1 godzina temu
Niepokojące dane dotyczące zdrowia kobiet w Polsce. Według informacji opublikowanych przez państwowy serwis pacjent.gov.pl z bezpłatnego programu badań piersi korzysta mniej niż co trzecia uprawniona kobieta. W październiku administracja publiczna prowadzi akcje profilaktyczne, a NFZ przypomina o badaniach, które można wykonać bez skierowania. Dla części kobiet to szansa na wykrycie groźnej choroby, zanim pojawią się pierwsze objawy. Sprawdzamy, kogo dotyczą programy i jak zapisać się na badanie.
Fot. PeopleImages / Shutterstock.Niepokojące dane z całej Polski. Większość kobiet nie korzysta z badań
13 października 2026 roku państwowy portal pacjent.gov.pl opublikował apel dotyczący profilaktyki raka piersi.
Przytoczono w nim dane, według których na 1 sierpnia 2026 roku w ciągu dwóch lat mammografię w ramach programu profilaktycznego wykonało zaledwie 32,77 proc. uprawnionych kobiet.
To oznacza, iż ponad dwie trzecie kobiet kwalifikujących się do programu nie miało odnotowanego takiego badania w analizowanym okresie.
Dane są szczególnie niepokojące, ponieważ rak piersi należy do najczęściej rozpoznawanych nowotworów u kobiet.
Wczesne wykrycie zmian zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Tymczasem część pacjentek zgłasza się do lekarza dopiero wtedy, gdy zauważy niepokojące objawy.
Ruszyła akcja w październiku. Kobiety mogą zgłaszać się na bezpłatne badania
Październik jest miesiącem zwiększania świadomości na temat raka piersi.
W ramach kampanii „Różowy Październik” Mazowiecki Urząd Wojewódzki przygotował wydarzenia profilaktyczne, w tym możliwość wykonania bezpłatnej mammografii.
Badania i działania edukacyjne zaplanowano między innymi w Radomiu, Ostrołęce, Płocku, Siedlcach i Ciechanowie.
Najbliższy z ogłoszonych terminów to 23 października w Ciechanowie.
Wydarzenia na Mazowszu są częścią regionalnej kampanii, natomiast bezpłatny program profilaktyki raka piersi działa w całej Polsce.
Nie są to obowiązkowe kontrole kobiet. Udział w badaniach jest dobrowolny.
Kobiety od 45. do 74. roku życia. Ważna granica wieku
W ramach programu profilaktyki raka piersi NFZ finansuje mammografię dla kobiet w wieku od 45 do 74 lat.
Badanie jest bezpłatne i nie wymaga skierowania.
Co do zasady można je wykonywać co dwa lata, choć w określonych sytuacjach medycznych obowiązują inne zasady.
Mammografia pozwala wykryć zmiany, które nie zawsze są wyczuwalne podczas samobadania piersi.
Nie trzeba więc czekać na ból, guzek czy inne objawy, aby zgłosić się na badanie profilaktyczne.
Kobiety spoza przedziału wiekowego programu, które zauważą niepokojące zmiany, również powinny skonsultować się z lekarzem. Nie oznacza to jednak automatycznego uprawnienia do mammografii w tym konkretnym programie przesiewowym.
Jest także drugie ważne badanie. Dotyczy kobiet od 25 lat
Państwowy program profilaktyczny obejmuje również badania w kierunku raka szyjki macicy.
Kobiety w wieku od 25 do 64 lat mogą skorzystać z bezpłatnego testu HPV HR, wykrywającego zakażenie typami wirusa brodawczaka ludzkiego o wysokim ryzyku onkogennym.
W przypadku dodatniego wyniku z pobranego materiału wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym.
Przy ujemnym wyniku testu HPV HR kolejne badanie przesiewowe wykonuje się zasadniczo po pięciu latach.
To istotna zmiana w profilaktyce, ponieważ badanie pozwala identyfikować zakażenia, które mogą prowadzić do rozwoju zmian przednowotworowych.
Od lipca nowe zasady rejestracji. Nie trzeba szukać terminów na własną rękę
Narodowy Fundusz Zdrowia informuje, iż od 1 lipca 2026 roku placówki realizujące mammografię oraz test HPV HR w ramach odpowiednich programów mają obowiązek uczestniczyć w centralnej e-rejestracji.
Pacjentki mogą umawiać się przez Internetowe Konto Pacjenta, aplikację mojeIKP albo bezpośrednio przez placówkę medyczną.
W systemie można wybrać dogodną lokalizację i termin.
Jeśli w ciągu najbliższych 90 dni nie ma odpowiedniego terminu na mammografię lub test HPV HR, możliwe jest skorzystanie z centralnego wykazu oczekujących.
System może automatycznie zaproponować termin, gdy pojawi się miejsce odpowiadające wskazanym preferencjom.
Niepokojące statystyki. Urzędnicy apelują do rodzin
Podczas inauguracji mazowieckiej kampanii „Różowy Październik” wojewoda Mariusz Frankowski zwracał uwagę na zbyt niski udział kobiet w badaniach profilaktycznych.
Przedstawiciele administracji apelują nie tylko do samych pacjentek, ale również do ich bliskich.
Często wystarczy przypomnienie, pomoc w zapisaniu się na badanie albo wspólne sprawdzenie dostępnych terminów.
Warto też pamiętać, iż brak objawów nie wyklucza choroby.
Dlatego badania przesiewowe są przeznaczone również dla osób, które czują się dobrze.
Jak zapisać się na bezpłatne badanie?
Najprościej zalogować się na Internetowe Konto Pacjenta i przejść do zakładki e-rejestracji.
Następnie należy wybrać badanie profilaktyczne, lokalizację oraz dostępny termin.
Można również skontaktować się telefonicznie z placówką wykonującą badania lub sprawdzić harmonogram mammobusów.
Nie trzeba posiadać skierowania na badanie realizowane w ramach programu profilaktycznego.
Październikowa akcja ma jeden cel: zachęcić kobiety do badań, zanim pojawią się objawy choroby. Dane pokazują, iż większość uprawnionych wciąż z nich nie korzysta. A badanie, które można wykonać bezpłatnie, może mieć ogromne znaczenie dla zdrowia i życia.
