XVII-wieczny dwór znika z Wielogłów. Kawałek po kawałku trafi do Nowego Sącza

Jedna z ciekawszych operacji konserwatorskich ostatnich lat na Sądecczyźnie nabiera tempa. XVII-wieczny drewniany dwór z Wielogłów został już rozebrany, a jego historyczne elementy są przygotowywane do transportu do Sądeckiego Parku Etnograficznego w Nowym Sączu. Tam zabytek zostanie odbudowany i otrzyma drugie życie. jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem, zwiedzający zobaczą go w nowej lokalizacji w 2028 roku.

Przenosiny zabytkowego dworu to przedsięwzięcie wymagające nie tylko ogromnej precyzji, ale również dokładnej oceny stanu każdego z zachowanych elementów. Budynku nie można było po prostu przewieźć w całości. Został rozebrany, a teraz trwa przygotowywanie materiału, który będzie można ponownie wykorzystać podczas jego rekonstrukcji.

Z Wielogłów prosto do sądeckiego skansenu

Dwór zostanie odbudowany w pobliżu wejścia do Sądeckiego Parku Etnograficznego od strony ul. Wieniawy-Długoszowskiego. To pierwsza od wielu lat operacja przenoszenia do nowosądeckiego skansenu zabytku o takiej skali.

Muzeum Ziemi Sądeckiej kupiło dwór od prywatnego właściciela w 2024 roku. w tej chwili wszystkie elementy pochodzące z rozbiórki znajdują się w magazynie firmy prowadzącej prace konserwatorskie. Każdy z nich musi zostać oceniony pod kątem możliwości ponownego wykorzystania.

Samo przewożenie zachowanych części do Nowego Sącza może potrwać choćby kilka miesięcy.

Nie wszystko uda się uratować

Nie wszystkie elementy XVII-wiecznej konstrukcji przetrwały próbę czasu w stanie pozwalającym na ich ponowne zastosowanie. Najbardziej zniszczone fragmenty będą musiały zostać zastąpione nowymi, wykonanymi tak, aby możliwe było odtworzenie historycznej formy obiektu.

– Wykonane zostało podpiwniczenie razem z okładziną historyczną, czyli okładziną fundamentalną piwnic, które w tej chwili są wznoszone. Selekcja materiałów została dokonana i w tej chwili będzie przygotowany materiał do wykorzystania wtórnego, czyli rekonstrukcji historycznej uzupełnień dworu z Wielogłów w skansenie – informuje Robert Ślusarek, dyrektor Muzeum Ziemi Sądeckiej.

Równocześnie prowadzone są roboty na terenie samego skansenu. Przygotowywane jest miejsce, w którym ostatecznie stanie zrekonstruowany budynek.

Historia sięga XVII wieku

Dwór w Wielogłowach został wzniesiony w XVII wieku z drewna modrzewiowego. Jego historia obejmuje kilka stuleci i wielu właścicieli.

Pod koniec lat 50. XX wieku obiekt przeszedł na własność Karmelitanek Dzieciątka Jezus, które urządziły w nim klasztor. Funkcję tę pełnił przez kolejne dziesięciolecia. Po wybudowaniu w 2005 roku nowego budynku dwór został sprzedany prywatnemu właścicielowi.

Niemal dwie dekady później obiekt kupiło Muzeum Ziemi Sądeckiej, dzięki czemu rozpoczął się proces jego zabezpieczenia i przeniesienia do skansenu.

Zwiedzający wejdą do dworu w 2028 roku

Prace mają zakończyć się tak, aby zrekonstruowany dwór mógł zostać udostępniony zwiedzającym w 2028 roku. Tym samym kolejny autentyczny zabytek Sądecczyzny znajdzie stałe miejsce w Sądeckim Parku Etnograficznym.

Przeniesienie dworu jest częścią znacznie większego projektu. Łączna wartość przedsięwzięcia, w ramach którego realizowane są prace, przekracza 47 mln zł.

Po zakończeniu rekonstrukcji budynek nie tylko odzyska dawną formę, ale stanie się kolejnym ważnym elementem skansenu dokumentującym historię, architekturę i dziedzictwo Sądecczyzny.