Wejdą do twojego mieszkania i zrobią pomiar. Odmowa to kara i podwójna opłata

Spółdzielnie mieszkaniowe i wspólnoty w całej Polsce rozpoczęły kampanię kontroli temperatury w lokalach, a nowe przepisy które weszły w życie w dwa tysiące dwudziestym piątym roku dają im do tego pełne prawo. Zarządca może zjawić się z termometrem i sprawdzić czy w twoim mieszkaniu panuje minimalna temperatura dwadzieścia stopni Celsjusza określona w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dwunastego kwietnia dwa tysiące drugiego roku. jeżeli odmówisz kontroli lub temperatura okaże się zbyt niska, spółdzielnia naliczy ci minimalną opłatę za ogrzewanie wynoszącą piętnaście procent całkowitych kosztów ciepła w budynku, niezależnie od tego ile faktycznie zużywasz. Od pierwszego stycznia dwa tysiące dwudziestego siódmego roku wszystkie budynki muszą mieć zainstalowane liczniki ze zdalnym odczytem, które automatycznie wykryją czy w mieszkaniu jest zbyt zimno.

Fot. Warszawa w Pigułce

Podstawą prawną dla kontroli jest wspomniane rozporządzenie Ministra Infrastruktury, które w paragrafie sto trzydzieści cztery określa tak zwane temperatury obliczeniowe dla różnych pomieszczeń. Zgodnie z tym przepisem instalacje ogrzewcze powinny być zaprojektowane tak, aby zapewniały dwadzieścia stopni Celsjusza w pokojach mieszkalnych, kuchniach i przedpokojach oraz dwadzieścia cztery stopnie w łazienkach. Choć przepis nie nakłada bezpośredniego obowiązku na mieszkańców do utrzymywania konkretnej temperatury, spółdzielnie interpretują go jako podstawę do egzekwowania minimalnych standardów cieplnych w budynkach wielorodzinnych.

Problem polega na tym, iż w budynkach z centralnym ogrzewaniem system działa jako całość połączona pionami grzewczymi. Gdy jedno mieszkanie jest znacząco chłodniejsze od pozostałych, instalacja automatycznie zwiększa moc próbując wyrównać temperaturę w całym pionie. To z kolei oznacza wyższe zużycie energii i większe rachunki dla wszystkich mieszkańców budynku, którzy normalnie ogrzewają swoje lokale. Spółdzielnie podkreślają, iż nie wymyślają nowych zasad, tylko egzekwują przepisy które obowiązują od ponad dwudziestu lat, ale dopiero teraz przy rekordowych cenach energii zaczynają je stosować bardziej konsekwentnie.

## Minimum piętnaście procent zapłacisz tak czy inaczej

Nowe przepisy które weszły w życie w dwa tysiące dwudziestym piątym roku wprowadzają obowiązek naliczania minimalnej opłaty za ogrzewanie w wysokości piętnastu procent całkowitych kosztów ciepła, choćby jeżeli lokal teoretycznie zużywa zero energii. Mechanizm ten ma na celu zapobieganie sytuacjom, w których niektórzy lokatorzy całkowicie zamykają grzejniki i nie płacą za ciepło, podczas gdy instalacja i tak musi być ogrzana żeby dostarczać ciepło do sąsiadów. Wdrożenie przepisów jest rozłożone w czasie – spółdzielnie i wspólnoty mają czas na dostosowanie do końca dwa tysiące dwudziestego szóstego roku, ale już od nadchodzącego sezonu grzewczego część wspólnot może zacząć naliczać tę minimalną opłatę.

Współczesne instalacje grzewcze w wielu budynkach wyposażone są w inteligentne podzielniki kosztów, które działają w systemie radiowym i przesyłają dane o zużyciu w czasie rzeczywistym. Urządzenia te pozwalają zarządcom gwałtownie wykrywać nieprawidłowości – jeżeli system zauważy, iż w jednym z mieszkań przez kilka tygodni utrzymuje się bardzo niska temperatura poniżej piętnastu stopni Celsjusza, automatycznie wysyła powiadomienie do zarządcy. To właśnie na podstawie takich danych spółdzielnie inicjują kontrole w konkretnych mieszkaniach.

Obowiązek montażu liczników i podzielników ze zdalnym odczytem musi być zrealizowany najpóźniej do pierwszego stycznia dwa tysiące dwudziestego siódmego roku. Dzięki temu odczyty będą automatyczne, bardziej precyzyjne i trudniejsze do zakwestionowania przez lokatorów. System będzie na bieżąco monitorował temperaturę w każdym mieszkaniu i automatycznie naliczał odpowiednie opłaty, eliminując potrzebę fizycznych kontroli z termometrem. Koszt montażu nowych liczników obciąży lokatorów i może wynieść od kilkuset do kilku tysięcy złotych na mieszkanie w zależności od wielkości budynku i stopnia skomplikowania instalacji.

## Podwyżki czynszów choćby o dwadzieścia procent

Niezależnie od kwestii kontroli temperatury, lokatorzy spółdzielni muszą przygotować się na znaczące podwyżki czynszów w dwa tysiące dwudziestym szóstym roku. Coraz więcej spółdzielni mieszkaniowych w Polsce wysyła zawiadomienia o planowanych na wiosnę podwyżkach opłat, które w niektórych blokach mogą sięgać choćby dwudziestu procent. Spółdzielnia Teresa w Tychach podnosi opłatę za eksploatację z czterech złotych trzydziestu groszy do czterech złotych czterdziestu groszy za metr kwadratowy oraz fundusz społeczno-wychowawczy z osiemnastu groszy do dwudziestu groszy za metr kwadratowy od pierwszego marca dwa tysiące dwudziestego szóstego roku.

Spółdzielnie argumentują swoje decyzje między innymi wyższymi kosztami usług świadczonych przez firmy zewnętrzne, rosnącą płacą minimalną która wyniesie cztery tysiące osiemset sześć złotych brutto od stycznia, brakiem wykwalifikowanych pracowników gotowych pracować za stawki oferowane przez spółdzielnie oraz planowanymi wzrostami kosztów remontowych i robocizny. Na wzrost kosztów utrzymania wpływa również zapowiadane ożywienie inwestycji budowlanych w dwa tysiące dwudziestym szóstym roku jako pokłosie realizacji Krajowego Planu Odbudowy, co może oznaczać wzrost cen materiałów i usług remontowych.

Część miast zapowiedziała już podwyżki opłat za wywóz śmieci, co dodatkowo obciąży budżety mieszkańców. Zmiany planują między innymi Gdańsk, Rybnik, Uniejów, Jelenia Góra i Brodnica, podczas gdy Warszawa i Białystok przesunęły podwyżki na kwiecień dwa tysiące dwudziestego szóstego roku. Lokalne stawki za odpady są określane przez samorządy, więc nie wszystkich mieszkańców podwyżki muszą dotknąć w tym samym czasie, ale trend jest wyraźny i ogólnopolski.

## Nowe obowiązki dla wspólnot mieszkaniowych

Od dwa tysiące dwudziestego szóstego roku wprowadzane są największe od trzydziestu lat zmiany w prawie regulującym działanie wspólnot mieszkaniowych. Nowelizacja ustawy o własności lokali wprowadza sztywny termin płatności zaliczek za media rozliczane przez wspólnotę – wodę, ciepło, ścieki i odpady. Zaliczki trzeba będzie wpłacać do dziesiątego dnia każdego miesiąca, a brak terminowej wpłaty może szybciej skutkować windykacją niż dotychczas. To ukłon w stronę stabilności finansowej wspólnot, ale dla osób które zwykle opóźniają płatności wyraźny sygnał ostrzegawczy.

Jedna z bardziej kontrowersyjnych zmian dotyczy obowiązku udostępnienia lokalu do kontroli. Właściciel będzie musiał umożliwić okresowe i doraźne kontrole instalacji wodnych, kanalizacyjnych, gazowych, elektrycznych i grzewczych przeprowadzane przez zarząd lub administratora. Odmowa bez uzasadnionej przyczyny może skutkować nałożeniem kary przez zarząd wspólnoty oraz obciążeniem właściciela kosztami ewentualnych szkód wynikających z braku dostępu do instalacji. W praktyce oznacza to, iż jeżeli w twoim pionie pęknie rura a ty odmówisz wpuszczenia hydraulika, możesz zapłacić za zalanie mieszkań sąsiadów.

Nowe przepisy jasno określają również zasady dotyczące balkonów, tarasów i loggi. Wydatki związane z ich konserwacją będą ponoszone przez właścicieli poszczególnych lokali, podczas gdy koszty napraw konstrukcji nośnych pozostaną obciążeniem wspólnoty. To rozwiązanie kończy wieloletnie spory o to kto ma płacić za remont balkonu – jeżeli chodzi o powierzchnię użytkową i estetykę, płaci właściciel, jeżeli o bezpieczeństwo konstrukcyjne, płaci wspólnota.

## Co to oznacza dla ciebie

Jeśli mieszkasz w spółdzielni lub wspólnocie mieszkaniowej, przygotuj się na wizytę kontrolera z termometrem w najbliższych miesiącach. Nie próbuj odmówić kontroli powołując się na nietykalność mieszkania, bo spółdzielnia ma podstawę prawną w postaci rozporządzenia Ministra Infrastruktury i zapisów w regulaminie porządku domowego. Lepiej wpuść kontrolera, pozwól zmierzyć temperaturę w kilku pokojach i spisać protokół, niż narażać się na kary i naliczenie minimalnej opłaty za ogrzewanie.

Utrzymuj w mieszkaniu minimum dwadzieścia stopni Celsjusza w pokojach i dwadzieścia cztery w łazience, szczególnie jeżeli masz zainstalowane podzielniki kosztów z transmisją danych. System automatycznie zgłasza zarządcy mieszkania gdzie temperatura przez dłuższy czas jest zbyt niska, więc nie liczysz iż nikt się nie zorientuje. jeżeli chcesz oszczędzać na ogrzewaniu, zamiast zamykać grzejniki całkowicie, ustaw je na minimalnym poziomie zapewniającym wymaganą temperaturę i zainwestuj w termoizolację okien, drzwi i ścian.

Przygotuj budżet domowy na podwyżki czynszów które wejdą w życie wiosną dwa tysiące dwudziestego szóstego roku. jeżeli mieszkasz w sześćdziesięciometrowym mieszkaniu gdzie opłata eksploatacyjna wzrośnie o dziesięć groszy za metr kwadratowy, to dodatkowo sześć złotych miesięcznie, czyli siedemdziesiąt dwa złote rocznie. Przy podwyżce o dwadzieścia procent wszystkich opłat które w tej chwili wynoszą pięćset złotych miesięcznie, będziesz płacić sześćset złotych, czyli dodatkowe tysiąc dwieście złotych rocznie.

Zacznij wpłacać zaliczki terminowo do dziesiątego dnia miesiąca, bo od dwa tysiące dwudziestego szóstego roku wspólnoty będą mogły szybciej kierować sprawy do windykacji. jeżeli spóźnisz się z płatnością o kilka dni, wspólnota może natychmiast wysłać wezwanie do zapłaty z odsetkami, a po kolejnym miesiącu przekazać sprawę do komornika. Koszty postępowania windykacyjnego wynoszą od kilkuset do kilku tysięcy złotych i zawsze obciążają dłużnika, więc lepiej płać na czas niż później spłacać zadłużenie powiększone o koszty egzekucji.

Nie wynajmuj mieszkania krótkoterminowo przez Airbnb ani Booking bez wcześniejszej rejestracji w centralnym rejestrze, który zacznie działać od maja dwa tysiące dwudziestego szóstego roku. Kara za prowadzenie niezarejestrowanej działalności wynosi do pięćdziesięciu tysięcy złotych, a wspólnoty i spółdzielnie zyskają prawo wnioskowania o kontrole takich lokali przez straż pożarną, sanepid lub nadzór budowlany. jeżeli wynajmujesz mieszkanie turystom, musisz złożyć regulamin pobytu i oświadczenie o spełnianiu wymagań technicznych, inaczej zostaniesz wykreślony z ewidencji i nie będziesz mógł legalnie świadczyć usług.

Zadbaj o utrzymanie instalacji w mieszkaniu w dobrym stanie technicznym, bo od dwa tysiące dwudziestego szóstego roku zarząd wspólnoty może żądać udostępnienia lokalu do kontroli. jeżeli instalacja elektryczna, wodna czy gazowa w twoim mieszkaniu nie będzie sprawna i spowoduje awarię dotykającą innych lokatorów, możesz być obciążony pełnymi kosztami naprawy i odszkodowań. Regularnie sprawdzaj stan rur, przewodów i grzejników, a jeżeli zauważysz cokolwiek niepokojącego, zgłoś to zarządowi zanim sam zainicjuje kontrolę.