Zastrzeż PESEL w mObywatelu. Bank sprawdzi status przed kredytem, ale ochrona ma swoje granice

Zastrzeżenie numeru PESEL jest bezpłatne i działa od razu. Pomaga chronić przed kredytem lub pożyczką zaciągniętą przez oszusta na cudze dane. Trzeba jednak pamiętać o cofnięciu zastrzeżenia przed niektórymi własnymi sprawami — m.in. podpisaniem umowy kredytowej czy sprzedażą mieszkania u notariusza.

Kobieta pracująca przy laptopie, trzymająca w ręku telefon. Fot. Pixabay

Co daje zastrzeżenie PESEL?

Od 1 czerwca 2024 r. instytucje finansowe mają obowiązek sprawdzać rejestr zastrzeżeń przed określonymi czynnościami, w tym zawarciem umowy kredytu lub pożyczki.

Jeżeli instytucja udzieli pożyczki mimo zastrzeżonego numeru, przepisy przewidują ochronę konsumenta przed dochodzeniem należności z takiej umowy. To zabezpieczenie przed skutkami wykorzystania danych, a nie usunięcie numeru PESEL z obiegu.

Zastrzeżenia nie należy traktować jako ochrony przed każdym oszustwem. Nie zatrzyma ono przelewu, który właściciel konta sam zatwierdzi pod wpływem manipulacji. Nie zastępuje też ochrony haseł i kodów autoryzacyjnych.

Jak zastrzec PESEL w telefonie?

W aplikacji mObywatel należy otworzyć usługę „Zastrzeż PESEL”, wybrać zastrzeżenie i potwierdzić operację. Po jej zakończeniu warto sprawdzić wyświetlany status.

Z usługi mogą korzystać osoby pełnoletnie posiadające numer PESEL. Nie trzeba czekać na wyciek danych lub zgubienie dokumentu. Zastrzeżenie można również załatwić przez internet albo w dowolnym urzędzie gminy. Usługa jest bezpłatna

Co przez cały czas działa, a co wymaga cofnięcia zastrzeżenia?

Zastrzeżony PESEL nie blokuje codziennego korzystania z dotychczasowego rachunku ani dostępu do leczenia.

Zakres tych ograniczeń opisują oficjalne informacje administracji i mObywatela. Nie każda czynność u notariusza wymaga odblokowania PESEL — przed wizytą najlepiej potwierdzić wymagania dotyczące konkretnej sprawy.

Przed bankiem lub notariuszem ustaw ponowne zastrzeżenie

Cofnięcie zastrzeżenia można wykonać bezterminowo albo wskazać datę i godzinę automatycznego ponownego zastrzeżenia. Drugi wariant ogranicza ryzyko, iż po załatwieniu sprawy numer pozostanie odblokowany przez zapomnienie.

Ważna jest zasada 30 minut: po cofnięciu zastrzeżenia trzeba odczekać co najmniej pół godziny, aby ponownie zastrzec numer. Nie oznacza to, iż samo cofnięcie zaczyna działać dopiero po tym czasie.

Przy kredycie lub transakcji dotyczącej nieruchomości uzgodnij z bankiem albo kancelarią, kiedy status będzie sprawdzany. Termin automatycznego ponownego zastrzeżenia powinien uwzględniać zakończenie wymaganych formalności.

Duża wypłata gotówki: można utknąć na 12 godzin

Osobna zasada dotyczy wypłat w placówce bankowej. o ile pojedyncza wypłata albo suma wypłat w danym dniu w placówkach tego samego banku przekracza trzykrotność minimalnego wynagrodzenia, bank sprawdza status PESEL.

Gdy numer jest zastrzeżony, wypłata zostaje wstrzymana na 12 godzin od złożenia dyspozycji. Cofnięcie zastrzeżenia już po uruchomieniu tej blokady nie skraca oczekiwania. Dlatego należy zrobić to przed złożeniem dyspozycji.

Ta szczególna blokada nie dotyczy przelewów ani wypłat z bankomatu. przez cały czas obowiązują jednak standardowe zasady i limity danego banku.

Co to oznacza dla Ciebie?

Sprawdź w mObywatelu, czy PESEL rzeczywiście jest zastrzeżony. jeżeli planujesz kredyt, zakup mieszkania lub większą wypłatę w oddziale, wcześniej ustal wymagania i zaplanuj czasowe cofnięcie ochrony.

Nie odblokowuj numeru wyłącznie dlatego, iż poleca to osoba dzwoniąca z nieznanego numeru. Najpierw zweryfikuj sprawę, kontaktując się samodzielnie z instytucją przez jej oficjalny kanał.