Dokument, który wynika z prawa i potrzeb
Jak czytamy we wstępie, program jest dokumentem uwarunkowanym prawnie. Obowiązek jego opracowania wynika z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. To propozycja realnych i możliwych zadań z zakresu opieki nad dziećmi i rodziną na terenie gminy. Dokument ma charakter strategiczny i zakłada wypracowanie jak najbardziej korzystnego modelu pomocy przy wykorzystaniu lokalnych zasobów. Określa działania ukierunkowane na wspieranie rodzin w procesie przywracania umiejętności prawidłowego funkcjonowania w środowisku rodzinnym i społecznym. Szczególny nacisk położono na pracę z rodziną oraz zapewnienie pomocy w opiece i wychowaniu dzieci.
Rodzina w centrum działań pomocowych
Problemy rodzin mają złożony charakter i wymagają współpracy wielu służb oraz instytucji. Ich działania powinny być zintegrowane i oparte na wzajemnej współpracy. Współcześnie obserwuje się wiele zmian w strukturze rodzin, takich jak wzrost liczby rodzin niepełnych, związki nieformalne, rodziny zrekonstruowane czy rosnąca liczba rozwodów. Zmiany te mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie, choć nie zawsze muszą oznaczać trudności. Do głównych przyczyn problemów w rodzinach zaliczono m.in. niepełnosprawność, długotrwałą lub ciężką chorobę, problem alkoholowy rodziców, przemoc domową czy niewydolność opiekuńczo-wychowawczą dorosłych wobec dzieci. Takie sytuacje negatywnie oddziałują na rozwój rodziny i wychowywanych w niej małoletnich.
Wsparcie, które ma działać gwałtownie i skutecznie
Coraz częściej pojawiają się trudności z zapewnieniem dzieciom adekwatnej opieki i wychowania. Życie w pośpiechu oraz dostęp do mediów społecznościowych i różnych treści teleinformatycznych mogą wpływać niekorzystnie na sytuację w domu. Pojawiające się dysfunkcje są sygnałem dla instytucji o konieczności podjęcia działań. Wsparcie powinno być wdrażane jak najwcześniej i mieć nie tylko charakter pomocowy, ale także profilaktyczny. Praca z rodziną ma być prowadzona przez odpowiednio przygotowaną kadrę, w sposób obiektywny i kompleksowy, a efekty są możliwe tylko przy współpracy rodziny ze specjalistą i za jej zgodą.
