1 godzina temu
Resort spraw wewnętrznych i administracji pracuje nad zmianami przepisów, które mają całkowicie przemodelować i zmodernizować procedury związane z wydawaniem oraz zarządzaniem dowodami osobistymi. Zmiany mają na celu nie tylko technologiczną optymalizację procesów, ale przede wszystkim realne ułatwienie życia obywatelom.
Nowe przepisy mają zacząć obowiązywać od 1 grudnia 2026 roku. Projekt znajduje się w tej chwili na etapie prac legislacyjnych, co oznacza, iż jego ostateczny kształt może jeszcze ulec drobnym korektom.
15 lat ważności dowodu dla seniorów
Jedną z najbardziej wyczekiwanych nowości jest ukłon w stronę osób starszych. Zgodnie z projektowanymi przepisami, obywatele, którzy ukończyli 70. rok życia, otrzymają dowód osobisty istotny aż przez 15 lat od daty wydania.
Dotychczas dokumenty dla osób pełnoletnich wydawane były na 10 lat, co dla seniorów wiązało się z uciążliwą koniecznością regularnego odwiedzania urzędów i składania wniosków. Nowe rozwiązanie drastycznie ograniczy te wizyty.
Warto jednak pamiętać o ważnym szczególe technicznym: ze względu na międzynarodowe standardy technologiczne (ICAO), certyfikaty w warstwie elektronicznej dokumentu (takie jak certyfikat podpisu osobistego czy uwierzytelniania) zachowają ważność przez standardowe 10 lat. Po tym czasie, aby korzystać z funkcji cyfrowych, dokument trzeba będzie wymienić, jednak sam dowód w formie tradycyjnej wciąż będzie pełnił funkcję tożsamościową przez pełnych 15 lat.
Odbiór dowodu w innej gminie
Kolejne ułatwienie dotyczy samego procesu odbioru gotowego dokumentu. w tej chwili obowiązuje sztywna zasada - dowód trzeba odebrać w tym samym urzędzie gminy, w którym składano wniosek.
Projektowane przepisy dają obywatelom pełną elastyczność. Podczas składania wniosku będzie można zadeklarować chęć odbioru dowodu w zupełnie innym, wskazanym przez siebie organie gminy na terenie całego kraju. To doskonała wiadomość dla osób, które np. zmieniły miejsce zamieszkania, studiują w innym mieście lub ze względów zawodowych przebywają daleko od swojego urzędu meldunkowego.
Ochrona dzieci w sporach rodzicielskich
Rząd zdecydował się na uszczelnienie systemu w obszarze spraw rodzinnych, by skuteczniej chronić małoletnich w sytuacjach konfliktów między rodzicami.
Zgodnie z nowymi regulacjami, wniosek o wydanie dowodu osobistego dla dziecka (oraz zgłoszenie jego utraty czy zawieszenia certyfikatów) będzie mógł złożyć wyłącznie rodzic posiadający pełną władzę rodzicielską, której nie ograniczono w sposób uniemożliwiający podejmowanie takich decyzji.
Osoba składająca dokumenty będzie musiała złożyć formalne oświadczenie o przysługującej jej władzy rodzicielskiej - pod rygorem surowej odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Podobne zasady dotyczyć będą wydawania zaświadczeń zawierających dane osobowe najmłodszych.
Błyskawiczne e-usługi
Projekt niesie ze sobą również szereg usprawnień o charakterze cyfrowym i proceduralnym:
- zgłoszenia online dla dzieci: rodzice będą mogli przez dedykowaną e-usługę natychmiast zgłosić utratę lub uszkodzenie dowodu dziecka, bez konieczności manualnej obsługi sprawy przez urzędnika.
- naprawa pomyłek urzędowych: wprowadzono długo wyczekiwaną możliwość przywrócenia ważności dowodu osobistego, jeżeli został on unieważniony wskutek oczywistej omyłki administracyjnej (dotyczy dokumentów bez warstwy elektronicznej lub takich, które nie zostały zniszczone fizycznie).
- szybsze działania konsulów: polskie placówki dyplomatyczne za granicą będą mogły unieważniać zagubione dowody bezpośrednio w systemie, co natychmiastowo zabezpieczy interesy obywatela przebywającego poza granicami kraju.
- dostęp bliskich do dokumentacji: zmiany wychodzą naprzeciw orzecznictwu Naczelnego Sądu Administracyjnego, dając rodzinie prawo do wglądu w dokumentację dowodową zmarłych krewnych w celu kultywowania pamięci i więzi rodzinnych.
