ZUS może wypłacić o 3000 zł mniej. Jeden dzień decyduje o wysokości zasiłku pogrzebowego

7000 zł zamiast 4000 zł – tyle wynosi w tej chwili zasiłek pogrzebowy po podwyżce, która weszła w życie 1 stycznia 2026 roku. Nie wszyscy otrzymają jednak wyższe świadczenie. ZUS stosuje zasadę, przez którą choćby wniosek złożony w listopadzie 2026 roku może zakończyć się wypłatą starej kwoty. Decydujący jest jeden szczegół, o którym wiele rodzin może nie wiedzieć.

Fot. Warszawa w Pigułce

ZUS wypłaca już 7000 zł. Podwyżka wyniosła aż 75 procent

Przez lata zasiłek pogrzebowy pozostawał na niezmienionym poziomie 4000 zł. Tymczasem koszty organizacji pochówku rosły, a rodziny coraz częściej musiały dopłacać do pogrzebu z własnych oszczędności.

Od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje nowa stawka świadczenia – 7000 zł. Oznacza to wzrost o 3000 zł, czyli aż 75 procent.

Zmiana wynika z ustawy z 9 maja 2025 roku, która znowelizowała przepisy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Podwyżka objęła osoby uprawnione do świadczenia po zmarłych od początku 2026 roku. Wprowadzono również mechanizm przyszłej waloryzacji, za pomocą którego wysokość zasiłku może być dostosowywana do inflacji.

Jeden dzień różnicy i 3000 zł mniej. ZUS wyjaśnia zasady

Najważniejsze znaczenie ma data śmierci osoby, której pogrzeb został sfinansowany.

ZUS jednoznacznie wyjaśnił, iż o wysokości świadczenia decyduje data zgonu, a nie data pogrzebu, wystawienia faktury czy złożenia wniosku.

Przykładowo:

• Jeśli osoba zmarła 31 grudnia 2025 roku, a pogrzeb odbył się 3 stycznia 2026 roku, zasiłek wyniesie 4000 zł.
• Jeśli osoba zmarła 1 stycznia 2026 roku, rodzinie może przysługiwać już 7000 zł.
• Jeśli osoba zmarła w grudniu 2025 roku, a rodzina wystąpi o pieniądze dopiero w listopadzie 2026 roku, przez cały czas obowiązuje stara stawka 4000 zł.

To oznacza, iż przesunięcie terminu pogrzebu albo późniejsze złożenie dokumentów nie pozwoli uzyskać wyższej kwoty.

Różnica jednego dnia w dacie śmierci może oznaczać różnicę aż 3000 zł w wypłacie z ZUS.

Nie każdy dostanie pełne 7000 zł. Jest istotny warunek

Nowa kwota przysługuje członkom rodziny zmarłego, którzy pokryli koszty pogrzebu i spełniają warunki uzyskania świadczenia.

Do członków rodziny zalicza się między innymi małżonka, dzieci, rodziców, rodzeństwo, dziadków i wnuki.

Co istotne, członek rodziny, który sam pokrył koszty pochówku, otrzymuje pełne 7000 zł, choćby o ile faktyczne wydatki były niższe.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku osoby niespokrewnionej ze zmarłym lub instytucji finansującej pochówek.

W takim przypadku ZUS wypłaci świadczenie odpowiadające udokumentowanym kosztom, ale nie więcej niż 7000 zł.

Jeżeli kilka osób lub podmiotów poniosło wydatki na pogrzeb, świadczenie zostanie między nie podzielone proporcjonalnie do poniesionych kosztów.

Waloryzacja zasiłku pogrzebowego. Czy kwota jeszcze wzrośnie?

Nowe przepisy przewidują możliwość waloryzacji świadczenia od 1 marca danego roku.

Nie będzie ona jednak automatyczna każdego roku.

Warunkiem jest przekroczenie przez średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych za poprzedni rok poziomu 105, co odpowiada inflacji przekraczającej 5 procent.

W takim przypadku kwota zasiłku zostanie podwyższona według ustawowego mechanizmu.

W 2026 roku dodatkowa waloryzacja nie nastąpiła. Prezes ZUS ogłosił, iż od 1 marca świadczenie przez cały czas wynosi 7000 zł.

Kolejna możliwość waloryzacji przypadnie na marzec 2027 roku. Jej ewentualna wysokość będzie zależeć od danych inflacyjnych za 2026 rok.

ZUS wymaga dokumentów. Bez nich wypłata może się opóźnić

Aby otrzymać zasiłek pogrzebowy, należy złożyć wniosek ZUS Z-12 oraz dokumenty potwierdzające poniesione wydatki.

Potrzebne mogą być między innymi:

• faktury i rachunki dotyczące kosztów pogrzebu,
• dokumenty potwierdzające pokrewieństwo, o ile ZUS nie może ustalić go na podstawie dostępnych danych,
• dokumenty dotyczące zgonu, jeżeli nie są dostępne w polskich rejestrach.

Od 2026 roku obowiązują również zmienione zasady składania wniosków. Dokumenty można przekazać bezpośrednio do ZUS, przez eZUS albo za pośrednictwem zakładu pogrzebowego.

Możliwe jest także upoważnienie zakładu pogrzebowego do otrzymania całości lub części świadczenia na jego rachunek.

Uważaj na termin. Można stracić prawo do pieniędzy

Rodzina nie ma nieograniczonego czasu w wystąpienie o zasiłek.

Wniosek należy co do zasady złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci.

Po upływie tego terminu roszczenie ulega przedawnieniu.

Wyjątki dotyczą między innymi sytuacji, w których wcześniejsze złożenie wniosku było niemożliwe z przyczyn całkowicie niezależnych od zainteresowanego, takich jak późniejsze odnalezienie ciała lub identyfikacja zmarłego.

W takich przypadkach termin może być liczony od dnia pogrzebu, ale konieczne jest udokumentowanie przyczyny opóźnienia.

Po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności niezbędnych do wypłaty ZUS ma zasadniczo 14 dni na przekazanie świadczenia.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli w ostatnich miesiącach organizowałeś pogrzeb bliskiej osoby, sprawdź przede wszystkim datę zgonu i termin złożenia wniosku.

W przypadku śmierci od 1 stycznia 2026 roku uprawniony członek rodziny może otrzymać 7000 zł. Przy zgonach do 31 grudnia 2025 roku obowiązuje poprzednia kwota 4000 zł.

Nie ma znaczenia, iż faktury wystawiono już po Nowym Roku albo iż dokumenty trafiły do ZUS wiele miesięcy później.

Najważniejsze są dwie daty: dzień śmierci, który decyduje o wysokości świadczenia, oraz termin złożenia wniosku, którego przekroczenie może pozbawić prawa do wypłaty.