48 minut temu
"Wenecja Mazowsza"
Kładka nad Narwią (fot. Henryk Kotowski/ Wikimedia Commons)
Najważniejsze zabytki Pułtuska
Pułtusk słynie z najdłuższego, mającego niemal 400 metrów brukowanego rynku w Europie. Znajduje się tam wybudowana w 1449 roku bazylika pw. Zwiastowania Najświętszej Marii Panny, która skrywa w sobie renesansowe polichromie, a w 2018 roku została wpisana na listę Pomników Historii.
Bazylika w Pułtusku (fot. Marcin Białek/ Wikimedia Commons)
Po przeciwnej stronie rynku wznosi się zabytkowy zamek, w którym w tej chwili znajduje się trzygwiazdkowy hotel.
Hotel Dom Polonii (fot. Sławomir Potapowicz/ Wikimedia Commons)
Warto odwiedzić także Muzeum Regionalne, której główną siedzibą jest zabytkowa, XVI-wieczna wieża ratuszowa. Zwiedzać można wystawy poświęcone średniowiecznemu grodowi czy też zabytkowe piwnice.
Miasto zachowało zabytkową zabudowę z XVIII i XIX wieku, w tym kamienicę, w której w 1806 roku przebywał Napoleon Bonaparte oraz miejsce zamieszkania znanego polskiego poety Wiktora Gomulickiego.
Pułtuska starówka była bohaterem wielu znanych produkcji filmowych. Kręcono tam sceny m.in. do seriali "Alternatywy 4", "Dom" czy filmów "Wielka majówka" oraz "Sztos".
Bazylika w Pułtusku (fot. Sylwester Górski/ Wikimedia Commons)
Perły regiony na Kurpiach Białych
Wycieczka na północ od Warszawy nie musi kończyć się na samym Pułtusku. Oto kilka miejsc, które warto odwiedzić w okolicach, aby zaczerpnąć kurpiowskiej kultury i pięknych widoków.
Kuźnia Kurpiowska w Pniewie
W połowie drogi z Pułtuska do Wyszkowa, w Pniewie, znajduje się kulturalne centrum regionu Kurpiów Białych. Kuźnię Kurpiowską prowadzi Stowarzyszenie "Puszcza Biała – Moja Mała Ojczyzna”. W tym wyjątkowym miejscu realizowane są warsztaty oraz zajęcia edukacyjne, które prowadzą mieszkańcy kultywujący lokalne tradycje. Można zgłębić np. sztukę kowalstwa, tkactwa czy regionalnej kuchni.
Warsztaty w Kuźni Kurpiowskiej (fot. Maria Weronika Kmoch/ Wikimedia Commons)
Bagno Pulwy
Zaraz za Rząśnikiem rozpościera się bagno Pulwy, objęte ochroną Natury 2000. Rozległe płaskie, częściowo użytkowane łąki wraz z bagnami i szuwarami tworzą niezwykle bogaty przyrodniczo ekosystem. Znaleźć można tu wiele rzadkich gatunków ptaków, poniemieckie cmentarze oraz malownicze trasy rowerowe.
Sieczychy – miejsce śmierci "Zośki"
To właśnie w tym miejscu w nocy z 20 na 21 sierpnia 1943 roku, podczas ataku na niemiecki posterunek, śmiertelnie ranny został wszystkim znany Tadeusz Zawadzki ps. "Zośka". Miejsce to upamiętnia kamienna tablica i pomnik odsłonięty w 2023 roku.
Długosiodło
Tę malowniczą miejscowość otaczają rozległe lasy Puszczy Białej, co sprzyja spacerom, turystyce rowerowej, a jesienią - grzybobraniu. W Dłogosiodle znajduje się najstarsze drzewo w Puszczy Białej - liczący prawie 550 lat dąb "Jan". Obok wznosi się okazała neogotycka świątynia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.
Skansen w Długosiodle (for. Karolina Andrzejczyk/ Wikimedia Commons)
Skąd wzięła się nazwa miasta?
Etymologia nazwy "Pułtusk" ma dwa wytłumaczenia - ludową i językoznawczą. Według miejscowej legendy pochodzi od dawnej osady Tusk, która spłonęła na skutek uderzenia piorunem. Zniszczeniu miała ulec dokładnie połowa osady - stąd dzisiejsza nazwa Pułtusk.
Z punktu widzenia historii języka sprawa jest jednak nieco bardziej skomplikowana. W kronikach mazowieckich z XIII wieku miasto określano jako Peltowsk, Poltowsk lub Poltowsko. Charakterystyczna prasłowiańska końcówka - skъ wskazuje na to, iż nazwa wywodzi się od rzeki Pełty, która w języku litewskim oznacza "rozlewisko", "błoto", "trzęsawisko". Dlaczego więc dawne samogłoski "o" i "e" zamieniły się w "u"? W trakcie rozwoju języka polskiego dawna samogłosko "o" stała się pochylona, czyli była wymawiana podobnie do samogłoski "u". Z czasem głoski zrównały się w brzmieniu i w piśmie, a "w" występujące w dalszej części nazwy zniknęło na skutek uproszczenia grupy spółgłoskowej.
