Choć większość przyjezdnych kojarzy Smardzewice z plażami i ośrodkami wypoczynkowymi, miejscowość ta ma drugie, duchowe oblicze. To właśnie tutaj, według lokalnych podań, doszło do spotkania, które na zawsze zmieniło mapę religijną regionu.
Cudowne objawienie i oślepione woły
Wszystko zaczęło się w 1620 roku od gospodarza Wojciecha Głowy. Wracając z lasu, zastał swoje woły w dziwnym bezruchu. Gdy próbował je pogonić batem, zwierzęta nagle straciły wzrok. Wtedy, w oślepiającej jasności, mężczyźnie ukazały się trzy postacie: Jezus, Maryja i jej matka – św. Anna.
To właśnie babcia Jezusa miała polecić gospodarzowi postawienie w tym miejscu krzyża z wiezionego drewna. Gdy postacie zniknęły, woły odzyskały wzrok, a wieść o cudzie rozeszła się błyskawicznie.
Barokowy skarb nad brzegiem zalewu
Zalążkiem dzisiejszego sanktuarium była mała kapliczka, ale już pod koniec XVII wieku z inicjatywy biskupa Stanisława Zbąskiego wzniesiono tu okazałą, murowaną świątynię.
– Kościelne władze zareagowały stosunkowo szybko. Już w latach 1621–1622 biskup kujawski Paweł Wołucki ufundował w pobliżu drewniany kościół pod wezwaniem św. Anny. Świątynię wzniesiono nieco dalej od miejsca objawienia, tam, gdzie dziś stoi barokowy kościół sanktuarium – wyjaśnia urząd marszałkowski.
W 1639 roku opiekę nad miejscem powierzono franciszkanom konwentualnym. Zakonnicy do dziś opiekują się sanktuarium. Z czasem przy obiekcie stanął także klasztor franciszkanów. Obecny kościół powstał pod koniec XVII wieku. Murowaną świątynię zaczęto budować w 1683 roku z inicjatywy biskupa warmińskiego Stanisława Zbąskiego, a ukończono ją w 1699 roku.
– Świątynia została konsekrowana 7 listopada 1701 roku przez arcybiskupa Stanisława Albinowskiego. Wokół kościoła powstał również klasztor franciszkanów konwentualnych, który dziś jest siedzibą zakonników opiekujących się sanktuarium - mówi ojciec Włodzimierz Machulak, franciszkanin, który pracuje w klasztorze od 2020 roku.
Najważniejsze miejsce w świątyni
We wnętrzu kościoła wierni znajdą monumentalny barokowy ołtarz główny, a w jego centrum czczony przez wiernych obraz św. Anny. Przedstawia on świętą Annę wraz z Maryją i małym Jezusem.
– Ponieważ św. Anna wybrała sobie to miejsce, żeby tutaj być, najważniejszym miejscem w świątyni jest właśnie ten ołtarz - mówi franciszkanin.
Jak podkreśla urząd marszałkowski, kompozycja ukazuje trzy pokolenia: matkę, córkę i wnuka. W tradycji chrześcijańskiej symbolizuje ona zarówno rodzinne korzenie Chrystusa, jak i rolę św. Anny jako opiekunki rodzin i wychowania dzieci. Właśnie przed tym obrazem przez stulecia modlili się pielgrzymi przybywający do Smardzewic. W dawnych opisach sanktuarium można przeczytać o licznych wotach dziękczynnych, które pozostawiali wierni przekonani, iż otrzymali tu szczególne łaski.
Krzyż, który stoi do dziś
W miejscu objawienia przez cały czas można znaleźć drewniany krzyż. To właśnie od niego zaczęła się pielgrzymkowa droga Smardzewic.
– Według przekazów krzyż miał powstać z drewna przywiezionego przez Wojciecha Głowę. W kolejnych stuleciach był odnawiany i zastępowany nowymi, ale miejsce pozostało to samo – informuje urząd.
Postać św. Anny jest znana przede wszystkim z późniejszej tradycji chrześcijańskiej. Jest ona postrzegana zarówno jako matka, jak i babcia, dlatego wierni powierzają jej głównie rodzinne sprawy.
Pogoda zaczyna sprzyjać weekendowym wycieczkom, a w Smardzewicach można ich doświadczyć w sensie turystycznym i wygląda na to, iż również duchowym.






![Krasnostawski Jarmark Wielkanocny. Tłumy na Rynku Miejskim [GALERIA ZDJĘĆ]](https://static2.supertydzien.pl/data/articles/xga-4x3-krasnostawski-jarmark-wielkanocny-tlumy-na-rynku-miejskim-galeria-zdjec-1774791711.jpg)
![Kolorowa Niedziela Palmowa w Bierkowicach. Tłumy na 49. Jarmarku Wielkanocnym [ZDJĘCIA]](https://opowiecie.info/wp-content/uploads/2026/03/DSCN4341.jpg)









