Zgodnie z uchwałą antysmogową obowiązującą na terenie województwa śląskiego, kotły 3 i 4 klasy (według normy PN-EN 303-5:2012) traktowane są jako przestarzałe. Ich eksploatacja jest dozwolona do końca 2027 roku.
Docelowo, od 1 stycznia 2028 roku standardem mają być wyłącznie kotły klasy 5 lub urządzenia spełniające wymogi Ekoprojektu (Ecodesign).
Poniżej prezentujemy najczęściej zadawane pytania.
Kogo dotyczy uchwała antysmogowa?
Uchwała antysmogowa to regulacja prawna, która dotyczy wszystkich użytkowników kotłów, pieców i kominków na paliwo stałe w województwie śląskim od 1 września 2017 r. roku, a więc:
• mieszkańców,
• prowadzących działalność gospodarczą (kotły o mocy do 1 MW),
• właścicieli budynków wielorodzinnych,
• spółdzielnie, wspólnoty
• samorządy lokalne.
Co reguluje uchwała antysmogowa?
Uchwała antysmogowa wskazuje rodzaj urządzeń grzewczych dopuszczonych do stosowania oraz rodzaj paliw zakazanych do stosowania, czyli w czym można spalać i co można spalać.
Po co nam uchwała antysmogowa?
Realizacja uchwały antysmogowej ma doprowadzić do poprawy jakości powietrza w regionie, a tym samym przyczynić się do poprawy naszego zdrowia i większego komfortu życia.
Czy poza sezonem grzewczym mogę używać węgla brunatnego / muły węglowe / flotokoncentrat / wilgotne drewno?
Zakaz spalania mułów, flotów i miałów węglowych (udział frakcji 0-3 mm powyżej 15%) oraz drewna o wilgotności powyżej 20% dotyczy całego roku kalendarzowego. Drewno przed spaleniem powinno być sezonowane co najmniej 2 lata – od 1 lipca 2017 roku.
Osoba aktualnie posiadająca takie paliwo nie może z niego korzystać.
Zamierzam wybudować dom, który będzie ogrzewany kotłem na paliwo stałe (węgiel lub pellet). Co oznaczają dla mnie zapisy uchwały antysmogowej?
Choć technicznie klasa 5 i ekoprojekt to różne dokumenty, od 2020 roku na terenie UE (w tym Polski) wprowadzane są przepisy, według których nowo eksploatowane kotły na paliwa stałe instalowane kotły powinny spełniać oba te wymogi jednocześnie.
Zamierzam wybudować dom i wyposażyć go m.in. w kominek. Co powinienem wziąć pod uwagę?
Każdy nowo zainstalowany po 1 września 2017 r. kominek musi spełniać wymagania ekoprojektu w zakresie minimalnych poziomów efektywności energetycznej i norm emisji zanieczyszczeń dla sezonowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe. Niezależnie od powyższego należy zadbać, aby drewno stosowane w kominku było suche (tzn. jego wilgotność nie powinna przekraczać 20% – można to uzyskać dobrym sezonowaniem).
W uchwale antysmogowej mowa jest o paliwach stałych: węglu, drewnie. Czy to oznacza, iż tylko taki sposób ogrzewania domu jest preferowany?
Uchwała antysmogowa reguluje sposób spalania paliw stałych w gospodarstwach domowych, bo są one główną przyczyną niskiej emisji.
Uchwała nie zakazuje w żaden sposób ogrzewania budynku w inny sposób. Preferowane systemy ogrzewania to:
a) systemy ciepłownicze,
b) ogrzewanie gazowe,
c) elektryczne ogrzewanie akumulacyjne,
d) odnawialne źródła energii,
e) instalacje spalające biomasę.
Uchwała zakazuje spalania biomasy stałej o wilgotności powyżej 20%. Co to oznacza i jak to stwierdzić?
Biomasa stała jest tu rozumiana jako drewno, pellet, słoma itp. Drewno o wilgotności poniżej 20% można uzyskać poprzez jego sezonowanie przez okres około dwóch lat. Warto zauważyć, iż różne gatunki drewna suszy się zupełnie inaczej – wykorzystując inne techniki, dążąc do osiągnięcia innego poziomu wilgotności i stosując zupełnie inne temperatury. Różne gatunki drewna mają zupełnie inne optymalne parametry, co wymusza stosowanie na nich innych technik suszenia i dalszej obróbki. Suszenie naturalne trwa od pół roku do kilku lat w zależności od wymiarów drewna i jego wilgotności wynikającej z gatunku drzewa i pory roku, w którym drzewo zostało ścięte. Drewno może być także suszone sztucznie i tu pożądaną wilgotność można uzyskać w ciągu kilku– kilkunastu dni. Stopień wilgotności drewna każdy jego użytkownik może stwierdzić samodzielnie przy zastosowaniu prostego wilgotnościomierza, natomiast przy wilgotności powyżej 23–25% wystarczy dotknięcie ręki, aby odczuć, iż drewno jest mokre. Wybierając drewno, zwracajmy uwagę na jego wilgotność i gatunek. Im bardziej suche i twarde (buk, lub dąb), tym lepiej i wydajniej.
Uchwała zakazuje spalania biomasy stałej o wilgotności powyżej 20%. Co to oznacza i jak to stwierdzić? Jakie drewno jest najlepsze do palenia w kominku?
Przede wszystkim suche. Suszenie naturalne trwa od pół roku do kilku lat w zależności od wymiarów drewna i jego wilgotności wynikającej z gatunku drzewa i pory roku, w którym drzewo zostało ścięte. Najlepsze gatunki drzew do palenia w kominku to:
- dąb – pali się wolno i długo, posiada wysoką wartość opałową i dodatkowo nadaje się do wędzenia potraw,
- grab – uchodzi za najlepszy opał, pali się długo i daje dużo ciepła,
- jesion – to drewno zawiera mało wody już w stanie świeżym, a do tego schnie bardzo szybko, pali się długo i równomiernie,
- buk – ma wysoką wartość opałową.
Unikaj drewna drzew iglastych, które posiada dużo żywicy, przez co zanieczyszcza piec plamami, tworzy dużo dymu i zanieczyszcza wnętrze pieca oraz przewody kominowe.
Dlaczego spalanie wilgotnego drewna jest szkodliwe?
Spalanie wilgotnej biomasy prowadzi do znacznej emisji szkodliwych dla zdrowia substancji; ponadto jest mniej wydajne energetycznie, gdyż część energii spalania zostaje zużyta na odparowanie wilgoci. Wilgotnego drewna spala się choćby dwukrotnie więcej, co przekłada się na wyższe koszty ogrzewania. Im większa zawartość wody w drewnie opałowym, tym niższa temperatura spalania, a to oznacza brak całkowitego spalania części lotnych – niespalone gazy uciekają przez komin do powietrza, a smoła i sadza osadzają się w kominie i na wymienniku kotła, obniżając dodatkowo jego sprawność i przyspieszając korozję.
Kto może przeprowadzić kontrolę przestrzegania uchwały antysmogowej?
Prowadzone są kontrole przestrzegania uchwał antysmogowych. Uprawnionymi do kontroli mieszkańców są wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast oraz upoważnieni przez nich pracownicy urzędów gmin lub straży gminnych. Uprawnienia do przeprowadzenia kontroli oraz nakładania mandatów karnych ma również Policja, a w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska.
Dlaczego w uchwale antysmogowej brak jest zakazu spalania śmieci?
Taki zakaz już obowiązuje na mocy ustawy o odpadach
Co może grozić za niedostosowanie się do zapisów uchwały antysmogowej?
Jeżeli użytkownik instalacji nie przestrzega przepisów uchwały antysmogowej, może zostać ukarany mandatem do 500 zł. Kontrolujący może również skierować wniosek do sądu o ukaranie karą grzywny do 5 tys. zł. Karę można nałożyć ponownie przy każdym przypadku eksploatacji instalacji niezgodnie z uchwałą antysmogową.
