Koparkę smaruje się w punktach, w których pracują sworznie, tuleje, łożysko obrotu i siłowniki. Zwykle stosuje się smar plastyczny z dodatkami przeciwzużyciowymi, a częstotliwość wskazuje instrukcja producenta maszyny: im więcej pyłu, błota i obciążenia, tym częściej. Centralne smarowanie przejmuje ten obowiązek za operatora, a montuje je Centrum Smarowania.
Które punkty w koparce wymagają smarowania?
Najwięcej smarowniczek znajduje się w osprzęcie roboczym. Sworznie łyżki, łączniki, ramię, wysięgnik i siłowniki hydrauliczne pracują pod stałym naciskiem i w ciągłym ruchu, a każdy z nich opiera się na tulejach, które trzeba zasilać świeżym smarem. Do tego dochodzi mechanizm szybkozłącza, jeżeli maszyna go posiada, oraz sworznie podwozia w koparkach kołowych. W wielu modelach punktów jest kilkadziesiąt, a część z nich ukryto w trudno dostępnych miejscach.
Osobną grupę stanowią podzespoły obrotu, czyli łożysko wieńcowe nadwozia i jego przekładnia. Wymagają one smarowania według zaleceń producenta, które potrafią różnić się od tych dla sworzni, zarówno co do rodzaju smaru, jak i ilości. Przed rozpoczęciem sezonu warto więc wyciągnąć instrukcję obsługi i wypisać wszystkie punkty razem z odstępami między smarowaniami. Taka lista pozwala nie pomijać elementów niewidocznych z kabiny, a przy rozmowie o centralnym smarowaniu stanowi podstawę do wyceny. Dobrze działa prosty nawyk: od czasu do czasu przejść wokół maszyny i policzyć smarowniczki, porównując wynik z instrukcją. Gdy liczba się nie zgadza, któryś punkt mógł zakleić się brudem albo zostać zabudowany podczas naprawy, i warto go odnaleźć.
Jaki smar wybrać do sworzni koparek?
Sworznie pracują przy dużych naciskach i niewielkich prędkościach, często w obecności wody, piasku i betonu. Z tego powodu najlepiej sprawdzają się smary o dobrej przyczepności, odporności na wypłukiwanie i z dodatkami przeciwzużyciowymi, a w wielu zastosowaniach także z dodatkami stałymi, jak dwusiarczek molibdenu. Typowym wyborem jest smar plastyczny o klasie konsystencji NLGI 2, ale decydujące są wymagania producenta koparki, ponieważ część maszyn ma ściśle określone specyfikacje.
Warunki pracy mogą zmienić wybór. Koparka pracująca w wodzie, przy wyburzeniach albo z młotem hydraulicznym obciąża sworznie inaczej niż maszyna na zwykłym wykopie. Zimą potrzebny bywa smar bardziej płynny, by nie utrudniał pracy układu centralnego. Centrum Smarowania dystrybuuje smary marki Nils, w tym środki przeznaczone dla budownictwa, i zachęca, by przed zakupem opisać maszynę i sposób jej użytkowania. Doradca pomaga wtedy uniknąć kosztownej pomyłki, na przykład użycia smaru zbyt miękkiego do ciężkiej pracy. Smar do sworzni nie jest tym samym co smar do łożyska obrotu, choćby jeżeli oba pasują do hasła „smar do koparki”. Jedna etykieta na opakowaniu nie gwarantuje przydatności do wszystkich punktów w maszynie. Dlatego warto zestawić zalecenia producenta maszyny z kartą techniczną smaru.
Jak często smarować koparkę i jak robić to poprawnie?
Instrukcje wielu producentów przewidują smarowanie najbardziej obciążonych punktów codziennie lub co kilka godzin pracy, a mniej obciążonych rzadziej. To wartości orientacyjne, więc ostateczne odstępy należy brać z dokumentacji konkretnej maszyny. Częstsze smarowanie przydaje się przy pracy w pyle, błocie, wodzie oraz po myciu ciśnieniowym, które wypłukuje smar z uszczelnień. Dobrą praktyką jest smarowanie na koniec zmiany, gdy sworznie są ciepłe, a smar łatwiej wnika między powierzchnie.
Sposób wykonania ma tyle samo znaczenia co częstotliwość. Smarowniczkę trzeba wcześniej wytrzeć, żeby piasek nie trafił do tulei, a smar podawać do momentu pojawienia się świeżej porcji na krawędzi uszczelnienia. Nie wolno mieszać smarów o różnych zagęszczaczach bez sprawdzenia kompatybilności. Przy łożysku obrotu stosuje się ilości podane przez producenta, bo nadmiar może uszkodzić uszczelnienia. Przy kilkudziesięciu takich czynnościach dziennie operatorowi łatwo pominąć jeden punkt. Pomaga też prosty dziennik: data, liczba motogodzin i oznaczenie zasmarowanych punktów. Taka dokumentacja ułatwia ocenę, czy interwały są dobrze dobrane, a przy sprzedaży maszyny pokazuje, iż była użytkowana starannie. Nowy właściciel zyskuje wiarygodny obraz stanu technicznego.
Chcesz uniknąć codziennego smarowania manualnego? Zapytaj Centrum Smarowania o układ centralny dopasowany do Twojej koparki.
Dlaczego coraz więcej właścicieli wybiera centralne smarowanie koparki?
Układ centralnego smarowania składa się z pompy, zbiornika, rozdzielaczy i przewodów, które doprowadzają smar do każdego punktu bez udziału operatora. W koparkach najczęściej stosuje się rozwiązania progresywne, w których rozdzielacze podają smar kolejno do kolejnych wylotów. Czujnik kontroluje cykl, więc przerwa w dostawie smaru uruchamia sygnał ostrzegawczy zamiast cichej awarii. Operator zyskuje czas, a właściciel pewność, iż smarowanie nie zależy od pamięci i pośpiechu.
Takie układy trafiają do koparek i koparko-ładowarek, a także do ładowarek teleskopowych, dźwigów, kruszarek oraz samochodów ciężarowych z zabudowami. Instalacja jest dopasowana do konkretnej maszyny i powstaje z podzespołów renomowanych producentów, takich jak Lincoln, SKF czy Groeneveld. Z doświadczeń firmy wynika, iż montaż nowych układów należy do najczęściej zamawianych usług. Dla wielu właścicieli sprzętu to właśnie koszt przestoju po awarii sworznia przekonuje do tej inwestycji bardziej niż jakikolwiek argument z broszury. Centralne smarowanie nie zwalnia z kontroli. Operator powinien okresowo sprawdzić, czy smar wychodzi z krawędzi uszczelnień, a zbiornik pompy jest napełniony. Układ wykonuje jednak najtrudniejszą część zadania, czyli regularność, która przy ręcznym smarowaniu zależy od dyscypliny i dostępnego czasu. Dla właściciela kilku koparek ma to znaczenie także w planowaniu, bo przeglądy stają się przewidywalne.
Gdzie zamówić smar, części i montaż?
Centrum Smarowania łączy w jednym miejscu to, co zwykle trzeba kompletować u kilku dostawców. Ma w ofercie smary Nils, sprzedaż komponentów oraz zabudowę układu w maszynie, dzięki czemu właściciel koparki może załatwić całość z jednym doradcą. Wycena montażu jest indywidualna i przygotowywana po zapoznaniu się z maszyną, bo liczba punktów i ich rozmieszczenie różni się choćby w obrębie jednej marki. Przy zamówieniu części warto wiedzieć, jaki układ jest zamontowany w koparce, ponieważ elementy różnych producentów nie zawsze są wymienne. Zdjęcie tabliczki pompy lub rozdzielacza znacznie skraca czas ustalenia adekwatnych podzespołów. Sklep internetowy firmy realizuje zamówienia na terenie całego kraju, co przydaje się, gdy maszyna pracuje daleko od siedziby.
Adres firmy to Skawina, ul. Słowackiego 2, a spotkania na miejscu wymagają wcześniejszego umówienia. Najprościej zacząć od zapytania wysłanego przez stronę firmy, w którym podasz markę i model koparki, jej rocznik oraz informację, czy ma już jakikolwiek układ smarowania. Na tej podstawie doradca zaproponuje dalsze kroki i powie, jakich zdjęć lub danych jeszcze potrzebuje, żeby przygotować rzetelną ofertę.
– Materiał partnera
