kolejne to wydawanie zaświadczeń potwierdzających okresy stażowe, a także zmiany dotyczące wypłaty zasiłku pogrzebowego. Ale wróćmy do emerytur czerwcowych. Rzeczywiście już to realizujemy. Od 1 stycznia 2026 roku weszła w życie ustawa, dzięki której Zakład Ubezpieczeń Społecznych z automatu, bez konieczności składania wniosków, przeliczy wysokość emerytur przyznanych lub przeliczanych w czerwcu w latach 2010–2012. Nazywamy je potocznie emeryturami czerwcowymi. Nowe przepisy obejmą również renty rodzinne po osobach, które miały takie świadczenie.
PP: Możemy podać jakieś liczby i statystyki?
PS: Tylko w oddziale ZUS w Płocku mamy do przeliczenia ponad 4,8 tys. takich spraw i według stanu na 14 lutego udało nam się zakończyć i przeliczyć ponad 3,5 tys. z nich. Nikt z naszych klientów nie musi składać żadnych wniosków. W zdecydowanej większości przypadków te przeliczenia są korzystne dla naszych klientów.
PP: Padło również hasło „zasiłek pogrzebowy”. Od 1 stycznia duże zmiany w tym zakresie. Co się zmieniło?
PS: Dwie podstawowe rzeczy: kwota zasiłku pogrzebowego, która do końca ubiegłego roku wynosiła 4 tys. zł, została podwyższona do 7 tys. zł. Drugą istotną kwestią jest termin, jaki ma Zakład Ubezpieczeń Społecznych na wypłatę tego zasiłku. Powinniśmy zmieścić się w 14 dniach. Pozwolę sobie przytoczyć kilka liczb. W oddziale w Płocku w samym styczniu wypłaciliśmy 342 zasiłki pogrzebowe już w nowej wysokości. W Wydziale Realizacji Umów Międzynarodowych – bo mamy taką komórkę – wypłaciliśmy jeden taki zasiłek w styczniu. Co ważne, według nowych zasad zasiłek pogrzebowy będzie podlegał waloryzacji uzależnionej od inflacji. Jego wysokość będzie zależna od średniego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych. o ile wskaźnik przekroczy 5 proc., zasiłek będzie waloryzowany.
PP: Ostatnio w mediach pojawiły się informacje, iż do ZUS, także w Płocku, przychodzi wiele osób w związku z możliwością podwyższenia swojej emerytury. Ma to związek z wejściem w życie w 2026 roku nowych przepisów, tzw. stażowych.
PS: Ludzie przychodzą i na podstawie tych przepisów chcą przeliczyć wysokość emerytury. Problem w tym, iż nie o to w nich chodzi. Niestety, te regulacje nie wpłyną na wysokość emerytury.
PP: Zatem co się zmieniło? Skąd to przeświadczenie?
PS: Od 1 stycznia osoby zatrudnione mogą doliczyć sobie do stażu pracy okresy inne niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. I tutaj dwie ważne daty: od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych, czyli tzw. budżetówki, a od 1 maja – pracowników zatrudnionych u pozostałych pracodawców. Od 1 maja będzie można składać wnioski do ZUS. Wniosek o symbolu USP składamy poprzez Platformę Usług Elektronicznych, ewentualnie przez aplikację mZUS w urządzeniach mobilnych – jest on dostępny wyłącznie w formie elektronicznej. Przepisy dotyczą jedynie stażu pracy i okresów stażu pracy, takich jak prowadzenie działalności gospodarczej, praca na podstawie umowy zlecenia czy wykonywanie umowy agencyjnej. Pełen katalog znajduje się na stronie zus.pl.
PP: Ale mogłoby się wydawać, iż więcej lat pracy oznacza wyższe świadczenie.
PS: Niestety tak nie jest. Często słyszymy takie interpretacje, ale są one błędne. Staż pracy ma wpływ na wiele uprawnień pracowniczych. Zmiany wpłynęły m.in. na wymiar urlopu wypoczynkowego, szczególnie w przypadku osób z krótkim stażem pracy, a także na wysokość dodatku stażowego, prawo do nagrody jubileuszowej, długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę czy wysokość odprawy przy rozwiązaniu stosunku pracy. Natomiast zmiany nie dotyczą stażu ubezpieczeniowego, który ZUS bierze pod uwagę przy przyznawaniu i obliczaniu świadczeń. Oznacza to, iż dłuższy staż pracy nie będzie miał wpływu ani na prawo do emerytury czy renty, ani na ich wysokość. Te okresy przy ustalaniu prawa do świadczeń były przez nas uwzględniane już wcześniej.
