Zabytkowe nagrobki kaliskich nekropolii czekają na ratunek. Przed nami 26. kwesta

Pęknięta płyta na grobie Berty Marczyńskiej wymaga pilnej konserwacji. Pomocy potrzebuje również ponadstuletni nagrobek na cmentarzu przy ul. Górnośląskiej. Na odnowienie obu pomników zostaną przeznaczone pieniądze z tegorocznej kwesty, która odbędzie się 1 listopada w Kaliszu. Organizatorzy szukają już wolontariuszy.

Kwestę na Ratowanie Zabytkowych Cmentarzy przy Rogatce po raz 26. organizuje kaliski oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego im. Stanisława Graevego, przy wsparciu Urzędu Miasta Kalisza. Przez poprzednie 25 lat do puszek trafiło łącznie ponad 281 tys. zł. Za te pieniądze odnawiano nagrobki i prowadzono prace na trzech zabytkowych nekropoliach: rzymskokatolickiej, ewangelickiej i prawosławnej.

W tym roku zbiórka odbędzie się w niedzielę, 1 listopada. Wolontariuszy będzie można spotkać na cmentarzu komunalnym przy ul. Poznańskiej w godz. 8.00–16.00 oraz na cmentarzu rzymskokatolickim przy ul. Górnośląskiej w godz. 8.00–12.00 i 13.15–16.00. Każdy kwestarz będzie miał oznakowaną puszkę i imienny identyfikator.

• Inaugurujemy 26. kwestę i możemy już pokazać efekty ubiegłorocznej zbiórki. Odnowiliśmy nagrobek Kolety z Ostrowickich Biernackiej i jej męża Rocha, weterana powstania styczniowego. Zgodnie z zaleceniami konserwatora odtworzono brakujący krzyż. Umieszczono na nim pasyjkę znalezioną na cmentarzu. Być może pochodziła właśnie z tego grobu, choć nie mamy pewności. Dla osób zajmujących się ochroną zabytków zakończenie takich prac to duża euforia – mówi Jarosław Dolat, przewodniczący Komisji ds. Opieki nad Zabytkami przy kaliskim oddziale PTTK.

Na fot. Jarosław Dolat

Tegoroczna zbiórka pomoże uratować dwa kolejne obiekty. Na nagrobku Franciszki ze Smoleńskich Mariańskiej zabezpieczenia wymaga porcelanowa fotografia, która grozi odpadnięciem i stłuczeniem. Przedstawia kobietę w koronkowym czepcu. Przypuszczenia są takie, iż mogła być związana z dawną wsią Dobrzec. Drugi obiekt to neoromantyczna stela Berty Marczyńskiej z cmentarza ewangelicko-augsburskiego. Podczas wichury spadająca gałąź rozbiła ją na trzy części. Płyta jest w tej chwili przechowywana w kaplicy Repphanów. Konserwator podejmie się jej scalenia, aby mogła wrócić na swoje miejsce.

Ponad 281 tysięcy złotych przez 25 lat

Pierwsza kwesta, przeprowadzona w 2001 roku, przyniosła nieco ponad 4,1 tys. zł. W 2025 roku zebrano już ponad 26,5 tys. zł — najwięcej w dotychczasowej historii zbiórek. Łączna kwota za lata 2001–2025 wyniosła 281 498,28 zł.

Dzięki datkom wykonano prace m.in. przy nagrobkach historyka Adama Chodyńskiego, regionalistki i Honorowej Obywatelki Miasta Kalisza Haliny Sutarzewicz oraz powstańców styczniowych Henryka Mikołaja Milera i Rocha Biernackiego.

Na cmentarzu ewangelickim odnawiano m.in. grobowiec rodzin Thanów i Hintzów. Spoczywa w nim Fryderyk Hintz, producent fortepianów, u którego praktykował Gustaw Arnold Fibiger, późniejszy założyciel kaliskiej fabryki fortepianów i pianin. Na nekropolii prawosławnej przeprowadzono natomiast prace przy grobowcu rodzin Katasanowów, Myszkiewiczów i Grabowskich oraz nagrobkach córek gubernatora Michała Daragana i dwunastoletniej Kati Szabielskiej.

Można zostać wolontariuszem lub wpłacić datek

Osoby, które chcą kwestować 1 listopada, mogą zgłaszać się do biura kaliskiego oddziału PTTK przy ul. Targowej 2, od poniedziałku do piątku w godz. 8.00–15.00. Zapisy prowadzone są również telefonicznie pod numerem 509 360 171.

Zbiórkę można wesprzeć także przelewem na konto PTTK Oddział w Kaliszu:

33 1090 1128 0000 0000 1201 5712

W tytule wpłaty należy wpisać: „darowizna – na zabytki cmentarne”.

PZA