Zaczęło się. Banki masowo blokują dostęp do kont. Miliony Polaków ma kilka czasu

W 2026 roku wygasa ważność milionów polskich dokumentów. Banki rozpoczęły masową weryfikację danych klientów i wzywają do aktualizacji. Brak reakcji może oznaczać problemy z dostępem do własnych pieniędzy. Sprawdzamy, kogo to dotyczy i co trzeba zrobić.

Fot. Shutterstock / Warszawa w Pigułce

Skala wymiany dokumentów bez precedensu

Rok 2026 to szczyt fali wymiany dowodów osobistych w Polsce. W 2016 roku trwała masowa wymiana starych, zielonych książeczek na plastikowe dokumenty. Standardowy okres ważności wynosi 10 lat, więc teraz ta fala wraca. Według szacunków, dotyczy to kilku milionów Polaków.

Problem polega na tym, iż wiele osób nie pamięta dokładnej daty ważności swojego dowodu. Dokument można sprawdzić w aplikacji mObywatel lub na plastikowym dowodzie – data znajduje się w prawym dolnym rogu. jeżeli dowód wygasa w 2026 roku, warto działać już teraz, ponieważ urzędy gmin mogą być oblegane, a czas oczekiwania na nowy dokument wydłuży się.

Co tracisz wraz z nieważnym dowodem

Nieważny dowód osobisty to nie tylko problem przy kontroli drogowej czy na lotnisku. W praktyce oznacza również utratę ważności mDowodu w aplikacji mObywatel. Mimo iż w Polsce aplikacja jest pełnoprawnym dokumentem tożsamości, działa wyłącznie wtedy, gdy fizyczny dowód jest ważny. Po jego wygaśnięciu również wersja cyfrowa przestaje być legalna.

Największe problemy mogą jednak pojawić się w relacjach z bankami. Instytucje finansowe są prawnie zobowiązane do weryfikacji tożsamości klientów w ramach procedur KYC (Know Your Customer). jeżeli w systemie bankowym figuruje nieważny numer dowodu, konto może zostać tymczasowo zablokowane do czasu aktualizacji danych.

Banki wzywają do aktualizacji danych

Równolegle do fali wygasających dowodów, banki prowadzą w 2026 roku masową akcję weryfikacyjną kont. Dotyczy to przede wszystkim rachunków, na których od dłuższego czasu nie było aktywności. Zgodnie z prawem bankowym, po 10 latach braku operacji na koncie umowa wygasa, a bank musi ustalić los dysponenta środków.

Statystyki pokazują, iż przeciętny Polak posiada więcej niż jedno konto bankowe. Zmiana pracy, przeprowadzka czy otwarcie rachunku dla promocji sprawiają, iż o starych relacjach z bankiem gwałtownie zapominamy. Bank jednak nie może po prostu przejąć środków – musi podjąć próbę kontaktu z właścicielem.

Dlatego w 2026 roku klienci mogą spodziewać się telefonów lub wiadomości z banków z prośbą o potwierdzenie danych. To nie jest próba wyłudzenia – to realizacja obowiązku prawnego. Wystarczy jedna operacja na koncie, choćby symboliczny przelew, by przerwać 10-letni termin i uchronić rachunek przed zamknięciem.

Procedura weryfikacji w liczbach

Gdy bank nie może skontaktować się z właścicielem rachunku, uruchamia się określona procedura. jeżeli okaże się, iż właściciel konta zmarł, a przez lata nikt nie zgłosił się po środki, pieniądze trafiają do gminy ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego lub do Skarbu Państwa. W 2026 roku samorządy, poszukując dodatkowych źródeł finansowania, szczególnie uważnie monitorują ten proces.

Odzyskanie środków po ich przekazaniu wymaga długotrwałego postępowania sądowego, które często nie jest opłacalne przy mniejszych kwotach. Dlatego reakcja na wezwanie banku jest kluczowa.

Co to oznacza dla czytelnika?

Pierwszym krokiem jest sprawdzenie daty ważności dowodu osobistego. jeżeli wygasa w 2026 roku, należy już teraz udać się do urzędu gminy i złożyć wniosek o nowy dokument. Wymiana trwa standardowo od kilku dni do 2 tygodni, ale przy obecnym obciążeniu urzędów może potrwać dłużej.

Natychmiast po odebraniu nowego dowodu trzeba zaktualizować dane w banku. Większość aplikacji bankowych pozwala na przesłanie zdjęcia nowego dokumentu online. Wystarczy zalogować się do bankowości elektronicznej, znaleźć sekcję „Moje dane” lub „Ustawienia” i przesłać skan lub zdjęcie nowego dowodu. Niektóre banki wymagają wizyty w oddziale, ale to rzadkość.

Warto również sprawdzić, czy nie posiadamy zapomnianych kont bankowych. Można to zrobić, składając wniosek do Biura Informacji Kredytowej (BIK) o raport zawierający listę wszystkich rachunków. Po zidentyfikowaniu nieużywanych kont należy formalnie je zamknąć – samo odinstalowanie aplikacji bankowej tego nie robi.

Jeśli bank zadzwoni lub wyśle wiadomość z prośbą o weryfikację danych, należy na to odpowiedzieć. Ignorowanie takich wezwań może skończyć się zablokowaniem dostępu do środków lub automatycznym zamknięciem rachunku po upływie 30 dni.

W przypadku kont zmarłych członków rodziny warto rozważyć złożenie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci. To prosta instrukcja dla banku, komu wypłacić środki po zgonie właściciela z pominięciem drogi spadkowej. Dzięki temu bliscy unikną długotrwałych procedur sądowych i gwałtownie dostaną dostęp do gotówki.

Rok masowej weryfikacji

Rok 2026 to połączenie dwóch procesów: masowej wymiany dowodów osobistych i wzmożonej weryfikacji kont bankowych. Oba zjawiska mają konkretne podstawy prawne i nie są próbą nadmiernej kontroli, ale realizacją obowiązków wynikających z prawa bankowego i regulacji dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy.

Kluczem do uniknięcia problemów jest proaktywność. Sprawdzenie daty ważności dowodu, wymiana go we właściwym czasie i aktualizacja danych w banku to działania, które zajmą maksymalnie kilka godzin, a uchronią przed wielotygodniowymi problemami z dostępem do własnych środków.