Zakręcasz kaloryfery na zero w bloku? Spółdzielnia może naliczyć dopłatę. Jeden szczegół decyduje o rachunku

52 minut temu

Wielu mieszkańców bloków próbuje ograniczyć rachunki za ogrzewanie, zakręcając kaloryfery na najniższe ustawienie. Niektórzy wyłączają grzejniki w całym mieszkaniu, licząc na wysoką nadpłatę po zakończeniu sezonu. Tymczasem przepisy przewidują minimalny koszt ogrzewania, a spółdzielnie i wspólnoty stosują własne regulaminy rozliczeń. choćby jeżeli podzielniki wskazują bardzo niewielkie zużycie, mieszkaniec może zostać obciążony kosztami. W określonych sytuacjach końcowe rozliczenie może przynieść nieoczekiwaną dopłatę.

Fot. Pixabay

Sezon grzewczy oznacza dla mieszkańców Warszawy i innych polskich miast kolejne wydatki. Właściciele i lokatorzy mieszkań szukają sposobów na ograniczenie kosztów, a jednym z najprostszych wydaje się przykręcenie grzejników. Szczególnie często robią to osoby, które większość dnia spędzają poza domem, wyjeżdżają na kilka tygodni albo korzystają z mieszkań tylko okazjonalnie. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy całkowite wyłączenie ogrzewania prowadzi do znacznego wychłodzenia lokalu, a rozliczenie kosztów odbywa się na podstawie podzielników zamontowanych na kaloryferach.

Wbrew popularnemu przekonaniu brak wskazań podzielnika nie jest równoznaczny z brakiem kosztów ogrzewania. Budynek wielorodzinny funkcjonuje jako całość, a ciepło przenika między mieszkaniami, przez ściany, stropy i instalacje. Dlatego przepisy przewidują rozwiązania, które mają ograniczać sytuacje, w których jeden lokal pozostaje zimny, ale korzysta pośrednio z ogrzewania sąsiednich mieszkań.

Czy można całkowicie zakręcić grzejniki zimą? Przepisy przewidują ważne ograniczenia

Polskie przepisy nie ustanawiają powszechnej grzywny za samo ustawienie głowicy termostatycznej na zero. Nie oznacza to jednak, iż sposób korzystania z ogrzewania jest całkowicie obojętny dla zarządcy budynku. Znaczenie mają wymagania techniczne dotyczące instalacji, regulamin rozliczania kosztów ciepła oraz obowiązek korzystania z lokalu w sposób, który nie prowadzi do powstawania szkód.

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przewiduje, iż odpowiednie urządzenia regulujące dopływ ciepła powinny umożliwiać uzyskanie temperatury niższej od obliczeniowej, ale nie niższej niż 16 stopni Celsjusza w pomieszczeniach, dla których temperatura obliczeniowa wynosi co najmniej 20 stopni.

Ten przepis dotyczy wymagań technicznych dla urządzeń regulacyjnych. Nie należy interpretować go jako automatycznego mandatu dla mieszkańca za każdy przypadek spadku temperatury poniżej 16 stopni. W praktyce trzeba sprawdzić, jak rozwiązano regulację ogrzewania w konkretnym budynku i jakie obowiązki wynikają z obowiązujących dokumentów.

Jeżeli regulamin spółdzielni określa zasady korzystania z instalacji, nie powinny być one sprzeczne z przepisami wyższego rzędu. Zarządca nie może dowolnie ustanawiać sankcji tylko dlatego, iż mieszkaniec próbuje ograniczyć zużycie energii.

20 stopni w pokoju, 24 w łazience. Te wartości mają znaczenie prawne

W przepisach techniczno-budowlanych określono temperatury obliczeniowe dla różnych rodzajów pomieszczeń. Dla pokoi mieszkalnych, przedpokojów i kuchni wyposażonych w kuchenki gazowe lub elektryczne przyjmuje się zasadniczo 20 stopni Celsjusza. Dla łazienek przewidziano temperaturę obliczeniową 24 stopni Celsjusza.

Wartości te są wykorzystywane między innymi przy projektowaniu instalacji grzewczych i ustalaniu parametrów technicznych budynku. Nie oznacza to, iż mieszkaniec ma obowiązek przez całą dobę utrzymywać dokładnie 20 stopni w pokoju i 24 stopnie w łazience. Przepisy dopuszczają regulowanie temperatury, a rzeczywiste zapotrzebowanie na ogrzewanie może zależeć od sposobu użytkowania lokalu.

Problem powstaje wtedy, gdy ograniczenie ogrzewania prowadzi do długotrwałego i nadmiernego wychłodzenia mieszkania. W takich warunkach może zwiększyć się ryzyko kondensacji pary wodnej, zawilgocenia przegród i rozwoju pleśni. W skrajnych przypadkach mogą również wystąpić problemy z instalacjami znajdującymi się w nieogrzewanych częściach lokalu.

Dlatego podczas dłuższego wyjazdu rozsądniejszym rozwiązaniem jest kontrolowane obniżenie temperatury, zamiast bezwarunkowego zamykania wszystkich grzejników. Konkretne ustawienie powinno uwzględniać warunki w mieszkaniu, jego izolację, wentylację oraz rodzaj instalacji grzewczej.

Podzielnik pokazuje zero, a spółdzielnia nalicza pieniądze. Dlaczego?

Najważniejsze znaczenie ma tutaj rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2021 roku, regulujące między innymi wybór metody rozliczania kosztów ogrzewania w budynkach wielolokalowych. Przepisy przewidują określanie minimalnego i maksymalnego kosztu zmiennego zakupu ciepła w przypadku stosowania metody wykorzystującej wskazania podzielników.

Zgodnie z paragrafem 8 rozporządzenia minimalny koszt zmienny wylicza się jako wartość ciepła potrzebnego do ogrzania lokalu w sposób pozwalający na utrzymanie wymaganych temperatur obliczeniowych. Oznacza to, iż rozliczenie nie może sprowadzać się wyłącznie do prostego przemnożenia liczby jednostek z podzielnika przez dowolnie ustaloną stawkę.

Właściciel lub zarządca budynku powinien uwzględnić zasady wynikające z przepisów i warunki techniczne konkretnej nieruchomości. To szczególnie ważne w blokach, w których część mieszkań intensywnie korzysta z ogrzewania, podczas gdy inne lokale utrzymują bardzo niskie nastawy grzejników.

Nawet o ile mieszkaniec przez większość sezonu nie odkręca kaloryferów, przez cały czas może korzystać z ciepła przenikającego przez przegrody budowlane oraz instalacje. Nie jest to odrębna usługa, za którą automatycznie wystawia się dodatkowy rachunek, ale jeden z powodów, dla których sposób rozliczania ogrzewania w budynkach wielorodzinnych jest bardziej skomplikowany niż odczyt pojedynczego urządzenia.

To nie licznik ciepła. Podzielniki działają inaczej, niż myśli wielu mieszkańców

Główny Urząd Miar wyjaśnia, iż podzielniki kosztów ogrzewania nie są przyrządami pomiarowymi w rozumieniu Prawa o miarach. Nie mierzą bezpośrednio ilości energii cieplnej zużytej w mieszkaniu w gigadżulach lub kilowatogodzinach. Ich wskazania służą do podziału kosztów ogrzewania pomiędzy poszczególne lokale.

W przypadku elektronicznych podzielników odczyt zależy między innymi od temperatury powierzchni grzejnika oraz czasu jego pracy. Uzyskane jednostki są następnie wykorzystywane w przyjętym systemie rozliczeń, który może uwzględniać także parametry grzejnika, jego moc oraz współczynniki stosowane w budynku.

Ma to szczególne znaczenie w mieszkaniach położonych na parterze, ostatnim piętrze albo przy zewnętrznych ścianach budynku. Takie lokale mogą mieć inne zapotrzebowanie na ciepło niż mieszkania otoczone ogrzewanymi pomieszczeniami. Przepisy nakazują uwzględnianie współczynników wyrównawczych wynikających z położenia lokalu w bryle budynku.

Dlatego dwa mieszkania o tej samej powierzchni i podobnych wskazaniach podzielników nie zawsze otrzymają identyczne rozliczenie. Różnice mogą wynikać z przyjętej metody, współczynników oraz rzeczywistych kosztów ogrzewania całego budynku.

Spółdzielnia może naliczyć dopłatę choćby przy zakręconych kaloryferach

Rozliczenie ogrzewania w bloku nie musi polegać wyłącznie na opłacie za jednostki zarejestrowane przez podzielniki. W wielu budynkach całkowity koszt dzieli się na część stałą i zmienną. Część stała może obejmować wydatki związane z zapewnieniem dostawy ciepła oraz koszty rozliczane według powierzchni lokali. Część zmienna jest dzielona zgodnie z przyjętą metodą, która może opierać się na wskazaniach podzielników.

Jeżeli mieszkaniec zakręci wszystkie kaloryfery, może ograniczyć udział kosztów przypadających na jego lokal, ale nie oznacza to automatycznego wyzerowania opłat. przez cały czas może być zobowiązany do pokrywania kosztów stałych, a we właściwym systemie rozliczeń także minimalnego kosztu zmiennego.

To właśnie dlatego osoba, która przez cały sezon wpłacała niskie zaliczki i niemal nie korzystała z grzejników, może otrzymać rozliczenie z dopłatą. Ostateczna kwota zależy od kosztów poniesionych przez budynek, wysokości zaliczek i prawidłowo zastosowanej metody rozliczania.

Nie należy jednak utożsamiać takiej dopłaty z karą. o ile kwota wynika z prawidłowo ustalonych kosztów ogrzewania, stanowi element rozliczenia. Kara lub odrębna sankcja wymagałaby własnej podstawy prawnej albo odpowiedniego uzasadnienia wynikającego z przepisów i stosunku prawnego łączącego strony.

Nie każda spółdzielnia może dowolnie ustalić minimalną opłatę

W niektórych regulaminach spotyka się minimalne progi rozliczenia kosztów ogrzewania, przedstawiane jako procent kosztów zmiennych. Nie oznacza to jednak, iż w całej Polsce obowiązuje identyczna stawka minimalna wynosząca na przykład 15 lub 20 procent.

Rozporządzenie z 7 grudnia 2021 roku nie ustanawia jednego, ogólnopolskiego procentowego minimum. Wskazuje sposób wyznaczania minimalnego kosztu zmiennego w odniesieniu do ilości ciepła potrzebnej do ogrzania konkretnego lokalu zgodnie z wymaganymi parametrami.

Oznacza to, iż mieszkaniec, który otrzymał rozliczenie z naliczonym minimum, powinien sprawdzić, skąd wzięła się zastosowana kwota. Szczególnie ważne jest ustalenie, czy wynika ona z obliczeń wymaganych przepisami, czy jedynie z uproszczonej wartości zapisanej w regulaminie.

Samo zamieszczenie określonej stawki w regulaminie nie przesądza jeszcze o jej zgodności z przepisami. Metoda rozliczania powinna mieć uzasadnienie techniczne i prawne oraz uwzględniać wymagania obowiązujące w budynku.

Regulamin spółdzielni może przewidywać dodatkowe zasady. Co z karami?

Prawo energetyczne zobowiązuje właściciela lub zarządcę budynku wielolokalowego do określenia metody rozliczania kosztów zakupu ciepła. W praktyce szczegółowe zasady są przedstawiane w regulaminach przyjmowanych przez spółdzielnie lub wspólnoty mieszkaniowe.

Dokumenty te mogą określać między innymi sposób podziału kosztów stałych i zmiennych, współczynniki wyrównawcze, zasady dokonywania odczytów, reklamacji, rozliczania lokali z uszkodzonymi urządzeniami oraz konsekwencje uniemożliwienia odczytu.

Nie oznacza to jednak, iż spółdzielnia może automatycznie nakładać dowolne kary pieniężne za niską temperaturę w mieszkaniu. Nie istnieje ogólnopolski taryfikator mandatów za zakręcenie kaloryferów. o ile zarządca żąda dodatkowej kwoty, powinien wskazać podstawę naliczenia i wyjaśnić, czy jest to koszt ogrzewania, opłata wynikająca z określonego sposobu rozliczenia, czy też odrębne roszczenie.

Inaczej należy oceniać sytuację, w której mieszkaniec doprowadził do uszkodzenia instalacji, celowo ingerował w urządzenia pomiarowe albo wyrządził szkodę. Wówczas mogą pojawić się podstawy do dochodzenia odpowiedzialności, ale każda taka sprawa wymaga oceny konkretnych okoliczności.

Wyłączone ogrzewanie może oznaczać problemy u sąsiadów

Mieszkania w budynku wielorodzinnym nie są całkowicie niezależne pod względem cieplnym. Ciepło przenika przez ściany i stropy, dlatego bardzo niska temperatura w jednym lokalu może zwiększać zapotrzebowanie na ogrzewanie w sąsiednich pomieszczeniach.

Przykładowo mieszkanie otoczone ogrzewanymi lokalami może utrzymywać względnie wysoką temperaturę choćby wtedy, gdy znajdujące się w nim grzejniki pozostają zakręcone. W takiej sytuacji część energii cieplnej dociera do niego pośrednio z sąsiednich mieszkań.

Właśnie dlatego rozliczanie kosztów według samych wskazań podzielników może prowadzić do nieproporcjonalnego obciążenia części użytkowników. Przepisy dotyczące minimalnych kosztów zmiennych mają przeciwdziałać takim sytuacjom, a jednocześnie zachęcać do racjonalnego gospodarowania energią.

Wychłodzone mieszkanie może również wpływać na stan techniczny budynku. o ile utrzymuje się w nim duża wilgotność, istnieje ryzyko wykraplania pary wodnej na chłodnych powierzchniach. Długotrwałe zawilgocenie może prowadzić do powstawania pleśni, a usunięcie skutków zaniedbań bywa kosztowne.

Na parterze i ostatnim piętrze rachunek może wyglądać inaczej

Położenie mieszkania ma istotny wpływ na zapotrzebowanie na energię cieplną. Lokale usytuowane na skraju budynku, na ostatnich piętrach lub bezpośrednio nad nieogrzewanymi pomieszczeniami mogą tracić więcej ciepła niż mieszkania znajdujące się w środkowej części bryły.

Z tego powodu przepisy przewidują stosowanie współczynników wyrównawczych uwzględniających położenie lokali. Ich celem jest ograniczenie sytuacji, w której mieszkańcy gorzej usytuowanych mieszkań ponoszą nieproporcjonalnie duże koszty wynikające z adekwatności konstrukcyjnych budynku.

Jeżeli otrzymujesz wyjątkowo wysokie rozliczenie, a mieszkasz na parterze, pod dachem albo w narożnym lokalu, warto sprawdzić, jakie współczynniki zastosowano i czy odpowiadają one położeniu mieszkania. Nie oznacza to automatycznego prawa do konkretnej wysokości obniżki, ale stanowi istotny element weryfikacji rozliczenia.

Masz ogromną dopłatę za ogrzewanie? Możesz zakwestionować rozliczenie

Właściciel lub użytkownik lokalu nie musi ograniczać się do przyjęcia kwoty wskazanej na rocznym rozliczeniu bez sprawdzenia jej podstaw. Warto zażądać regulaminu rozliczania kosztów ciepła oraz szczegółowego wyjaśnienia sposobu ustalenia należności za konkretny lokal.

W dokumentach powinno być możliwe ustalenie, jaka część należności wynika z kosztów stałych, a jaka ze zmiennych, jakie zastosowano współczynniki, jak odczytano urządzenia i w jaki sposób obliczono ewentualny koszt minimalny lub maksymalny.

Jeżeli zarządca powołuje się na minimalny koszt ogrzewania, warto poprosić o wskazanie sposobu jego wyznaczenia w świetle paragrafu 8 rozporządzenia z 7 grudnia 2021 roku. Sama informacja, iż taki zapis znajduje się w regulaminie, może nie wystarczyć do pełnej oceny poprawności rozliczenia.

Reklamację najlepiej złożyć pisemnie, zachowując potwierdzenie jej doręczenia. Należy również sprawdzić termin przewidziany w regulaminie. Samo zgłoszenie zastrzeżeń nie musi automatycznie zawieszać obowiązku regulowania należności, dlatego w przypadku sporu warto ustalić dalszą procedurę.

Co to oznacza dla Ciebie? Sprawdź pięć rzeczy przed końcem sezonu grzewczego

Jeżeli mieszkasz w bloku z podzielnikami, zacznij od uzyskania aktualnego regulaminu rozliczania kosztów centralnego ogrzewania. To dokument, który pozwala ustalić, jak w danym budynku dzielone są wydatki na ciepło. Sprawdź szczególnie rozdział dotyczący minimalnych kosztów zmiennych, zasad odczytu podzielników oraz współczynników wyrównawczych.

Następnie porównaj ostatnie rozliczenie z wysokością wpłacanych zaliczek. Dopłata nie zawsze oznacza wzrost zużycia energii. Może wynikać również z różnicy pomiędzy rzeczywistymi kosztami ogrzewania budynku a zaliczkami pobieranymi przez spółdzielnię w ciągu roku.

Nie zakręcaj automatycznie wszystkich grzejników na najniższe ustawienie podczas dłuższego wyjazdu. Lepiej zapewnić temperaturę odpowiednią do warunków w mieszkaniu, aby ograniczyć ryzyko zawilgocenia i wychłodzenia przegród. Szczególnie ostrożnie należy postępować w lokalach narożnych, na ostatnich piętrach oraz w mieszkaniach, w których wcześniej występowały problemy z wilgocią.

Sprawdź także, czy podzielniki działają prawidłowo i czy administracja ma możliwość ich odczytu. Nie ingeruj samodzielnie w urządzenia, plomby i elementy instalacji. o ile podejrzewasz usterkę, zgłoś ją pisemnie zarządcy, aby pozostał ślad potwierdzający datę powiadomienia.

Na koniec zwróć uwagę na rozliczenie kosztów stałych i zmiennych. choćby o ile grzejniki przez dłuższy czas pozostawały chłodne, rachunek może obejmować opłaty związane z funkcjonowaniem instalacji i utrzymaniem gotowości do dostarczania ciepła. o ile pojawia się dodatkowa kwota określona jako kara, dopłata minimalna albo rozliczenie zastępcze, zażądaj wskazania jej podstawy i sposobu obliczenia.

Mieszkańcy Warszawy i Mazowsza powinni zwrócić uwagę na regulaminy spółdzielni

W Warszawie wiele mieszkań znajduje się w budynkach zarządzanych przez duże spółdzielnie i wspólnoty. Poszczególne nieruchomości mogą korzystać z różnych metod rozliczania ogrzewania, a choćby w obrębie jednej spółdzielni zasady mogą zależeć od charakterystyki konkretnego budynku.

Nie należy więc zakładać, iż sposób rozliczania stosowany przez sąsiada z innego osiedla będzie identyczny z metodą obowiązującą w naszym bloku. Znaczenie mają rodzaj instalacji, wyposażenie mieszkań w urządzenia rozliczeniowe, koszty zakupu ciepła i postanowienia regulaminu.

Najważniejsza zasada jest jednak wspólna: zakręcone kaloryfery nie gwarantują zerowych kosztów ogrzewania, ale sama oszczędność energii nie jest automatycznie wykroczeniem. o ile spółdzielnia nalicza dopłatę, mieszkaniec powinien wiedzieć, czy wynika ona z minimalnego kosztu zmiennego, kosztów stałych, niedostatecznych zaliczek czy innej, konkretnie wskazanej podstawy.

Dlatego przed całkowitym wyłączeniem grzejników warto zajrzeć do regulaminu. Jeden zapis dotyczący rozliczania minimalnego kosztu ciepła może mieć duże znaczenie dla kwoty, którą zobaczymy po zakończeniu sezonu grzewczego.

Idź do oryginalnego materiału