To początek oficjalnego końca gotówki? Unia Europejska narzuca twardą barierę

2 godzin temu

Gwałtowne zmiany w dostępie do fizycznego pieniądza dotarły do Polski, a potężny operator bankomatów wprowadził drastyczny limit na wypłaty jedną z najpopularniejszych metod płatności. Decyzja ta zbiega się w czasie z coraz ostrzejszymi unijnymi restrykcjami, które systematycznie spychają papierowy pieniądz na margines. Oto ile wynosi nowa maksymalna stawka i kogo dotkną ograniczenia.

Blokada w tysiącach bankomatów. Euronet wprowadza limit 200 zł dla BLIK-a

Spółka Euronet Polska oficjalnie poinformowała o wdrożeniu nowego, rygorystycznego limitu. Od 19 lutego jednorazowa wypłata gotówki przy użyciu kodu BLIK została ograniczona do zaledwie 200 zł. Restrykcje te mają charakter bezterminowy i obowiązują we wszystkich bankomatach oraz urządzeniach typu recykler należących do tej sieci na terenie całego kraju.

Powodem tej radykalnej decyzji są czyste kalkulacje ekonomiczne. Operatorzy bankomatów w Polsce od dawna alarmują, iż transakcje gotówkowe realizowane są po stawkach, które nie pokrywają choćby połowy ponoszonych przez nich kosztów operacyjnych. Stawki narzucane przez Polski Standard Płatności (właściciela BLIK-a) okazały się dla firmy po prostu nieopłacalne. Choć organizacje Visa i Mastercard wprowadziły pewne korekty w tzw. interchange bankomatowym, to wciąż za mało, by utrzymać dotychczasowy model biznesowy.

Gdzie wciąż wypłacisz bez przeszkód? Ograniczenie do 200 zł dotyczy wyłącznie maszyn sieci Euronet. Użytkownicy BLIKA wciąż mają do dyspozycji ponad 13 000 innych urządzeń w całym kraju (m.in. w sieciach własnych banków takich jak ING, mBank, PKO BP, Santander, Pekao czy w sieci Planet Cash), gdzie limity transakcyjne pozostały na dotychczasowym, wysokim poziomie. Warto pamiętać, iż wypłaty BLIK-iem to wciąż potężny rynek – tylko w ubiegłym roku Polacy wykonali w ten sposób aż 79 milionów operacji.

Milion złotych w walizce? Zapomnij. Jak banki kontrolują osoby prywatne

Obecnie w Polsce najostrzejsze limity dotyczą przedsiębiorców – firmy mogą opłacać gotówką faktury wyłącznie do kwoty 15 000 zł (każda wyższa transakcja musi iść przez konto bankowe pod rygorem sankcji). Dla osób fizycznych odgórnych limitów zakupowych jeszcze nie ma, ale spróbujcie kupić za gotówkę mieszkanie.

Nawet jeżeli legalnie posiadacie na koncie milion złotych i chcecie przelać te środki na nową nieruchomość, system bankowy zablokuje transakcję online ze względu na procedury przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu. Konieczna będzie osobista wizyta w oddziale z dokumentami (np. umową deweloperską), a bank pozwoli na przelew rzędu maksymalnie 200 tys. zł dziennie. Dodatkowo każda operacja powyżej 15 tys. euro jest automatycznie raportowana do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF).

Unijny taran nadciąga w 2027 roku. Koniec z wolnością wyboru?

To, co dziś w Polsce jest procedurą bankową, od lipca 2027 roku stanie się twardym unijnym prawem. Nowe rozporządzenie UE wprowadzi odgórny, bezwzględny limit transakcji gotówkowych dla wszystkich obywateli na poziomie 10 tysięcy euro (lub równowartości w walutach lokalnych). Co więcej, Bruksela daje państwom członkowskim wolną rękę w drastycznym obniżaniu tego progu – np. do 3 tysięcy euro.

Niektóre kraje Wspólnoty idą jeszcze dalej, wprowadzając procedury przypominające system autoryzacji administracyjnej. W Hiszpanii każda wypłata z bankomatu powyżej 3 000 euro wymaga zgłoszenia do fiskusa, a przy kwotach powyżej 100 000 euro wniosek trzeba złożyć na 72 godziny przed wizytą w banku. Za brak „świstka” grozi tam mandat od 600 do choćby 150 000 euro.

Tabela: Aktualne limity i restrykcje w obrocie gotówkowym w Europie

Państwo Obowiązujące limity płatności gotówkowych i obostrzenia

Polska	Limit 15 000 zł dla firm. Brak oficjalnego limitu dla osób fizycznych (do 2027 r.). Nowy limit Euronetu: 200 zł na jedną transakcję BLIK.
Niemcy	Brak sztywnego limitu kwotowego. Przy płatnościach powyżej 10 000 euro obowiązkowa, rygorystyczna weryfikacja tożsamości klienta.
Francja	Twardy limit 1 000 euro dla rezydentów (15 000 euro dla zagranicznych turystów). Całkowity zakaz gotówki przy zakupie nieruchomości pow. 3 000 euro.
Włochy	Bezwzględny limit transakcji gotówkowych na poziomie 1 000 euro.
Grecja	Ekstremalnie niski limit: zaledwie 500 euro na jakiekolwiek zakupy (z wyłączeniem transakcji na rynku motoryzacyjnym).
Belgia	Limit ogólny wynoszący 3 000 euro. Całkowity zakaz używania gotówki przy transakcjach na rynku nieruchomości.
Czechy	Dzienny limit obrotu gotówkowego ustalony na poziomie 270 000 CZK (około 10 500 euro).

Odchodzenie od gotówki budzi potężny opór społeczny i polityczny. Środowiska wolnościowe i prawicowe alarmują, iż całkowita cyfryzacja pieniądza to prosta droga do pełnej inwigilacji społeczeństwa i ryzyka odcinania niepokornych obywateli od ich oszczędności (jak miało to miejsce w Kanadzie podczas protestów kierowców, gdy premier Justin Trudeau zamroził konta bankowe demonstrantów). Z kolei Węgrzy, próbując zablokować ten trend, wpisali niedawno prawo do obrotu gotówkowego bezpośrednio do swojej konstytucji. Choć zwolennicy zmian podnoszą argumenty o likwidacji szarej strefy i handlu narkotykami, to przed Europą rysuje się faza głębokiego podziału wokół prawa do posiadania fizycznego banknotu w portfelu.

Artykuł opracowany na podstawie oficjalnych komunikatów prasowych spółki Euronet Polska, statystyk transakcyjnych portalu Bank.pl, założeń unijnego rozporządzenia AML (2024/1624), zapisów polskiej Ustawy – Prawo przedsiębiorców oraz raportów europejskich organizacji konsumenckich (europe-consommateurs.eu).

Idź do oryginalnego materiału