Wspomnienia jesiennych wojaży ULTW – Żuławy Wiślane

To była doskonała okazja do poznania najbardziej interesujących miejsc historii, architektury i przyrody Warmii i Mazur oraz do wspólnego, aktywnego i interesującego spędzenia czasu. Rejs statkiem po trawie, koncert organowy w katedrze Oliwskiej, Fromborskie Wzgórze Katedralne z gotycką bazyliką Wniebowzięcia NMP, Mierzeja Wiślana, Krynica Morska, Elbląg z najmłodszą starówką, Długi Targ w Gdańsku, molo w Sopocie, gotycka twierdza w Malborku, to tylko niektóre atrakcje, które poznali słuchacze ULTW w tym regionie kraju.

W dniach od 1 do 5 września br. na Żuławach Wiślanych odbyła się wycieczka Uniwersytetu Lubońskiego Trzeciego Wieku. Pierwszego dnia, po przyjeździe do Elbląga i zakwaterowaniu uczestników w Hotelu Sowa, odbyło się zwiedzanie miasta z przewodnikiem. Do dyspozycji mieliśmy zaledwie kilka godzin, dlatego zaczęliśmy od Starego Rynku, głównej ulicy Elbląskiego Starego Miasta. Jego zabytkowy układ ulic pozostaje niezmienny od średniowiecza. Od wielu lat trwa odbudowa Starówki po zniszczeniach II wojny światowej.

W środę 3 września odbyliśmy rejs stateczkiem pasażerskim „Marina” z Elbląga do Krynicy Morskiej położonej na Mierzei Wiślanej, pomiędzy zatoką Gdańską a Zalewem Wiślanym. Podczas rejsu można było podziwiać niezwykłe widoki regionu z perspektywy wody. Trasa wiodła przez rzekę Elbląg i Zalew Wiślany. Przewodnik przybliżył nam historię regionu i najciekawsze miejsca na trasie. Krynica Morska jest jednym z najmniejszych miast w Polsce. Mieszka tutaj ok. 2 tysiące mieszkańców. W Krynicy znajduje się port morski i 4 przystanie morskie. Statki żeglugi przybrzeżnej łączą ją z Elblągiem, Tolkmickiem i Fromborkiem. Jako kurort nadmorski przyciąga turystów, oferując im piękne plaże z możliwością kąpieli. Turyści mają do dyspozycji hotele, pensjonaty, ośrodki wczasowe i pola biwakowe oraz sporo punktów gastronomicznych. Główna ulica Krynicy nazywa się ulicą Teleekspresu od nazwy popularnego programu telewizyjnego. Na wschodnim krańcu miasta wznosi się latarnia morska o wysokości 26,5 m. Romantyczne pary chętnie siadają na Ławeczce Zakochanych, aby w pięknym otoczeniu przyrody zrobić sobie fotkę. Ławeczka znajduje się na promenadzie nadmorskiej pomiędzy Bulwarem Słonecznym a portem rybackim i bez wątpienia sprzyja romantycznym spotkaniom. Turystów przyciągają także dziki, które zamieszkują okoliczne lasy i często odwiedzają miasto. Przy Informacji Turystycznej znajduje się pomnik lochy z warchlakami. Przyciąga chętnych, którzy chcą upamiętnić swoją wizytę w Krynicy w ten wyjątkowy i bezpieczny sposób. My także nasz pobyt w Krynicy uwieczniliśmy na pamiątkowym zdjęciu ze stadem dzików w tle. Następną atrakcją tego dnia był kanał powstały w wyniku przekopu Mierzei Wiślanej, łączący Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską. Zatrzymaliśmy się na parkingu przy centralnym punkcie widokowym z widokiem na zalew Wiślany i Bałtyk oraz port morski Nowy Świat. Podziwialiśmy monumentalne rozwiązania inżynieryjne oraz malownicze widoki okolicy. Na Mierzei Wiślanej, oprócz Krynicy Morskiej znajduje się wiele miejscowości wypoczynkowych, a najważniejsze z nich to: leżące przy ujściu Wisły Mikoszewo, słynący z poławiania bursztynu Jantar, Stegna z zabytkowym kościołem Najświętszego Serca Pana Jezusa, spokojne Sztutowo, Kąty Rybackie z portem i Ławeczką Rybaka, Skowronki i Piaski. Ta ostatnia miejscowość jest najbardziej wysunięta na wschód na polskiej części mierzei, blisko z granicy z Rosją. Komunikacja na Mierzei Wiślanej jest dobrze rozwinięta, kursują tutaj autobusy, Żuławska Kolej dojazdowa, meleksy, taksówki oraz tramwaje wodne i statki pasażerskie. Przy ujściu Wisły do Bałtyku można zobaczyć wylegujące się na piaszczystych łachach foki. W Sztutowie zwiedziliśmy niemiecki obóz koncentracyjny KL Stutthof z czasów II wojny światowej, który działał w latach 1939 – 1945 na obszarze 120 ha. Zginęło w nim ponad 65 tys. osób. Zachowały się tutaj drewniane baraki, komora gazowa, krematorium oraz fragmenty ogrodzenia z drutu kolczastego i wież strażniczych. Muzeum otworzono na niewielkiej części terenu byłego obozu. W dawnym budynku komendantury obozu prezentowane są filmy o historii obozu. Na dzisiejszym parkingu w czasie wojny znajdował się obozowy plac apelowy. Na zakończenie dnia zatrzymaliśmy się w Żelichowie na Żuławach w Gospodzie „Mały Holender”. To oryginalny drewniany dom podcieniowy z 300-letnią historią. W 2003 roku rodzina Opitzów zakupiła go w niedalekich Jelonkach i przeniosła do Żelichowa w zakole rzeki Tugi, obok kościoła św. Mikołaja i XVII-wiecznego cmentarza, w którym chowano ewangelików i mennonitów. Nadano mu nazwę Gospoda „Mały Holender” od karczmy, która działała na tym terenie w średniowieczu. Gospoda oferuje potrawy regionalnej żuławskiej kuchni, dbając o jej autentyczny smak.

Czwarty dzień wycieczki był bardzo intensywny. W Oliwie, która jest dzielnicą Gdańska, zwiedziliśmy ceglaną katedrę, wpisaną na listę Pomników Historii. Jest to najdłuższa świątynia w Polsce, liczy 107 metrów długości. Bogatą Archikatedrę Oliwską zdobią m.in. 22 ołtarze boczne, jednak najcenniejszym zabytkiem są XVIII-wieczne organy, wyposażone w 8000 piszczałek. Wysłuchaliśmy koncertu organowego, w czasie którego poruszały się wszystkie ruchome elementy instrumentu. Organista zagrał najpiękniejsze utwory Jana Sebastiana Bacha, Franza Schuberta, Marc – Antoine Charppentiera i Ennio Morriccone. Prezentacja trwała około 30 minut. W Sopocie odbyliśmy spacer po najdłuższym w Europie molo (511,5 m długości), będącym wizytówką miasta i słynnym Monciaku, czyli ul. Bohaterów Monte Cassino. Obowiązkowym punktem był Krzywy Domek zlokalizowany w samym sercu Monciaka. Był także czas na zrobienie zakupów i wypicie kawy. Po zwiedzeniu Westerplatte popłynęliśmy statkiem Żeglugi Gdańskiej do Gdańska. Statek opuściliśmy przy Długim Pobrzeżu nieopodal zabytkowego Żurawia z XV w. Dawniej służył do rozładowywania transportowanych towarów statkami, a w tej chwili w jego wnętrzu znajduje się Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku. Żuraw jest jedynym tego typu zabytkiem w Europie. Wędrówka piesza zaczęła się przy Bramie Zielonej od strony Motławy, potem Długim Targiem, który z ul. Długą tworzy tzw. Szlak Królewski. Długi Targ to reprezentacyjny plac w Śródmieściu i jedno z najpiękniejszych miejsc w mieście. Jest dostępny tylko do ruchu pieszego.

Ostatni dzień wycieczki przeznaczyliśmy na zwiedzanie zamku wielkich mistrzów Zakonu Krzyżackiego w Malborku. Malowniczo położony nad rzeką Nogat i otoczony murami obronnymi, ufortyfikowany zamek był budowany od lat 80. XIII w. do połowy XV w. Był najpotężniejszą twierdzą średniowiecznej Europy i przez 150 lat stolicą państwa krzyżackiego. Zajmuje powierzchnię 21 ha i w tej chwili jest zaliczany do największych gotyckich zespołów zamkowych na świecie. W 1997 r. został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Na zwiedzanie wybraliśmy 3,5-godzinną trasę historyczną, która pozwoliła nam na poznanie historii zamku, architektury obiektu i życia codziennego mieszkańców zamku. Zwiedziliśmy dziedzińce, krużganki i zabytkowe komnaty, wielki refektarz z kuchnią, letni refektarz, kapitularz, kancelarię, odbudowany po zniszczeniach wojennych kościół NMP i wystawy muzealne wraz z bogatą kolekcją bursztynu. Wycieczka była pełna wrażeń i pięknych widoków i łączyła relaks z edukacją krajoznawczą. Wycieczka odbyła się dzięki finansowemu wsparciu Starostwa Powiatowego w Poznaniu.

Maria i Jan Błaszczak

Rejs stateczkiem pasażerskim „Marina” z Elbląga do Krynicy Morskiej fot. Zb ULTW