Uwaga emeryci. ZUS nie doliczy nowych składek bez wniosku. Co miesiąc możesz dostawać więcej

Wielu emerytów przez cały czas pracuje i odprowadza składki, ale ich miesięczne świadczenie nie rośnie od tego automatycznie. Pieniądze zapisane na koncie w ZUS mogą zostać uwzględnione dopiero po złożeniu wniosku o ponowne obliczenie emerytury. Potrzebny jest formularz ERPO. Zwlekanie może oznaczać utratę kolejnych miesięcy wyższych wypłat.

Fot. Shutterstock / Warszawa w Pigułce

Przejście na emeryturę nie zawsze oznacza zakończenie aktywności zawodowej. Część seniorów pozostaje na etacie, podejmuje nowe zatrudnienie albo prowadzi działalność gospodarczą. o ile od osiąganych przychodów przez cały czas są opłacane składki emerytalne, trafiają one na indywidualne konto ubezpieczonego w ZUS.

Problem polega na tym, iż samo zapisanie nowych składek nie powoduje automatycznego podniesienia wypłacanej co miesiąc emerytury. Aby Zakład uwzględnił je w świadczeniu, emeryt musi wystąpić o jego ponowne obliczenie.

Nowe składki są w ZUS, ale emerytura może się nie zmienić

Pracodawca rozlicza składki, a informacje o nich pojawiają się na koncie ubezpieczonego. Nie oznacza to jednak, iż ZUS natychmiast przeliczy wysokość emerytury.

Przeliczenie następuje na wniosek zainteresowanej osoby. Służy do tego formularz:

ERPO – Wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno-rentowego.

ZUS wskazuje, iż dokument mogą składać m.in. osoby, które po przyznaniu emerytury lub renty przez cały czas pracowały i podlegały ubezpieczeniom społecznym.

ERPO jest przeznaczony również dla osób, które dopiero teraz zdobyły dokumenty potwierdzające wcześniejsze okresy ubezpieczenia albo wysokość zarobków nieuwzględnionych podczas pierwszego ustalania świadczenia.

ZUS nie wypłaci podwyżki za wszystkie wcześniejsze miesiące

To najważniejszy haczyk.

Zasadniczo podwyższone świadczenie przysługuje nie wcześniej niż od miesiąca, w którym został złożony wniosek. ZUS nie podnosi emerytury wstecz tylko dlatego, iż dodatkowe składki były zapisywane na koncie już od wielu miesięcy.

Nowe składki nie przepadają. przez cały czas znajdują się na koncie ubezpieczonego i mogą zostać wykorzystane do obliczenia wyższej emerytury. Późniejsze złożenie ERPO może jednak oznaczać, iż senior przez kolejne miesiące otrzymywał niższą wypłatę, choć mógł już wystąpić o jej przeliczenie.

Nie należy więc rozumieć tego jako zaległej kwoty czekającej na jednorazowy przelew. Chodzi o składki, które mogą podnieść przyszłe miesięczne świadczenia po wydaniu decyzji przez ZUS.

Kiedy pracujący emeryt może złożyć wniosek?

W przypadku emerytur obliczanych według nowych zasad wniosek o uwzględnienie składek zgromadzonych już po przyznaniu świadczenia można złożyć:

• po zakończeniu roku kalendarzowego, o ile emeryt przez cały czas podlega ubezpieczeniom,
• bez czekania na koniec roku, o ile ubezpieczenie emerytalne i rentowe ustało, na przykład po zakończeniu zatrudnienia.

Jeżeli senior przez cały czas pracuje, przeliczenie nowych składek następuje więc co do zasady po zakończeniu kolejnego roku. Gdy kończy zatrudnienie, może wystąpić o przeliczenie po ustaniu ubezpieczenia.

Inne zasady mogą dotyczyć świadczeń ustalonych według starszego systemu oraz niektórych rent. W takiej sytuacji ZUS ocenia, które przepisy mają zastosowanie do konkretnej osoby.

Ile można zyskać?

Nie ma jednej kwoty podwyżki dla wszystkich pracujących emerytów. Wynik zależy przede wszystkim od:

• wartości składek zapisanych po przyznaniu emerytury,
• ich waloryzacji,
• wieku osoby składającej wniosek,
• średniego dalszego trwania życia przyjmowanego w momencie przeliczenia.

W uproszczeniu ZUS dzieli zwaloryzowane składki zgromadzone po przyznaniu świadczenia przez liczbę miesięcy średniego dalszego trwania życia adekwatną dla wieku emeryta w dniu złożenia wniosku.

Przykładowo, o ile na koncie zostało uwzględnionych 24 tys. zł nowych, zwaloryzowanych składek, a zastosowany dzielnik wyniesie 200 miesięcy, podwyżka może wynieść około:

24 000 zł ÷ 200 = 120 zł brutto miesięcznie.

To jedynie przykład pokazujący mechanizm. Rzeczywista kwota może być znacznie niższa albo wyższa.

To nie jest coroczna waloryzacja emerytur

Ponownego obliczenia świadczenia nie należy mylić z marcową waloryzacją.

Waloryzację ZUS przeprowadza automatycznie. Emeryt nie musi w tym celu składać żadnego formularza. Obejmuje ona świadczenia przysługujące na koniec lutego danego roku.

Uwzględnienie składek odprowadzonych po przejściu na emeryturę jest inną procedurą. W tym przypadku potrzebna jest inicjatywa świadczeniobiorcy i wniosek ERPO.

Senior może więc w jednym roku otrzymać zarówno automatyczną waloryzację, jak i późniejsze podwyższenie emerytury wynikające z dodatkowych składek.

Jak złożyć formularz ERPO?

Wniosek można przekazać:

• elektronicznie przez portal eZUS,
• osobiście w placówce ZUS,
• pocztą.

Elektroniczny formularz ERPO jest dostępny w eZUS od 13 marca 2026 roku. ZUS przez cały czas przyjmuje również dokumenty papierowe.

Jeżeli wniosek dotyczy składek rozliczonych przez pracodawcę i widocznych na koncie ubezpieczonego, Zakład powinien już posiadać potrzebne dane. Dodatkowe dokumenty mogą być konieczne, gdy senior chce wykazać wcześniejsze okresy zatrudnienia albo zarobki, których nie ma w bazach ZUS.

Skala zainteresowania jest duża. Według Zakładu każdego roku wpływa ponad 700 tys. wniosków ERPO.

Pracujący emeryci muszą pamiętać o jeszcze jednej zasadzie

Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny i przed rozpoczęciem pobierania świadczenia rozwiązały dotychczasowy stosunek pracy, mogą co do zasady dorabiać bez ograniczeń przychodowych.

Inaczej może wyglądać sytuacja osób pobierających wcześniejszą emeryturę albo rentę i jednocześnie osiągających przychody z pracy. Przekroczenie obowiązujących progów może wtedy spowodować zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia.

Samo złożenie ERPO nie zwalnia więc z obowiązku przestrzegania zasad dotyczących dorabiania.

Warto sprawdzić konto i nie odkładać wniosku

Pracujący emeryt powinien sprawdzić na swoim koncie w eZUS, czy po przyznaniu świadczenia przez cały czas zapisywane były składki. jeżeli tak, może wystąpić o ich uwzględnienie w wysokości emerytury, gdy spełni warunki do złożenia wniosku.

Najważniejsza zasada jest prosta: ZUS ma informacje o składkach, ale podwyższenie świadczenia wymaga wniosku emeryta.

Im później zostanie złożony ERPO, tym później rozpocznie się wypłata przeliczonej emerytury. Dlatego osoby, które zakończyły dodatkową pracę albo przepracowały kolejny rok po przyznaniu świadczenia, powinny sprawdzić, czy mogą już wystąpić o nową decyzję.

Źródła: formularz ERPO – ZUS, komunikat ZUS o elektronicznym ERPO, ustawa o emeryturach i rentach z FUS.