ZUS przeleje prawie 7 tysięcy złotych ekstra. Od 1 marca rusza wypłata specjalnego świadczenia

2 godzin temu

W cieniu gorących dyskusji o waloryzacji standardowych emerytur, 1 marca 2026 roku w życie wchodzą przepisy, które dla wąskiej, ale wyjątkowej grupy seniorów oznaczają prawdziwy zastrzyk gotówki. Mowa o osobach, które przekroczyły magiczną barierę stu lat życia. Dzięki nowym regulacjom prawnym, tzw. świadczenie honorowe przestaje być jedynie symbolicznym gestem, a staje się potężnym wsparciem finansowym, które w tym roku zbliży się do kwoty 7000 złotych brutto miesięcznie. Kto otrzyma pieniądze z automatu, a kto musi złożyć wniosek, by nie stracić fortuny?

Fot. Warszawa w Pigułce

Prezent na setne urodziny. Kwota, która robi wrażenie

Do niedawna świadczenie honorowe dla stulatków było przyznawane na zasadzie „zwyczaju” administracyjnego, opartego na decyzji Prezesa Rady Ministrów z lat 70. Sytuacja zmieniła się diametralnie wraz z wejściem w życie nowej ustawy regulującej tę kwestię od 2025 roku. Teraz jest to świadczenie ustawowe, gwarantowane i – co najważniejsze – waloryzowane.

Rok 2026 przynosi rekordową podwyżkę. Dotychczas stulatkowie otrzymywali 6 589,67 zł brutto. Marcowa waloryzacja, oparta na wskaźniku 5,3 proc., winduje tę kwotę na niespotykany dotąd poziom. Od 1 marca świadczenie honorowe wyniesie 6 938,92 zł brutto miesięcznie. To pieniądze wypłacane niezależnie od pobieranej emerytury czy dodatku pielęgnacyjnego. Są one dożywotnie i stanowią realną pomoc w pokryciu kosztów opieki, leków czy rehabilitacji, które w tym wieku są ogromne.

Brutto a netto. Ile senior dostanie „na rękę”?

Choć kwota bliska 7 tysięcy złotych brzmi imponująco, należy pamiętać o fiskalnej rzeczywistości. Świadczenie honorowe, podobnie jak emerytura, podlega opodatkowaniu i oskładkowaniu. ZUS (lub KRUS) przed wysłaniem przelewu musi potrącić należności dla państwa.

Matematyka jest tu nieubłagana:

Składka zdrowotna (9%): Z kwoty brutto zostanie zabrane 624,50 zł.
Zaliczka na podatek dochodowy (12%): Fiskus pobierze kolejne 533,00 zł.

Ostatecznie, na konto bankowe lub do rąk stulatka trafi kwota netto w wysokości około 5 780,50 zł. Mimo potrąceń, jest to wciąż suma, która dla wielu domowych budżetów stanowi fundamentalną różnicę.

Pułapka dla „zapominalskich”. Kiedy ZUS nie wypłaci ani grosza?

System wypłat został zaprojektowany tak, aby był jak najmniej uciążliwy, ale posiada jedną istotną lukę, o której rodziny seniorów muszą wiedzieć. Wariant A (Automatyczny): jeżeli senior pobiera emeryturę lub rentę z ZUS, KRUS lub MSWiA, nie musi robić absolutnie nic. System informatyczny „widzi” datę urodzenia i z chwilą ukończenia 100 lat automatycznie generuje decyzję o przyznaniu świadczenia honorowego. Pieniądze przyjdą tym samym przelewem lub przekazem, co emerytura.

Wariant B (Wnioskowy): Problem pojawia się w przypadku seniorów, którzy nigdy nie pracowali, nie pobierają żadnych świadczeń z polskiego systemu (np. byli na utrzymaniu małżonka lub pracowali wyłącznie za granicą, ale wrócili do Polski). W ich przypadku ZUS nie wie o ich istnieniu w rejestrze świadczeniobiorców. Taka osoba (lub jej pełnomocnik) musi złożyć wniosek. Służy do tego formularz ESH. jeżeli wniosek nie wpłynie, pieniądze przepadną, ponieważ świadczenie nie jest wypłacane wstecz.

Nowe wymogi: Obywatelstwo i „ośrodek interesów”

Ustawa, która uporządkowała zasady przyznawania świadczenia, wprowadziła też jasne kryteria, które mają zapobiegać turystyce socjalnej. Aby otrzymać „premię za długowieczność”, senior musi spełniać dwa warunki:

Posiadać polskie obywatelstwo.

Od ukończenia 16. roku życia musiał posiadać ośrodek interesów życiowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 10 lat.

Oznacza to, iż osoba, która całe dorosłe życie spędziła np. w USA i wróciła do Polski na starość, mając 99 lat, może spotkać się z odmową, jeżeli nie udowodni 10-letniego okresu związku z krajem w dorosłym życiu.

Waloryzacja zmienia reguły gry

Największą rewolucją, jaką wprowadziły nowe przepisy, jest mechanizm waloryzacji. W starym systemie (przed 2025 r.) kwota świadczenia była „zamrażana” w dniu setnych urodzin. Ktoś, kto kończył 100 lat w 2020 roku, dostawał ok. 4 tys. zł i otrzymywał tę samą kwotę przez kolejne lata, mimo inflacji. Nowe przepisy znoszą tę niesprawiedliwość. Teraz świadczenie honorowe rośnie wraz z marcową waloryzacją rent i emerytur. Dzięki temu najstarsi Polacy nie tracą siły nabywczej swoich pieniędzy.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli w Twojej rodzinie jest osoba zbliżająca się do setnych urodzin, sprawdź jej status w ZUS. jeżeli babcia lub dziadek nie pobierają polskiej emerytury, koniecznie pobierz wniosek ESH i złóż go w najbliższej placówce ZUS najpóźniej w miesiącu, w którym przypadają urodziny. Każdy miesiąc zwłoki to strata niemal 6 tysięcy złotych „na rękę”. Pamiętaj też, iż świadczenie to przysługuje niezależnie od dochodów – nie ma tu progu dochodowego.