Zakończyły się prace remontowo-konserwatorskie

Zdjęcie: Fragment remontowanych organ

Zakończyły się prace remontowo-konserwatorskie przy zabytkowych organach piszczałkowych znajdujących się w kościele parafialnym pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Topoli. Instrument, który przez wiele lat, ze względu na bardzo zły stan techniczny, pozostawał wyłączony z użytku, dziś ponownie może rozbrzmiewać, przywracając świątyni wyjątkową oprawę muzyczną.

Realizacja tego przedsięwzięcia była możliwa dzięki pozyskanemu przez Gminę Skalbmierz dofinansowaniu z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków.

Organy pochodzą z XIX wieku i stanowią cenny przykład dawnego budownictwa organowego. W 1974 roku zostały przeniesione do Topoli z Zalesia Śląskiego. Instrument wyposażony jest w 11 głosów, a jego mechanizm opiera się na trakturze tonowej i rejestrowej o charakterze mechanicznym. Wiatrownice wykonano w systemie klapowo-zasuwowym, natomiast wentylator oraz miech magazynowy z napędem elektrycznym umieszczono na strychu kościoła. Kontuar został wbudowany w boczną część szafy organowej.

Przed rozpoczęciem prac stan organów był bardzo poważny. Wnętrze instrumentu było silnie zakurzone, a elementy drewniane pokrywała kryjąca, popielata farba, utrudniająca ocenę ich rzeczywistego stanu. Oprócz śladów dawnych uszkodzeń spowodowanych przez owady, zauważono także aktywne ogniska żerowania robaków.

Dodatkowo w konstrukcji znajdowały się przypadkowe, nieoryginalne elementy drewniane, takie jak stemple budowlane. Nieprawidłowe umiejscowienie wentylatora w wieży kościelnej negatywnie wpływało na działanie instrumentu. Miech był pozbawiony oskórowania, a klawiatura nosiła wyraźne ślady zużycia.

Zakres prac obejmował kompleksowe usunięcie usterek, oczyszczenie i zabezpieczenie elementów konstrukcyjnych, eliminację czynników destrukcyjnych, a także regulację mechanizmów i strojenie instrumentu. Głównym celem było nie tylko przywrócenie pełnej funkcjonalności organów, ale również zachowanie ich historycznego charakteru i walorów estetycznych.

Prace realizowano zgodnie z wytycznymi Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach oraz zatwierdzonym programem konserwatorskim. Wykonawcą była firma "Naprawa i strojenie organów Sławomir Piotrowski" z Modlnicy.

Koszt inwestycji wyniósł 408 163 zł brutto, z czego aż 400 000 zł stanowiło dofinansowanie z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków.

Drewniany kościół w Topoli ma również niezwykle ciekawą historię. Został zrekonstruowany w latach 1973-1974 po przeniesieniu go z Kazimierzy Małej, gdzie pierwotnie wzniesiono go w latach 1839-1840. Świątynię poświęcił 11 sierpnia 1974 roku biskup Edward Materski. W 1975 roku powołano tu rektorat, a samodzielną parafię erygowano 28 grudnia 1981 roku decyzją biskupa Stanisława Szymeckiego, wydzielając ją z parafii w Skalbmierzu.

Warto podkreślić, iż odnowienie organów w Topoli to tylko część szerszego programu ochrony dziedzictwa kulturowego regionu. W ramach tego samego dofinansowania przeprowadzono również prace przy elewacji zabytkowego kościoła parafialnego w Skalbmierzu oraz kompleksowy remont posadzki w kościele w Małoszowie.

*Wszystkie zdjęcie zamieszczone poniżej przedstawiają elementy organów już po przeprowadzonych pracach remontowo-konserwatorskich.

 Galeria zdjęć>>>