Zmarł Alojzy Lysko – „Głos Bojszów i Śląska”

1 godzina temu

Zmarł Alojzy Lysko, pisarz, publicysta, samorządowiec, były parlamentarzysta, a nade wszystko piewca śląskiej kultury. Gmina Bojszowy, gdzie mieszkał, nazwała go „Głosem Bojszów i Śląska”. Jeszcze za życia lokalna społeczność uczciła dokonania tego najsławniejszego Bojszowianina pomnikiem trwalszym niż spiż, czyniąc Alojzego Lyskę patronem Gminnej Biblioteki Publicznej.

Alojzy Lysko zmarł w wieku 84 lat. O jego śmierci poinformowała 22 września gmina Bojszowy.

– Z ogromnym żalem

przyjęliśmy wiadomość o śmierci Alojzego Lyski – człowieka niezwykle zasłużonego dla Bojszów, ziemi pszczyńskiej i całego Górnego Śląska – czytamy na stronie FB gminy. – Jego odejście jest niepowetowaną stratą dla naszej gminy i całego regionu. Odszedł człowiek, który przez dziesięciolecia swoją pracą, twórczością i zaangażowaniem współtworzył lokalną wspólnotę, pielęgnował śląską tożsamość i przypominał o wartości naszej historii, tradycji i języka. Alojzy Lysko pozostawił po sobie bogaty i niezwykle istotny dorobek twórczy. Był pisarzem, publicystą, znawcą i piewcą śląskiej kultury oraz obyczajowości. W swoich książkach i opowieściach utrwalał świat, który bez jego pracy mógłby bezpowrotnie zniknąć z pamięci kolejnych pokoleń. Jego twórczość była świadectwem przywiązania do małej ojczyzny i ludzi, wśród których żył. Dziś żegnamy nie tylko wybitnego twórcę, społecznika i samorządowca. Żegnamy człowieka, który przez całe swoje życie był głosem Bojszów i Śląska.

Jego odejście pozostawia ogromną pustkę. Wraz z Alojzym Lysko kończy się pewna epoka – epoka ludzi, którzy z wielkim oddaniem budowali współczesne Bojszowy, strzegli ich pamięci i przekazywali ją następnym pokoleniom. Pozostanie z nami w swoich książkach, w słowach, które zapisał, w pieśniach i tradycjach, którym służył, a przede wszystkim – w pamięci mieszkańców Bojszów i całego Śląska.

Rodzinie, Bliskim, Przyjaciołom oraz wszystkim, których dotknęła ta bolesna strata, składamy wyrazy głębokiego współczucia. Żegnamy z ogromnym żalem. Spoczywaj w pokoju – tymi słowami kończy się gminny wpis.

O Alojzym Lysko pisaliśmy wielokrotnie.

Na przykład po zmianie ustroju w Polsce, jako członek Rady Miasta Tychy, przyczynił się do bezkonfliktowego usamodzielnienia gmin wchłoniętych za czasów PRL-u do tzw. wielkich Tychów (m.in. Bojszów). W latach 2005-2007 był posłem na Sejm RP. Znany jest jednak przede wszystkim ze swojej działalności na niwie kultury i historii.

Zasłynął książkami

na temat służby Ślązaków w armii niemieckiej podczas II wojny światowej (jego ojciec, którego osobiście nie poznał, był wcielony do Wehrmachtu i zginął na froncie wschodnim). Publikacje „To byli nasi ojcowie…” (1999) oraz seria „Duchy wojny” (2008-2021) to pełna historycznych faktów, ale i emocji epopeja górnośląska.

Alojzy Lysko

napisał też dwa szczególne monodramy: „Godajōm mi Helmut” i „Mianujōm mie Hanka”. Pierwszy z nich to historia sieroty wojennej z Lędzin; wspomina swoje życie po utracie ojca zaginionego na froncie. Bardziej znany jest monodram „Mianujōm mie Hanka” (w 2025 roku zaprezentowany w Teatrze Telewizji TVP). To opowieść o mieszkance Górnego Śląska, która urodziła się w XIX w. we wsi pod Pszczyną. Bohaterka snuje biograficzną opowieść, w której przeplatają się jej osobiste przeżycia z wielkimi historycznymi wydarzenia, które odcisnęły piętno na losach pokoleń Ślązaków: dwie wojny światowe, powstania, plebiscyt, Tragedia Górnośląska i rządy komunistów w Polsce.

Jako regionalista

Alojzy Lysko był kierownikiem artystycznym Zespołu Regionalnego „Bojszowianie”. Zawodowo pracował jako nauczyciel górnictwa i dyrektor szkoły górniczej przy KWK „Ziemowit” w Lędzinach (dzisiejszy Powiatowy Zespół Szkół w Lędzinach). Alojzy Lysko był też związany z Bieruniem. Zredagował kilka tomów „Zeszytów Bieruńskich”. W 2022 roku został Honorowym Obywatelem Bierunia.