ZUS może zmniejszyć emeryturę po przekroczeniu 6463,20 zł. Nowy limit już obowiązuje

Od 1 września 2026 roku część pracujących emerytów i rencistów musi pilnować nowej kwoty: 6463,20 zł brutto miesięcznie. Jej przekroczenie może spowodować zmniejszenie świadczenia przez ZUS. Jeszcze większe znaczenie ma drugi próg – 12 003,10 zł. Po jego przekroczeniu świadczenie osoby objętej limitami może zostać zawieszone. Nie dotyczy to jednak wszystkich emerytów.

Fot. Lucigerma / Shutterstock.

Wrzesień przyniósł istotną zmianę dla osób, które pobierają emeryturę lub rentę i jednocześnie osiągają przychody z działalności podlegającej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.

Od 1 września obowiązują nowe limity dorabiania. Pierwszy wynosi 6463,20 zł brutto miesięcznie, drugi 12 003,10 zł brutto.

To odpowiednio 70 i 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za II kwartał 2026 roku. Kwoty zostały oficjalnie ogłoszone przez prezesa ZUS.

6463,20 zł. Ta kwota ma znaczenie

Pierwszy próg wynosi w tej chwili dokładnie 6463,20 zł brutto miesięcznie.

Jeżeli osoba objęta ograniczeniami osiąga przychód nieprzekraczający 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ZUS nie zmniejsza świadczenia z tego powodu.

Sytuacja zmienia się po przekroczeniu 6463,20 zł.

Jeżeli przychód jest wyższy od tej wartości, ale nie przekracza 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, czyli w tej chwili 12 003,10 zł, emerytura lub renta może zostać zmniejszona.

Warto jednak od razu zaznaczyć: nie chodzi o wszystkich emerytów.

Zarabiasz 6500 zł? Przekroczenie wynosi 36,80 zł

Najłatwiej zobaczyć działanie nowych zasad na konkretnych przykładach.

Przy przychodzie 6500 zł brutto miesięcznie przekroczenie dolnego limitu wynosi:

6500 zł – 6463,20 zł = 36,80 zł.

W takim przypadku świadczenie osoby objętej limitami może zostać zmniejszone o 36,80 zł.

Przy 7000 zł brutto różnica wynosi już:

7000 zł – 6463,20 zł = 536,80 zł.

W tym przypadku zmniejszenie może więc wynieść 536,80 zł.

Ale przy większych zarobkach pojawia się jeszcze jedna zasada.

Zarabiasz 8000 zł? ZUS nie zabierze automatycznie całej różnicy

Przy przychodzie 8000 zł brutto przekroczenie pierwszego limitu wynosi aż:

1536,80 zł.

Nie oznacza to jednak automatycznie zmniejszenia emerytury właśnie o 1536,80 zł.

Obowiązują bowiem maksymalne kwoty zmniejszenia świadczeń.

Od 1 marca 2026 roku wynoszą:

• 989,41 zł – w przypadku emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
• 742,10 zł – w przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
• 841,05 zł – w przypadku renty rodzinnej przysługującej jednej osobie.

ZUS nie może więc zmniejszać świadczenia w nieskończoność wraz ze wzrostem przychodu. Po osiągnięciu maksymalnego zmniejszenia działa właśnie ten limit.

A co przy 10 000 zł?

Tutaj mechanizm pozostało lepiej widoczny.

Osoba zarabiająca 10 000 zł brutto przekracza próg 6463,20 zł aż o:

3536,80 zł.

W przypadku wcześniejszej emerytury nie oznacza to jednak obniżenia świadczenia o ponad 3,5 tys. zł.

Zastosowanie ma maksymalna kwota zmniejszenia, która dla emerytury wynosi w tej chwili 989,41 zł.

Dopóki przychód nie przekroczy drugiej granicy, nie następuje zawieszenie świadczenia z powodu przekroczenia progu 130 proc.

I właśnie dlatego trzeba znać jeszcze jedną kwotę.

12 003,10 zł to druga granica

Górny limit obowiązujący od września wynosi 12 003,10 zł brutto miesięcznie.

Jest to 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Jeżeli osoba objęta ograniczeniami przekroczy tę wartość, świadczenie podlega zawieszeniu.

Przy przychodzie wynoszącym 12 100 zł brutto górny próg zostaje przekroczony o:

96,90 zł.

I właśnie tutaj konsekwencja jest znacznie poważniejsza niż przy przekroczeniu pierwszego limitu.

Nie chodzi już o zwykłe zmniejszenie świadczenia, ale o jego zawieszenie za okres, którego dotyczy rozliczenie.

Prosta tabela pokazuje różnicę

To oczywiście przykłady odnoszące się do osoby, której świadczenie podlega zasadom zmniejszania i zawieszania z powodu osiąganego przychodu.

Nowe limity są niższe niż jeszcze w sierpniu

To bardzo ważne.

Od czerwca do sierpnia 2026 roku obowiązywały wyższe wartości:

6694,10 zł – 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia,

12 431,80 zł – 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia.

Od 1 września są to już odpowiednio:

6463,20 zł i 12 003,10 zł.

Pierwszy próg obniżył się więc o 230,90 zł, a drugi aż o 428,70 zł.

To powoduje ciekawą sytuację.

Osoba osiągająca 6500 zł brutto jeszcze w sierpniu znajdowała się poniżej dolnego limitu wynoszącego 6694,10 zł. Przy takim samym miesięcznym przychodzie we wrześniu przekracza już nową granicę 6463,20 zł.

Podobnie osoba zarabiająca 12 200 zł znajdowała się w sierpniu poniżej górnego limitu 12 431,80 zł. Od września przekracza już nową granicę 12 003,10 zł.

Większość emerytów po osiągnięciu wieku emerytalnego nie musi się tym przejmować

To najważniejsza informacja, aby nowych przepisów nie interpretować błędnie.

Limity 6463,20 i 12 003,10 zł nie dotyczą każdego emeryta.

Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny – w tej chwili 60 lat w przypadku kobiet oraz 65 lat w przypadku mężczyzn – mogą co do zasady osiągać dodatkowe przychody bez ograniczeń powodujących zmniejszenie lub zawieszenie emerytury.

ZUS wskazuje wprost, iż po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego można dorabiać bez ograniczeń.

Nowych progów powinni pilnować przede wszystkim wcześniejsi emeryci, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, oraz renciści objęci tymi zasadami.

Istnieją także szczególne wyjątki dotyczące niektórych rodzajów świadczeń.

ZUS może później rozliczyć zarobki

Dorabiający wcześniejszy emeryt lub rencista powinien pamiętać również o obowiązkach informacyjnych.

ZUS wymaga informacji o podjęciu działalności zarobkowej oraz o przewidywanej wysokości przychodu. Do zawiadomienia Zakładu może służyć formularz EROP.

Przychody są następnie rozliczane.

To ważne, ponieważ przekroczenie limitu nie zawsze kończy się natychmiastową zmianą przelewu w miesiącu, w którym pracujący emeryt zarobił więcej. ZUS może ustalić wysokość należnego świadczenia podczas późniejszego rozliczenia przychodu.

Dlatego osoby objęte limitami powinny kontrolować zarobki na bieżąco.

Od września trzeba zapamiętać dwie liczby

Od 1 września 2026 roku najważniejsze są:

6463,20 zł brutto – po przekroczeniu tej kwoty emerytura lub renta osoby objętej ograniczeniami może zostać zmniejszona,

12 003,10 zł brutto – po przekroczeniu tej granicy świadczenie podlega zawieszeniu.

Zmiana jest szczególnie istotna dlatego, iż oba progi spadły od września.

Kto zarabia tyle samo co jeszcze w sierpniu, może więc znaleźć się w tej chwili w zupełnie innej sytuacji wobec ZUS – mimo iż jego wynagrodzenie wcale się nie zmieniło.