ZUS wprowadził zmiany od 24 października. Co się zmieniło?
Od soboty, 24 października, obowiązuje nowe rozporządzenie upraszczające procedury związane z przyznawaniem i wypłatą zasiłków. Najważniejszym celem zmian jest ograniczenie formalności, które dotychczas musiały spełniać osoby ubiegające się o świadczenia.
Nowe przepisy przewidują między innymi połączenie kilku formularzy w jeden, rezygnację z niektórych zaświadczeń oraz uproszczenie sposobu dokumentowania prawa do zasiłków.
Zmiany dotyczą przede wszystkim zasiłków opiekuńczych i macierzyńskich, ale obejmują również dokumentację wykorzystywaną przy innych świadczeniach.
Jeden wniosek o zasiłek opiekuńczy. Rodzice będą mieli łatwiej
Jedną z najważniejszych zmian jest uproszczenie formalności związanych z ubieganiem się o zasiłek opiekuńczy.
Dotychczas osoby sprawujące opiekę nad dzieckiem korzystały z formularza Z-15a, natomiast w przypadku opieki nad innym chorym członkiem rodziny konieczne było wypełnienie dokumentu Z-15b.
Od 24 października oba formularze zastępuje jeden wniosek oznaczony symbolem Z-15.
Zmienia się również zakres informacji wymaganych od osoby ubiegającej się o świadczenie. W nowym formularzu nie trzeba odpowiadać na szczegółowe pytania dotyczące zatrudnienia drugiego rodzica i jego pracy w systemie zmianowym.
Zamiast tego wnioskodawca składa oświadczenie, iż w okresie, za który ubiega się o zasiłek, nie ma innego domownika mogącego zapewnić opiekę.
Zmiany w zasiłku macierzyńskim. Jeden formularz zamiast kilku
Ułatwienia obejmują również rodziców ubiegających się o zasiłek macierzyński.
ZUS wprowadził nowy, wspólny formularz ZAM, który zastąpił kilka dotychczasowych wniosków.
Za jego pomocą można ubiegać się o wypłatę zasiłku za okres:
-
urlopu macierzyńskiego i urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
-
urlopu rodzicielskiego,
-
uzupełniającego urlopu macierzyńskiego,
-
urlopu ojcowskiego.
Osoba ubiegająca się o świadczenie będzie wypełniała jedynie tę część dokumentu, która dotyczy jej sytuacji.
Dzięki temu rodzice nie będą musieli wybierać spośród kilku odrębnych formularzy, w zależności od rodzaju urlopu.
ZUS sam pobierze akt urodzenia dziecka. Jest jednak jeden wyjątek
Kolejną istotną zmianą jest ograniczenie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o zasiłek macierzyński.
Jeżeli świadczenie wypłaca bezpośrednio ZUS, rodzic nie musi już dołączać skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka.
Zakład sam pozyska potrzebny dokument na podstawie danych przekazanych przez wnioskodawcę, w tym imienia, nazwiska, daty i miejsca urodzenia dziecka.
– jeżeli zasiłek macierzyński wypłaca ZUS, rodzic nie będzie musiał dołączać do wniosku skróconego odpisu aktu urodzenia – wyjaśnia Monika Kiełczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa łódzkiego.
Nie oznacza to jednak, iż obowiązek znika we wszystkich przypadkach. o ile zasiłek wypłaca płatnik składek, na przykład pracodawca, skrócony odpis aktu urodzenia przez cały czas będzie wymagany.
Przedsiębiorcy nie muszą już składać zaświadczenia Z-3b
Zmiany obejmują również osoby prowadzące własną działalność gospodarczą.
Od 24 października ZUS zrezygnował z obowiązku dostarczania zaświadczenia płatnika składek Z-3b. Dokument ten był wcześniej wykorzystywany przy ustalaniu prawa do zasiłków.
Uproszczenie dotyczy nie tylko przedsiębiorców, ale również osób współpracujących przy prowadzeniu działalności, duchownych opłacających składki na własne ubezpieczenia oraz marynarzy.
Po zmianach ZUS będzie rozpatrywał sprawy na podstawie wniosku o zasiłek i pozostałych wymaganych dokumentów.
Oznacza to mniej formalności, choć nie zwalnia z konieczności złożenia samego wniosku i dokumentów niezbędnych do przyznania konkretnego świadczenia.
Nowe formularze ZUS. Gdzie można je znaleźć?
Nowe przepisy oznaczają również aktualizację kolejnych dokumentów wykorzystywanych przy ubieganiu się o świadczenia.
Zmodyfikowane zostały formularze ZNp-7, Z-10, ZAS-53, Z-3 oraz Z-3a. Ich treść dostosowano do nowych zasad dokumentowania prawa do zasiłków.
Nowe wzory udostępniono już 24 października na oficjalnej stronie internetowej zus.pl
Na platformie eZUS zaktualizowane formularze mają pojawić się w połowie listopada 2026 roku.
Do tego czasu osoby ubiegające się o świadczenia mogą korzystać zarówno ze starszych formularzy dostępnych na eZUS, jak i z nowych dokumentów opublikowanych na stronie Zakładu.
Warto podkreślić, iż zmiany dotyczą przede wszystkim formalności związanych z uzyskaniem świadczeń, a nie podwyższenia kwot wypłacanych zasiłków. Ich celem jest uproszczenie procedur i ograniczenie liczby dokumentów, które trzeba przekazywać do ZUS.
