ZUS upraszcza zasady wypłaty zasiłków. Ważne zmiany dla rodziców i przedsiębiorców już obowiązują

Mniej dokumentów, prostsze formularze i koniec z częścią zbędnych formalności. Od 24 października 2026 roku obowiązują nowe zasady dokumentowania prawa do zasiłków wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zmiany dotyczą przede wszystkim rodziców ubiegających się o zasiłek opiekuńczy i macierzyński, ale także osób prowadzących działalność gospodarczą. Zamiast kilku odrębnych wniosków pojawią się ujednolicone formularze, a część dokumentów ZUS pozyska samodzielnie. To istotne ułatwienie również dla tysięcy mieszkańców Nowego Sącza i Sądecczyzny korzystających ze świadczeń.

Jeden formularz zamiast dwóch. Zmiany w zasiłku opiekuńczym

Jedną z najważniejszych zmian jest uproszczenie procedury ubiegania się o zasiłek opiekuńczy. Dotychczas osoby starające się o świadczenie musiały korzystać z dwóch różnych formularzy – Z-15a oraz Z-15b, w zależności od tego, nad kim sprawowały opiekę.

Teraz oba dokumenty zastępuje jeden formularz Z-15, który będzie wykorzystywany przy ubieganiu się o zasiłek opiekuńczy.

Zmienia się również zakres informacji wymaganych od wnioskodawców. Z nowego dokumentu znikają pytania dotyczące tego, czy drugi rodzic dziecka pracuje oraz czy wykonuje obowiązki zawodowe w systemie zmianowym.

Zamiast tego osoba ubiegająca się o świadczenie złoży oświadczenie, iż w okresie, za który wnioskuje o zasiłek, nie ma innego domownika mogącego zapewnić opiekę.

To rozwiązanie ma ograniczyć liczbę formalności i uprościć proces składania dokumentów.

Zasiłek macierzyński. Jeden wniosek dla kilku rodzajów urlopów

Istotne ułatwienia przygotowano również dla rodziców korzystających z uprawnień związanych z narodzinami i wychowywaniem dzieci.

Dotychczas obowiązywały trzy odrębne formularze: ZAM, ZUR oraz ZAO. Zgodnie z nowymi zasadami zastępuje je jeden ujednolicony formularz ZAM.

Dokument będzie wykorzystywany przy ubieganiu się o zasiłek macierzyński za okres:

• urlopu macierzyńskiego,
• urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
• urlopu rodzicielskiego,
• uzupełniającego urlopu macierzyńskiego,
• urlopu ojcowskiego.

Wnioskodawca nie będzie musiał wypełniać całego dokumentu. Wystarczy uzupełnienie części odnoszącej się do konkretnego rodzaju urlopu, za który przysługuje świadczenie.

Dzięki temu procedura ma być bardziej przejrzysta, a ryzyko popełnienia błędów przy składaniu wniosków – mniejsze.

ZUS sam pobierze akt urodzenia dziecka. Rodzice nie będą musieli go dostarczać

Kolejną zmianą jest uproszczenie sposobu potwierdzania narodzin dziecka.

Jeżeli zasiłek macierzyński wypłaca bezpośrednio Zakład Ubezpieczeń Społecznych, rodzic nie będzie już zobowiązany do dołączania skróconego odpisu aktu urodzenia.

ZUS pozyska odpowiedni dokument samodzielnie z urzędu stanu cywilnego.

To oznacza, iż rodzice nie będą musieli występować o odpis wyłącznie na potrzeby postępowania zasiłkowego.

Warto jednak pamiętać o ważnym wyjątku. o ile świadczenie wypłaca płatnik składek, na przykład pracodawca uprawniony do wypłacania zasiłków, obowiązek dołączenia skróconego odpisu aktu urodzenia pozostaje.

Przedsiębiorcy bez zaświadczenia Z-3b. Koniec z dodatkowym dokumentem

Zmiany obejmują również osoby prowadzące własne firmy, w tym przedsiębiorców z Nowego Sącza i powiatu nowosądeckiego.

Dotychczas do ustalenia prawa do zasiłku wymagane było zaświadczenie płatnika składek na formularzu Z-3b.

Od 24 października obowiązek jego dostarczania został zniesiony dla określonych grup ubezpieczonych.

Nowe zasady dotyczą:

• osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą,
• osób współpracujących z przedsiębiorcami,
• osób duchownych opłacających składki na własne ubezpieczenia,
• marynarzy.

Brak konieczności składania formularza Z-3b oznacza mniej dokumentów wymaganych podczas ubiegania się o świadczenie.

Nie znosi to jednak pozostałych warunków uzyskania zasiłku, w tym wymagań dotyczących podlegania odpowiedniemu ubezpieczeniu.

Zmiany już obowiązują. Co powinni wiedzieć mieszkańcy Sądecczyzny?

Nowe przepisy weszły w życie 24 października 2026 roku i dotyczą sposobu dokumentowania prawa do świadczeń.

Najważniejsze jest to, iż zmiany mają charakter proceduralny. Ich celem jest uproszczenie składania wniosków, ograniczenie liczby wymaganych załączników oraz zmniejszenie obciążeń administracyjnych.

Nie oznaczają natomiast automatycznego podwyższenia wysokości zasiłków ani rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do ich otrzymywania.

Dla mieszkańców Nowego Sącza i całej Sądecczyzny korzystających ze świadczeń ZUS oznacza to przede wszystkim mniej formalności przy ubieganiu się o należne pieniądze.

Aktualnych formularzy oraz szczegółowych informacji o świadczeniach należy szukać na oficjalnej stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Szczegóły zmian: Kolejne uproszczenia w zasiłkach – ZUS

Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych