ZUS informuje seniorów. Od 1 września po przekroczeniu tej kwoty emerytura zostanie wstrzymana

Zakład Ubezpieczeń Społecznych opublikował istotny komunikat dla pracujących wcześniejszych emerytów i rencistów. Od 1 września 2026 roku będą obowiązywały niższe limity dodatkowego przychodu. Przekroczenie pierwszego progu spowoduje zmniejszenie świadczenia, a przekroczenie drugiego – zawieszenie jego wypłaty.

Fot. Shutterstock.

Od września bez zmniejszenia emerytury lub renty będzie można osiągnąć przychód nieprzekraczający 6463,20 zł brutto miesięcznie. Jest to kwota odpowiadająca 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał 2026 roku.

Jeżeli przychód będzie wyższy niż 6463,20 zł, ale nie przekroczy 12 003,10 zł brutto, ZUS zmniejszy wypłacane świadczenie. Po przekroczeniu 12 003,10 zł, czyli 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, wypłata świadczenia zostanie zawieszona. Nowe kwoty będą obowiązywały od 1 września do 30 listopada 2026 roku. W grudniu zmienią się ponownie.

Zmiana jest niekorzystna dla pracujących świadczeniobiorców, ponieważ oba limity spadają. Do końca sierpnia niższy próg wynosi 6694,10 zł, natomiast wyższy 12 431,80 zł. Od września pierwsza granica będzie zatem niższa o 230,90 zł, a druga o 428,70 zł.

ZUS nie ustala tych kwot uznaniowo. Limity są automatycznie wyliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia podawanego przez Główny Urząd Statystyczny. W pierwszym kwartale 2026 roku wynosiło ono 9562,88 zł, natomiast w drugim kwartale spadło do 9233,13 zł. W konsekwencji obniżyły się również kwoty odpowiadające 70 i 130 proc. tego wynagrodzenia.

Nowe zasady mogą mieć szczególne znaczenie dla osób pracujących w Warszawie. Limity są jednakowe w całym kraju i nie uwzględniają wysokości wynagrodzeń ani kosztów życia w poszczególnych miastach. Tymczasem przeciętne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw w Warszawie wyniosło w czerwcu 2026 roku 11 185,31 zł. Nie jest to średnia pensja pracujących emerytów, ale pokazuje poziom stołecznych wynagrodzeń. Taka kwota znajduje się już w przedziale powodującym zmniejszenie wcześniejszej emerytury i jest tylko o 817,79 zł niższa od progu zawieszenia wypłaty.

Skutki obniżenia limitów dobrze pokazuje przykład osoby pobierającej wcześniejszą emeryturę i zarabiającej w Warszawie 6690 zł brutto miesięcznie. W sierpniu jej wynagrodzenie mieści się jeszcze poniżej obowiązującego progu 6694,10 zł, dlatego świadczenie może zostać wypłacone w pełnej wysokości. We wrześniu ta sama pensja przekroczy nowy limit o 226,80 zł. Przy rozliczeniu miesięcznym ZUS może zmniejszyć emeryturę właśnie o tę kwotę.

Jeszcze wyraźniejsza różnica dotyczy osoby zarabiającej 12 100 zł brutto. W sierpniu jest to kwota niższa od górnego limitu 12 431,80 zł, dlatego świadczenie podlega zmniejszeniu, ale nie zawieszeniu. We wrześniu takie samo wynagrodzenie będzie już o 96,90 zł wyższe od nowego progu. choćby tak niewielkie przekroczenie może spowodować zawieszenie wypłaty świadczenia za dany miesiąc.

Przy zarobkach znajdujących się pomiędzy oboma progami świadczenie jest zmniejszane o kwotę przekroczenia niższego limitu. Obowiązują jednak maksymalne kwoty potrącenia. Od marca 2026 roku wynoszą one 989,41 zł dla emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, 742,10 zł dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz 841,05 zł dla renty rodzinnej przysługującej jednej osobie.

Ograniczenia nie dotyczą wszystkich seniorów. Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, mogą co do zasady pracować bez limitu przychodów. Nowe progi mają znaczenie przede wszystkim dla osób pobierających wcześniejszą emeryturę, emeryturę pomostową, rentę socjalną, rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę rodzinną albo nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Do limitu wliczane są przede wszystkim przychody z działalności objętej obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. Chodzi między innymi o wynagrodzenie z umowy o pracę, umowy zlecenia, prowadzenia działalności gospodarczej, pracy wykonywanej za granicą oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej. Uwzględniane mogą być również zasiłki chorobowe, macierzyńskie i opiekuńcze oraz świadczenie rehabilitacyjne. W przypadku przedsiębiorców ZUS bierze pod uwagę podstawę wymiaru składek, a nie rzeczywisty przychód lub dochód firmy.

Osoba podejmująca dodatkową pracę powinna jak najszybciej zawiadomić o tym ZUS i wskazać przewidywaną wysokość przychodów. Służy do tego formularz EROP. Dodatkowo do końca lutego każdego roku należy przedstawić zaświadczenie o przychodach osiągniętych w roku poprzednim. Pracownik otrzymuje je od pracodawcy, natomiast osoba prowadząca działalność składa własne oświadczenie.

Brak informacji może mieć kosztowne konsekwencje. o ile świadczeniobiorca nie zgłosi dodatkowych przychodów, ZUS może zażądać zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń choćby za trzy lata. Po prawidłowym powiadomieniu odpowiedzialność jest ograniczona do ostatniego roku.

Po zakończeniu roku ZUS porównuje rozliczenie miesięczne i roczne, wybierając rozwiązanie korzystniejsze dla świadczeniobiorcy. Dlatego warto zachować paski wynagrodzeń, umowy oraz zaświadczenie przedstawiające zarobki w poszczególnych miesiącach. Szczególnej kontroli wymagają wypłacane jednorazowo premie i nagrody, ponieważ mogą spowodować przekroczenie limitu tylko w jednym miesiącu, ale wystarczające do zmniejszenia albo zawieszenia świadczenia.