5 tys. zł emerytury z ZUS? Tyle trzeba dziś zarabiać. Różnica między kobietami i mężczyznami jest ogromna

Emerytura w wysokości 5 tys. zł może wydawać się osiągalnym celem dla osoby, która dziś dobrze zarabia. Wyliczenia dla obecnych 40-latków pokazują jednak zupełnie inną skalę problemu. Szczególnie zaskakująca jest różnica między kobietami i mężczyznami. W jednym przypadku mowa o około 10 tys. zł brutto miesięcznie, w drugim aż o 17 tys. zł.

Fot. Warszawa w Pigułce

Za tymi kwotami stoi sposób obliczania świadczeń przez ZUS oraz prognozowany spadek tzw. stopy zastąpienia. jeżeli przewidywania się potwierdzą, przyszła emerytura będzie stanowiła znacznie mniejszą część wcześniejszego wynagrodzenia niż obecnie.

5 tys. zł emerytury. Wyliczenia pokazują konkretne pensje

Piotr Juszczyk z InFakt.pl przedstawił wyliczenia pokazujące, jakich w tej chwili zarobków potrzebowałaby osoba w wieku 40 lat, aby w przyszłości otrzymywać około 5 tys. zł emerytury z ZUS.

W przypadku 40-letniego mężczyzny mowa o wynagrodzeniu wynoszącym co najmniej około 10 tys. zł brutto miesięcznie.

Dla kobiety w tym samym wieku poprzeczka znajduje się znacznie wyżej. Według przedstawionych szacunków potrzebna byłaby pensja na poziomie około 17 tys. zł brutto miesięcznie.

Różnica wynosi więc aż 7 tys. zł brutto miesięcznie. Nie wynika ona jednak z odmiennego sposobu naliczania składek kobietom i mężczyznom, ale przede wszystkim z wieku przechodzenia na emeryturę i czasu dalszego życia uwzględnianego przy obliczaniu świadczenia.

Dlaczego kobieta musi zarabiać znacznie więcej?

W Polsce powszechny wiek emerytalny wynosi w tej chwili 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Te 5 lat ma ogromne znaczenie dla końcowego świadczenia.

Kobieta kończąca aktywność zawodową w wieku 60 lat ma przede wszystkim mniej czasu w odprowadzanie składek. Jej kapitał emerytalny jest więc budowany przez krótszy okres niż w przypadku mężczyzny pracującego do 65. roku życia.

Jednocześnie zgromadzony kapitał przy przejściu na emeryturę jest dzielony przez liczbę miesięcy prognozowanego dalszego życia. Im większy zgromadzony kapitał i późniejszy moment przejścia na emeryturę, tym wyższe może być miesięczne świadczenie.

Dlatego choćby osoby osiągające podobne wynagrodzenia mogą w przyszłości otrzymać znacząco różniące się świadczenia.

Dzisiaj około 54 proc. Około 2050 roku może być znacznie mniej

Jeszcze ważniejszym problemem dla dzisiejszych 30- i 40-latków jest prognozowana zmiana stopy zastąpienia.

W uproszczeniu wskaźnik pokazuje, jaką część wcześniejszych zarobków stanowi pierwsza emerytura. w tej chwili stopa zastąpienia jest szacowana na około 54 proc.

Prognozy wskazują jednak na wyraźny spadek tego wskaźnika w kolejnych dekadach. Według przywoływanych prognoz ZUS i Międzynarodowego Funduszu Walutowego około 2050 roku może on wynosić około 29 proc.

To zasadnicza różnica. jeżeli taki scenariusz się zrealizuje, samo osiąganie relatywnie wysokiej pensji przez kilka ostatnich lat przed emeryturą nie zagwarantuje równie wysokiego świadczenia.

Dlaczego ostatnia pensja nie decyduje o wysokości emerytury?

To jeden z najczęstszych błędów przy szacowaniu przyszłego świadczenia. ZUS nie ustala emerytury po prostu jako określonego procentu ostatniej wypłaty.

W nowym systemie emerytalnym najważniejsze znaczenie ma zgromadzony i zwaloryzowany kapitał. Przy ustalaniu wysokości świadczenia ZUS uwzględnia między innymi zwaloryzowane składki zapisane na koncie ubezpieczonego, środki na subkoncie oraz kapitał początkowy, jeżeli dana osoba go posiada.

Następnie zgromadzona wartość jest odnoszona do średniego dalszego trwania życia wyrażonego w miesiącach.

Dlatego 2 osoby zarabiające dzisiaj identyczną kwotę mogą ostatecznie otrzymywać różne emerytury. Znaczenie ma cała historia ubezpieczenia, wysokość odprowadzonych składek i moment zakończenia aktywności zawodowej.

10 tys. zł brutto nie gwarantuje automatycznie 5 tys. zł

Podane kwoty należy traktować jako wyliczenia modelowe, a nie gwarancję przyszłego świadczenia.

40-letni mężczyzna zarabiający w tej chwili około 10 tys. zł brutto nie otrzymuje automatycznie zapewnienia, iż po osiągnięciu wieku emerytalnego ZUS będzie wypłacał mu dokładnie 5 tys. zł miesięcznie.

Do emerytury pozostaje mu około 25 lat. W tym czasie mogą zmieniać się wynagrodzenia, przebieg kariery zawodowej, wysokość składek, waloryzacja zgromadzonych środków, sytuacja demograficzna oraz przepisy.

Podobnie należy interpretować kwotę 17 tys. zł brutto podawaną w przypadku 40-letniej kobiety.

Jeden dodatkowy rok pracy może mocno zmienić świadczenie

Wysokość przyszłej emerytury można zwiększyć również poprzez późniejsze zakończenie aktywności zawodowej.

Mechanizm działa w dwóch kierunkach. Pracując dłużej, przez cały czas odprowadzamy składki i zwiększamy kapitał zapisany na koncie. Jednocześnie późniejsze przejście na emeryturę oznacza zmianę liczby miesięcy dalszego życia, przez które dzielony jest zgromadzony kapitał.

Według przedstawianych szacunków dodatkowy rok aktywności zawodowej może zwiększyć przyszłe świadczenie choćby o około 10-15 proc. Konkretna korzyść zależy jednak od indywidualnej sytuacji ubezpieczonego.

W przypadku osób z wysokimi zarobkami różnica między zakończeniem pracy natychmiast po osiągnięciu wieku emerytalnego a pozostaniem na rynku pracy przez kolejne lata może być szczególnie widoczna.

Coraz większe znaczenie będą miały własne oszczędności

Prognozowany spadek stopy zastąpienia oznacza, iż dla dzisiejszych pracowników coraz większego znaczenia nabiera kapitał gromadzony niezależnie od obowiązkowego systemu emerytalnego.

Do dostępnych rozwiązań należą między innymi Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK), Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) oraz Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE).

Każde z tych rozwiązań działa inaczej i ma własne zasady podatkowe oraz warunki wypłaty środków. Ich wspólnym celem jest jednak budowanie dodatkowego kapitału, który może uzupełnić świadczenie wypłacane w przyszłości przez ZUS.

40-latkowie powinni zwrócić uwagę na te liczby

Dla osoby mającej dziś 40 lat perspektywa emerytury może wydawać się bardzo odległa. W praktyce jest to jednak moment, w którym wysokość zgromadzonego kapitału zaczyna mieć coraz większe znaczenie.

Jeżeli mężczyzna przejdzie na emeryturę w wieku 65 lat, pozostaje mu około 25 lat aktywności zawodowej. Kobieta planująca zakończenie pracy po osiągnięciu ustawowego wieku 60 lat ma około 20 lat.

To właśnie różnica długości okresu składkowego jest jednym z powodów tak dużej rozbieżności pomiędzy modelowymi zarobkami potrzebnymi do uzyskania świadczenia w wysokości 5 tys. zł.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli masz około 40 lat i chciałbyś w przyszłości otrzymywać z ZUS świadczenie na poziomie 5 tys. zł miesięcznie, przedstawione wyliczenia pokazują skalę potrzebnych zarobków. Dla mężczyzny jest to około 10 tys. zł brutto, natomiast dla kobiety około 17 tys. zł brutto.

Nie należy jednak traktować tych wartości jako progu gwarantującego konkretną emeryturę. Są to szacunki oparte na określonych założeniach, a przyszłe świadczenie zależy od całej historii odprowadzania składek.

Najprostszym sposobem sprawdzenia własnej sytuacji jest zajrzenie na konto ubezpieczonego w ZUS i sprawdzenie zgromadzonego kapitału oraz dostępnej prognozy świadczenia. Pozwala to oprzeć planowanie na własnych danych, a nie wyłącznie na średnich dla całego kraju.

Jeżeli prognozowana kwota jest znacznie niższa od tej, której będziesz potrzebować po zakończeniu pracy, pozostają zasadniczo 3 możliwości: zwiększanie kapitału składkowego, dłuższa aktywność zawodowa oraz budowanie prywatnych oszczędności emerytalnych.

Najbardziej niepokojąca jest jednak prognoza dotycząca stopy zastąpienia. o ile w kolejnych dekadach rzeczywiście spadnie ona w okolice 29 proc., przyszłe pokolenia emerytów będą musiały znacznie częściej uzupełniać świadczenie z ZUS własnymi oszczędnościami.

Podstawa prawna

Zasady ustalania emerytury w powszechnym systemie określa ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Obecny powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.